Kurbanın vacip veya sünnet olmasının şartları: Hanefilere göre: Kurbanın vacip olması veya diğer imamlara göre sünnet olması için, kurban kesme gücünün olması şarttır. Dolayısıyla kurban günlerinde kurban kesecek gücü olmayan kimseden bu istenmez.
Hanefilere göre (1) güç yetmekten maksat bolluk içinde, yani fıtır sadakası verebilecek bolluk içinde olmaktır. Bu bolluk ise kişinin mesken ve elbisesinden fazla veya kendisinin ve nafakalarını sağlamak üzerine vacip olan kimselerin ihtiyaç duydukları ve onlar için yeterli miktardan fazla zekat nisabı olan iki yüz dirhcmc veya bu miktara eşit olan mala sahip olmaktır.
Malikilere göre (2): Kurban kesme gücüne sahip olmak demek, sene boyunca zaruri’ her hangi bir işi için, onun kıymetine ihtiyaç duymamak demektir. Böyle bir kişi eğer borç alabilecekse borç alır.
Şafiilere göre (3): Kurban kesebilen kimse, kendisinin ve ihtiyaçlarını karşılamak durumunda olduğu kişilerin ihtiyacından fazla olarak kurbanın.kıymetine bayramın birinci günü veya teşrik günleri malik olan kimse demektir. Çünkü bu vakitler, kurban kesme zamanıdır. Tıpkı fıtır sadakasında olduğu gibi. Onlar bu sadaka miktarının kişinin kendinin ve ihtiyaçlarını karşılamak durumunda olduğu kimselerin sadece kurban bayramı günü ve gecesi muhtaç oldukları miktardan fazla olmasını şart koşmuşlardır.
Hanbelilere göre (4): Kurban kesmeye gücü yeten kişi eğer bdeyebilecekse borç almak suretiyle dahi olsa, kurban bedelini elde edebilen kişidir.
Kaynaklar:
1- ed-Diiırül-Muhtar, V, 222; el-Liibab, III, 232; Tebytnül-flakdik, VI, 3. 2- Şerhu’r-Risille, I, 367. 3- taşiyetiil-Bilciiri, II, 304. 4- Keşşcıftıg-Kınır, 18.
CEVAP:
Kurbanın şartları ve kurban kesmenin vacip ya da sünnet olmasının şartları mezhepler arasında detaylı farklılıklar taşır. Sizin verdiğiniz bilgilerle 4 mezhebin kurban kesme gücüne ilişkin şartlarını ve bunların dayandığı kaynakları özetleyelim:
1. Hanefilere Göre Kurbanın Şartları
Kurban kesme gücü: Bolluk içinde olmak, yani fıtır sadakası verebilecek kadar mala sahip olmak.
Bolluk ölçüsü: Kişinin mesken ve elbisesinden fazla, kendisi ve nafakalarını sağlamakla yükümlü olduğu kimselerin ihtiyaçlarından fazlası olmalı. Bu, zekat nisabı olan yaklaşık 200 dirhem (yaklaşık 595 gr gümüş) veya buna eşit mala sahip olmak demektir.
2. Malikilere Göre Kurbanın Şartları
Kurban kesme gücü: Kişi, sene boyunca zaruri ihtiyaçları için kurban kıymetine ihtiyaç duymamalıdır. Yani, bu miktar kadar mala kesinlikle ihtiyacı olmamalı.
Borç alabilme: Eğer kişi borç alabiliyorsa, kurbanı borçla da olsa kesebilir.
3. Şafiilere Göre Kurbanın Şartları
Kurban kesme gücü: Kişi ve onun nafakasından sorumlu olduğu kişilerin bayramın birinci günü veya teşrik günlerindeki zaruri ihtiyaçlarından fazla mala sahip olması gerekir.
Zaman vurgusu: Kurbanın kıymetine bayram günü ve gecesi ihtiyaç olmamalıdır. Bu durum fıtır sadakasındaki ihtiyaç ölçüsü gibidir.
