Paylaş
Dinimizde Helal Ve Haram Bilinci
Question
Helal Ve Haram Bilinci
Bilindiği gibi İslam, sadece inanç ve bu inancın ikrarından ibaret bir din değildir. Bu inancın yanında, gerek ibadet yönünden ve gerekse helal ve haram yönünden yapılması veya terk edilmesi gereken bir takım mükellefiyetler de getirmiştir. Bu itibarladır ki kainatı yaratan Yüce Allah, peygamberler göndermek ve kitaplar indirmek suretiyle insanlara doğru yolu göstermiştir. Kitaplar ve peygamberler vasıtasıyla haram ve helali bildirmiş, haram olanlardan kaçınılmasını, helal olanlardan da faydalanılmasını emretmiştir. Bir Ayet-i Kerimede şöyle buyurulur :”Ey insanlar! Yeryüzündeki temiz ve helal şeylerden yiyin, şeytana ayak uydurmayın zira o sizin için apaçık bir düşmandır.”(1)
Cenab-ı Allah sayılamayacak kadar varlık ve nimet yaratmış ve bunları insanların hizmetine vermiştir. Temiz ve faydalı olanlardan istifade etmemizi, zararlılardan da sakınmamızı emretmiştir. Allah’ın kesin olarak yasak ettiği şeyler haramdır. Bir şeyin haram olduğu, ancak Kur’an-ı Kerim Ayetleri ve Sahih hadislerle bilinir. Bunun haricinde hiç kimsenin helal olan bir şeyi haram yapma yetkisi olmadığı gibi haram olan bir şeyi de helal kılma yetkisi yoktur. Allah’ü Teala bu konuda şöyle buyurmuştur: “Diliniz yalana alışmış olduğu için her şeye, şu helal bu haramdır demeyin. Zira Allah’a karşı yalan uydurmuş olursunuz. Allah’a karşı yalan uyduranlar ise, şüphesiz mutluluğa erişemezler.”(2)
Allah’ın yarattığı bir nimetin haram olduğu kesin olarak bildirilmemiş ise ve helal olduğuna dair de delil varsa artık bu nimetten istifade etmemek düşünülemez. Zira Yüce Allah, bu hususta şöyle buyuruyor:”(Ey Muhammed) De ki : Allah’ın kulları için yarattığı ziynet ve temiz rızıkları haram kılan kimdir? Bunlar, dünya hayatında inananlarındır, kıyamet gününde de yalnız onlar içindir”(3)
Müslümanlar böylece helallerden faydalanacaklar, haramlardan da korunacaklardır. Allah’ın emrettiği görevleri yapmak vazifemiz olduğu gibi haramlardan sakınmak da vazifemizdir. Haram adeta ateş gibidir. Ateş nasıl insanı ve eşyayı yakarsa haramlar da kişiyi azaba götürür. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadislerinde şöyle buyuruyorlar: “Helal bellidir, haram bellidir. Bu ikisinin arasında bir çok kişinin bilmediği şüpheli şeyler vardır. Kişi bunlardan sakınırsa dinini, onur ve haysiyetini korumuş olur. Şüpheli şeylerden kaçınmayanlar, koruluğun kenarında hayvanlarını otlatan kimse gibidir. Kolladığı hayvanların her an koruluğa dalması mümkündür. Dikkat edin her hükümdarın bir koruluğu vardır, Allah’ın koruluğu da haram kıldığı şeylerdir…” (4)
Bu hadisten öğrendiğimiz üzere, haramlardan sakındığımız gibi şüphelilerden de sakınmamız gerekir. Müttaki olan kimseler hem haramlardan hem de şüpheli şeylerden korunurlar. Burada haram olan şeylerden bazılarını sayarak hutbemize son verelim: Allah’a ortak koşmak, ana-babaya asi olmak, adam öldürmek, yalan söylemek, yalan yere yemin ve şahitlik etmek, yetim malı yemek, iftira etmek, içki içmek, kumar oynamak, zina etmek, hırsızlık yapmak, zulüm ve haksızlık etmek, komşularına ve din kardeşlerine eziyet etmek dinimizin haram kıldığı davranışlardır.
