Paylaş
Cüz-i irade Külli irade ne demek
Question
Cüz i irade külli irade?
Selamun aleykum hocam,bi konunun gerçeğini öğrenmek istiyorum yardımcı olur musunuz,Allah razı olsun sizden. birisini sevmek sadece cüz i iradeyle mi olur yada sadece külli iradeyle mi?Ben kendi isteğimle birini seçtim görüştüm ve çok sevdim,o görüşmeyi kesti ve unutamıyorum onu.Başkasını ömür boyu sevemiyceğimi düşünüyorum.Eğer dua edersem Allah kabul edebilir mi yani başkasını sevme ihtimali varmıdır sadece duadan kaynaklı olarak?Yada eğer şuan sevdiğim kişiyi sevmem cüzi irademden dolayı olan birşeyse,duam hiçbirşekilde kabul olmazmı Allah böyle bir konuya karışmaz mı?Çünkü cüz i iradenin kişinin kendi kaderini kendisinin belirlemesi diye okumuştum
Cevap:
Cüzi irade: Allah’ın kendi külli iradesinin küçük bir numunesi olarak insanlara verdiği az bir seçme hakkıdır. Kul iradesiyle ister Allah da küllî irade ve kudretiyle kulun istediğini verir. İnsanın mesleğini, çevresini, eş ve arkadaşlarını seçmesi bu kısma girer.
Külli irade: Kelâm ilminde Allah’ın bir sıfatıdır.
Allah’ın sıfatı olarak irade; O’nu diğer sıfatlarıyla beraber tavsif eder. Allah nasıl her şeyin kusursuz ve mükemmeline sahipse ve her konuda mutlak kemâl O’na nisbet edilmek gerekiyorsa; irade hususunda da Allah mutlak irade sahibidir. Yani Allah’ın iradesini kısıtlayan, onu tehdit eden herhangi bir başka irade söz konusu olamaz. Öyleyse Allah’ın iradesi bütün yaratıklar üzerinde mutlak surette geçerlidir.
Bu konudaki Kur’an ayetleri şöyledir:
“Bir şeyi(n olmasını) dilediği zaman, O’nun emri, ona sâdece “Ol!” demektir, (o da) hemen oluverir.” (Yâsin, 82)
“…Şübhesiz ki Allah, ne dilerse hükmeder.” (Mâide,1)
“Gökler ve yer durdukça orada ebedî olarak kalıcıdırlar; ancak Rabbinin dilediği müstesnâ.Çünki Rabbin, ne dilerse hakkıyla yapandır.” (Hûd, 107)
“Rabbin ise, dilediğini (dilediği gibi) yaratır ve seçer. Onların (o kulların, bu yaratılışta) seçme hakkı yoktur. Allah (onların) ortak koşmakta oldukları şeylerden pek münezzeh ve pek yücedir.”(Kasas, 68)
Külli irade de insanın cüzi iradesinin rolü yoktur.
Mesela, vücudumuzdaki kan dolaşımı ve hücrelerin çoğalıp ölmeleri gibi biyolojik faaliyetler ya da insanın ne zaman ve nerede doğacağı, cinsiyeti , anne-babasının kim olacağı gibi…
Yine insan dışında kainatta olmuş ve olacak olan her şey Cenab-ı Hakk’ın külli iradesinin neticesidir. Kainattaki düzen, mevsimler, samanyolu, galaksiler, mevcudat vs. meydana gelen olaylar Cenab-ı Hakk’ın külli iradesiyle gerçekleşir. Buna “sünnetullah” da denir.
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
Küllî İrade
Bu irade, fiillerini tercih edebilmeleri için canlılarda bulunan ve Allah tarafından yaratılan iradedir. Bir diğer ifadeyle bireyin fiilini tercih etme kabiliyetine sahip olmasıdır. Bu açıklamaya göre birey hareket etmediği zaman iradesini kullanmamasına rağmen hareket etme iradesine, potansiyel olarak sahiptir. İnsanın iradesinin bu özelliği, küllî irade kapsamında ele alınmaktadır.
Cüz’i İrade
Cüz’i irade, potansiyel olarak bulunan küllî iradenin belli bir fiile yönelmesi anlamına gelir. Cüz’i iradeye “ihtiyar, kast, azm-ı müsemmem” manaları da verilmiştir.
Yüce Rabbimiz insanın irade vermiştir. Bu irade ile Allah’ın iradesi arasında farklılık vardır. İnsanın iradesi sonludur. Bir gün işlevini kaybedecektir ve sınırlıdır. Yani her şey yapmaya güç yetiremez. İradesi zaman ve mekanla kayıtlıdır. İşte bu yüzden bu iradeye cüz-i irade ismi verilmiştir. Külli irade karşısında Cüzi irade sınırlıdır; ancak insan cüzi iradesi ile dünyada imtihan olduğu için dilediğini yapabilir ve yaptıklarından da hesaba çekilecektir
“Cüz-i irade” ve “küllî irade” kavramları, özellikle İslam felsefesi ve kelam ilminde kullanılan terimlerdir. Bunlar, insanın iradesi ve Allah’ın iradesi arasındaki ilişkiyi açıklamak için ortaya konmuştur. Detaylı şekilde açıklayalım:
1. Cüz-i İrade (جزء الإرادة)
Kelime anlamı: “Parçalı, sınırlı irade”
Anlamı: İnsanın iradesi.
Özellikleri:
İnsan iradesi sınırlıdır; her şeyi kendi başına belirleyemez.
İnsan iyi veya kötü seçim yapabilir, ancak kendi başına varlığı, zamanı, doğayı değiştiremez.
Yani insanın iradesi, sınırlı ve belirli olayları yönlendirebilir, ama kainatı kontrol edemez.
Örnek: Bir kişi yemek yemeye karar verebilir ya da oruç tutabilir; bu, onun cüz-i iradesiyle ilgilidir. Ama bir depremi durduramaz, yağmıyı durduramaz.
2. Küllî İrade (كلي الإرادة)
Kelime anlamı: “Bütünsel, mutlak irade”
Anlamı: Allah’ın mutlak iradesi.
Özellikleri:
Allah her şeyi dilediği gibi yaratır ve yönetir.
Evrenin tamamını kapsayan sınırsız ve mutlak iradedir.
İnsan iradesi, küllî iradenin bir parçası olarak var olur.
Örnek: Evrenin işleyişi, doğa kanunları, hayat ve ölüm tamamen Allah’ın küllî iradesindedir. İnsan sadece kendi sınırları içinde cüz-i iradesiyle seçim yapabilir.
3. İlişki:
İnsan cüz-i iradeye sahiptir, fakat bu irade küllî irade içinde işler.
İnsan bir seçim yaparken özgürdür, ama her şey Allah’ın mutlak iradesi çerçevesinde gerçekleşir.
İstersen sana bunu bir basit şema ile gösterip insan iradesi ile Allah’ın iradesinin farkını görsel olarak da açıklayabilirim.
Bunu yapmamı ister misin?