4. Hanbelilere Göre Kurbanın Şartları
Kurban kesme gücü: Kurban bedelini elde edebilecek kişi, borç alarak dahi olsa, kurbanı kesmekle mükelleftir.
Yani: Maddi durumu olmasa bile borç alarak kurban kesmeye gücü yeten kimse kurban kesmekle yükümlüdür.
Özet olarak:
Hanefiler: Mal ve bolluk ölçüsüne göre, zekat nisabı ve üstünde malı olmalı.
Malikiler: Zaruri ihtiyaçları için kurban kıymetine ihtiyaç olmamalı, borç alınabilir.
Şafiler: Bayram gününde ve gecesinde kişinin ve nafakası altındakilerin ihtiyaçlarından fazla mala sahip olmalı.
Hanbeliler: Maddi imkanı olmasa bile borç alarak kurban kesebilen kişi mükelleftir.
Diyanet Fetvası Örneği (İlgili ayet ve hadis):
Kurbanın vacip olması veya sünnet olması için kişinin maddi gücü önemlidir. Ayette de, “Kim fakirse, oruç tutması veya kurban kesmesi gerekmez” anlamında bir şart ima edilir. (Bakara, 2/196)
Hadislerde Peygamber Efendimiz (sav) kurban kesmenin zenginler için sünnet, güç yetenler için vacip olduğuna işaret etmiştir. (Buhari, Edeb 66)
BENZER KONULAR:
- Kurban
- Kurbanlık hayvanlarda kapak atma ne demek?
- Allah rızası için Kurban keseceğim diyen biri nasıl bir adakta bulunmuş olur?
- Şükür Kurbanı
- Kurban Bayramı Mesajları: En İyi 10 Örnek Mesaj
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 3 )
Kurban ibadeti, gerekli şartlar yerine geldiği takdirde Hanefi mezhebine göre vaciptir. Diğer üç mezhebe göre ise kurban kesmek sünnettir. Yani gerekli şartlardan kasıt ise; maddi olarak kurban kesme gücüne sahip olmak gerekmektedir. Bu şartlar Hanefi mezhebine göre; zekat nisap miktarı mala sahip olmaktır. Şafii mezhebine göre ise; kendisinin veya geçimini sağladığı aile fertlerinin ihtiyaçlarından fazlası kurban krsme gücünü yerine geliyor ise; bu kişi için gerekli şart olan maddi olarak kurban kesme gücüne sahiptir demektir.
Kurbanın şartları, dört büyük İslam mezhebine göre genel olarak benzer olmakla birlikte, bazı ayrıntılar farklılık gösterebilir. İslam’da kurban, belirli bir zaman diliminde, belirli şartlar altında, belirli bir şekilde yapılması gereken bir ibadettir. İşte her mezhebe göre kurbanın şartları:
1. Hanefi Mezhebi’ne Göre Kurbanın Şartları:
Kurbanın Sahibi: Kurban, Müslüman ve akıl sağlığı yerinde olan bir kişi tarafından yapılmalıdır. Ayrıca, kişi mali gücü yerindeyse, yani kurbanı alabilecek kadar zenginse, kurban kesmesi farz olur.
Zenginlik Kriteri: Kurban kesmek için zenginlik, nisap miktarında mala sahip olmak gereklidir. Nisap miktarı, bir yıl boyunca sahip olunan malın en az 80 gram altın ya da 520 gram gümüş değerinde olmasıdır.
Hayvanın Yaşı: Kurban olarak kullanılacak hayvanın yaşının, koyun için en az 1 yaşında, keçi için en az 1 yaşında, sığır için en az 2 yaşında ve deveden ise en az 5 yaşında olması gerekir.
Kurbanın Zamanı: Kurban, Kurban Bayramı’nın 1. günü sabah namazından sonra başlar, 4. günün akşamına kadar devam eder.