- Bakara 168 3-Araf 32
- Nahl 116 4-Kırk Hadis,Bşk. Yayınları, Sh 16
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Helalmi harammi
Calistiğim isyerinde hurdalari satiyorum patronun oglunun bilgisi dahilinde ve burasi bir aile sirketi
Patronun ogluna nekadar tuttu ne kadar a sattim bütün bilgileri veriyorum ve oda bazen parayi bana veriyor bu para helalmi harammi olur cünkü burasi fabrika ve diyer amcalarinin ve babasinun bilgisi varmi bilmiyorum .
Bu fabrikada ortaklar kimse bu kişilerin tamamının bu olaydan haberi olması gerekir. Sadece patronun oğlunun demesi ile hareket edilmez.
Dinimizde Helal ve Haram Bilinci; İslam’ın temel öğretilerinden biri olup, bireylerin hem ruhsal hem de toplumsal hayatlarını doğru bir şekilde düzenlemelerine yardımcı olur. Helal, dinen uygun ve izin verilen her şey anlamına gelirken; haram ise kesinlikle yasaklanan, Allah’ın ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) yasakladığı şeylerdir. İslam’da helal ve haram bilinci, bireylerin hayatlarını Allah’ın rızasına uygun şekilde düzenlemelerini sağlar ve insanı hem dünya hem de ahiret mutluluğuna götürür.
1. Helal ve Haram Kavramları
Helal: İslam’a göre, bir şeyin helal olması, o şeyin Allah tarafından izin verilen, temiz ve faydalı olduğuna işaret eder. Helal olan şeyler, insanın hem manevi hem de fiziksel sağlığını korur. Helal olanlar, Allah’ın emirlerine uygun olan, faydalı ve iyi şeylerdir.
Kur’an-ı Kerimde helal olanlar, Allah tarafından belirlenmiştir. Örneğin:
“Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan helal ve temiz şeyleri yiyin.” (Bakara Suresi, 168)
Bu ayet, insanlara helal ve temiz olan her şeyin Allah’ın izniyle tüketilmesi gerektiğini bildirir.
Haram: Haram, kesinlikle yasaklanan, Allah’ın emirlerine ve Peygamber’in (s.a.v.) sünnetine aykırı olan şeylerdir. Haram olan bir şey, insanın ruhsal ve bedensel sağlığına zarar verebilir. İslam, insanların haramlardan kaçınmalarını ve sadece helalleri kabul etmelerini emreder.
Kur’an-ı Kerimde haram olan şeyler şöyle belirtilmiştir:
“Size leş, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına kesilen hayvanlar, boğulmuş, düşerek ölmüş, vurulmuş ve yırtıcı hayvanların yediği hayvanlar haram kılınmıştır.” (Maide Suresi, 3)
Bu ayet, bazı gıdaların ve alışkanlıkların haram olduğunu açıkça belirtmektedir.
2. Helal ve Haram Arasındaki Denge
İslam’da helal ve haram arasındaki dengeyi gözetmek, sadece bireysel yaşamın değil, toplumsal düzenin de sağlıklı bir şekilde işlemesini sağlar. Dinimizde helal olanlar, insanın ruhsal ve fiziksel sağlığına fayda sağlar, haram olanlar ise insanı kötülüğe, günaha ve manevi zararlara sürükler.
Kur’an-ı Kerimde Allah, insanlara helal ve haramın sınırlarını çizmektedir. İnsan, bu sınırları gözeterek hem dünyasında huzur bulur hem de ahirette Allah’ın rızasını kazanır.
“Allah haram kıldığı şeyleri size yasaklamıştır: leş, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına kesilen hayvanlar, boğulmuş, vurulmuş, düşerek ölmüş hayvanlar.” (Maide Suresi, 3)
Burada, haram kılınan şeyler sadece yemekle sınırlı değildir; aynı zamanda davranış biçimleri, kişiler arası ilişkiler ve toplumsal hayatta da helal ve haram bilincine sahip olmak gereklidir.
3. Helal ve Haram Bilincinin Oluşumu
İslam’da helal ve haram bilinci, bireylerin eğitimle ve imanla şekillenir. Kişi, hem dinî bilgi edinerek hem de Allah’a olan bağlılığını güçlendirerek helal ve haram arasındaki farkı net bir şekilde kavrayabilir. Bu bilinç, insanı hem bireysel hayatında hem de toplumda olumlu bir şekilde etkiler.
a. İman ve Takva
Helal ve haram bilinci, bireyin iman ve takva derecesiyle doğrudan ilişkilidir. Takva, Allah’a karşı duyulan derin saygı ve korkudur. Takvalı bir kişi, sadece helal olanları kabul eder ve haramdan kaçınır.