Hayvanın Sağlıklı Olması: Kurbanlık hayvanın sağlıklı ve fiziken kusursuz olması gerekir. Herhangi bir hastalık veya kusur (örneğin, körlük, topallama gibi) hayvanın kurbanlık olarak kabul edilmemesine neden olur.
2. Şafiî Mezhebi’ne Göre Kurbanın Şartları:
Kurbanın Sahibi: Şafiî mezhebine göre de kurban kesmek, mükellef olan bir Müslüman için vaciptir, ancak yalnızca zengin olan kişiler için farzdır.
Hayvanın Yaşı: Şafiî mezhebinde de koyun için en az 1 yaşında, keçi için 1 yaşında, sığır için 2 yaşında ve deve için 5 yaşında olmalıdır.
Hayvanın Sağlıklı Olması: Şafiîler de hayvanın sağlıklı olmasını ve fiziksel olarak kusursuz olmasını şart koşar.
Zaman: Şafiîler, kurbanın Kurban Bayramı’nın 1. günü sabah namazından sonra kesilmesini kabul eder ve 4. günün akşamına kadar bu işlemi yapmak gerekir.
Nisap Miktarı: Şafiîler, nisap miktarını Hanefiler gibi 80 gram altın veya 520 gram gümüş olarak kabul eder.
3. Maliki Mezhebi’ne Göre Kurbanın Şartları:
Kurbanın Sahibi: Maliki mezhebine göre kurban, mükellef ve zengin olan kişilere farzdır. Ancak Maliki mezhebi, kurban kesmenin farz olması için kişinin zenginlik durumunu daha az katı bir şekilde değerlendirir ve bazı durumlarda kişinin kurban kesmemesi de kabul edilebilir.
Hayvanın Yaşı: Maliki mezhebinde de hayvanın yaşı koyun için 1, keçi için 1, sığır için 2 ve deve için 5 yaşında olmalıdır.
Hayvanın Sağlığı: Hayvanın sağlıklı olması gereklidir, ancak Maliki mezhebinde bu kriter, Hanefi mezhebinde olduğu kadar katı değildir. Yine de kusurlu hayvanlar kabul edilmez.
Zaman: Kurban, Kurban Bayramı’nın 1. gününden 4. gününün akşamına kadar yapılmalıdır.
4. Hanbeli Mezhebi’ne Göre Kurbanın Şartları:
Kurbanın Sahibi: Hanbeli mezhebine göre de kurban, mükellef ve zengin olan kişilere farzdır.
Hayvanın Yaşı: Hanbeli mezhebine göre de koyun için 1, keçi için 1, sığır için 2 ve deve için 5 yaşında olmalıdır.
Hayvanın Sağlığı: Hanbeli mezhebinde, hayvanın sağlıklı olmasına dikkat edilir. Topallama, körlük gibi kusurlar, hayvanın kurbanlık olarak kabul edilmemesine yol açar.
Zaman: Kurban, Kurban Bayramı’nın 1. günü sabah namazından itibaren kesilmeye başlanmalı ve 4. günün akşamına kadar devam edilmelidir.
Ortak Şartlar:
Niyet: Kurban kesen kişinin niyeti de önemlidir. Kurban, Allah rızası için kesilmelidir.
Kurbanın Kesilmesi: Kurban, doğru şekilde kesilmeli ve usullere uygun bir şekilde yapılmalıdır.
Sonuç olarak, dört mezhep arasında kurbanın şartları çoğunlukla benzer olmakla birlikte, bazı küçük farklar olabilir. Temelde, kurban kesmek için kişinin zengin olması, hayvanın yaşı ve sağlığı gibi temel şartlar her mezhepte bulunur.
İslam dininde kurban, belirli şartları taşıyan Müslümanların, Allah rızası için belli bir hayvanı kesmesidir. Dört fıkıh mezhebine (Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbeli) göre kurbanın tanımı ve şartları şöyledir:
1. Hanefi Mezhebine Göre Kurban
Tanım: Kurban, zilhicce ayının 10, 11 ve 12. günlerinde (bayramın ilk üç günü), Allah rızası için kesilen özel hayvandır. Hanefilere göre kurban vaciptir.
Şartları:
Mükellefiyet Şartları:
Müslüman olmak.
Akıllı ve ergen olmak.
Hür olmak (köle olmamak).
Belirli bir maddi güce sahip olmak (nisap miktarı mala sahip olmak, yani temel ihtiyaçlar dışında 80.18 gr altın veya değerinde mal varlığına sahip olmak).
Kurbanlık Hayvanın Şartları:
Koyun, keçi, sığır, manda veya deve olmalıdır.
Koyun ve keçi 1 yaşını, sığır ve manda 2 yaşını, deve ise 5 yaşını doldurmuş olmalıdır.
Hayvanın sağlıklı, kör, topal, aşırı zayıf veya hasta olmaması gerekir.
Kesim vakti: Bayram namazı kılındıktan sonra başlar, 3. gün akşamına kadar devam eder.
2. Şafii Mezhebine Göre Kurban
Tanım: Kurban, zilhicce ayının 10-13. günleri arasında kesilen bir ibadettir. Şafilere göre kurban sünnet-i müekkededir (kuvvetli sünnet).
Şartları:
Mükellefiyet Şartları:
Müslüman olmak.
Akıllı ve ergen olmak.
Mukim olmak (yolcu değilse).
Zengin olmak (temel ihtiyaçlar dışında fazla mala sahip olmak).
Kurbanlık Hayvanın Şartları:
Koyun, keçi, sığır, manda veya deve olmalıdır.
Koyun ve keçi 1 yaşını, sığır 2 yaşını, deve 5 yaşını doldurmalıdır.
Hayvanın kusursuz olması gerekir (kör, hasta, aşırı zayıf olmamalı).
Kesim vakti: Bayramın 1. günü güneş doğduktan sonra başlar, 4. gün güneş batana kadar devam eder.
3. Maliki Mezhebine Göre Kurban
Tanım: Kurban, zilhicce ayının 10-13. günleri arasında kesilen bir ibadettir. Malikilere göre kurban müekked sünnettir.
Şartları:
Mükellefiyet Şartları:
Müslüman olmak.
Akıllı ve ergen olmak.
Mukim olmak (yolcu değilse).
Zengin olmak (fazla mal sahibi olmak).
Kurbanlık Hayvanın Şartları:
Koyun, keçi, sığır, manda veya deve olmalıdır.
Koyun 6 ayını doldurmuş ve erişkin görünümde olmalıdır.
Diğer hayvanların yaş sınırı diğer mezheplerle aynıdır.
Hayvanın kusursuz olması gerekir.
Kesim vakti: Bayramın 1. gününden 4. gün akşamına kadar.
4. Hanbeli Mezhebine Göre Kurban
Tanım: Kurban, zilhicce ayının 10-13. günleri arasında kesilen bir ibadettir. Hanbelilere göre kurban vaciptir.
Şartları:
Mükellefiyet Şartları:
Müslüman olmak.
Akıllı ve ergen olmak.
Mukim olmak (yolcu değilse).
Zengin olmak (nisap miktarı mala sahip olmak).
Kurbanlık Hayvanın Şartları:
Koyun, keçi, sığır, manda veya deve olmalıdır.
Koyun ve keçi 1 yaşını, sığır 2 yaşını, deve 5 yaşını doldurmalıdır.
Hayvanın sağlıklı olması gerekir (aşırı kusurlu olmamalı).
Kesim vakti: Bayramın 1. gününden 4. gün güneş batana kadar.
Ortak Kurallar:
Kurban keserken “Bismillahi Allahü Ekber” denilmelidir.
Kurban eti üçe ayrılır: Bir kısmı fakirlere, bir kısmı akrabaya, bir kısmı da evde bırakılır.
Kurban kesimini bilen kişi kendisi kesebilir, değilse vekalet verir.
Her mezhebin kurban anlayışında küçük farklar olsa da temel amaç Allah’ın rızasını kazanmak ve fakirleri sevindirmektir.