Kur’an-ı Kerimde takva, insanın Allah’a olan sorumluluğunu yerine getirmesi için önemli bir kavramdır:
“Ey insanlar! Rabbinize karşı takvalı olun. O, size helal olan şeyleri emir olarak göndermiştir, haramdan kaçının.” (Ali İmran Suresi, 102)
Bu ayet, helal ve haram bilincinin, takva sahibi bir kişi tarafından doğru şekilde idrak edilmesi gerektiğini anlatır.
b. İslami Öğretiler ve Hadisler
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), helal ve haram konusunda Müslümanları sıkça uyarmış ve onlara doğru davranış biçimlerini öğretmiştir. Onun hadislerinde, helal ve haram arasındaki farklar ve bu farkları bilmenin önemi vurgulanmıştır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Helal olan şeyler açıktır, haram olan şeyler de açıktır. Arada ise, insanlar çoğu zaman farkında olmasalar da şüpheli şeyler vardır.” (Sahih Buhari)
Bu hadis, helal ve haram arasındaki çizginin genellikle açık olduğunu ancak bazı durumlarda insanların şüpheli durumlarla karşılaşabileceğini belirtir. Şüpheli durumlardan kaçınmak, doğru bir helal ve haram bilincine sahip olmanın bir parçasıdır.
c. İslam’ın Ahiretteki Müeyyidesi
İslam’da helal ve haram bilinci, sadece dünyada değil, ahirette de önemli sonuçlar doğurur. Helal ve harama dikkat etmeyen bir insan, ahirette Allah’ın huzurunda sorumlu tutulur.
Kur’an-ı Kerimde şöyle buyrulmaktadır:
“Kim bir haram işlerse, Allah ona cezayı verir. Ama kim de helali seçerse, Allah ona mükâfat verir.” (Ali İmran Suresi, 131)
Bu ayet, ahirette helal ve haram bilincini gözeten bir insanın ödüllendirileceğini, harama yönelen bir kişinin ise ceza göreceğini ifade eder.
4. Helal ve Haram ile İlgili Günlük Hayat Örnekleri
İslam, helal ve haram bilincini günlük yaşamda sürekli olarak uygulamayı önerir. Bu, sadece gıda ile sınırlı değil, aynı zamanda insanların davranışlarını, iş ahlaklarını, ticaretlerini ve ilişkilerini de kapsar.
a. Yiyecek ve İçecek
İslam’da helal ve haram gıda, insanın bedeni ve sağlığı üzerinde doğrudan bir etki yapar. Örneğin, domuz eti ve alkol gibi haram olan gıdalardan kaçınmak, sağlıklı bir yaşam sürdürmenin temellerindendir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Helal kazanç ve helal gıda almak, Allah’a karşı borcumuzdur.” (İbn Mace)
Bu hadis, helal gıda ve helal kazancın, sadece manevi bir sorumluluk olmadığını, fiziksel ve toplumsal hayatta da önemli bir yer tuttuğunu vurgular.
b. Ticaret ve İş Ahlakı
İslam, ticarette de helal ve haram bilincinin korunmasını öğütler. Haksız kazanç, faiz, yalan söylemek, aldatmak ve rüşvet almak haramdır. Müslümanlar, ticari faaliyetlerinde her zaman doğruluk, dürüstlük ve adalet ilkelerine uymalıdır.
Kur’an-ı Kerimde, faizle ilgili şöyle buyrulmaktadır:
“Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimseler gibi kalkarlar.” (Bakara Suresi, 275)
c. Ahlak ve İlişkiler
Helal ve haram bilinci, insanların kişisel ilişkilerine de yansır. Ahlaki değerlere uygun ilişkiler kurmak, cinsel ilişkilerde de helal olanı tercih etmek, İslam’ın öğrettikleri arasındadır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kadınlarınızla helal yolla ilişkiye girin, haram yollardan sakının.” (Tirmizi)
5. Sonuç: Helal ve Haram Bilinci, İslam’ın Temel Öğretilerindendir
İslam, helal ve haram arasındaki farkı net bir şekilde çizmiş ve bu bilincin insan hayatında nasıl yaşanması gerektiğini öğretmiştir. Helal ve haram bilincine sahip olmak,