Paylaş
Boşanan Erkeğin Nafakaya Gücü Yetmiyor İse Çocuğunun Vekaletini Vermesi Caizmidir?
Question
Çocuk Bakımı Ve Nafaka

SORU: Eşinden bir kız çocuğu olan ve evlendikten bir yıl sonra eşini boşayan, kadının akrabaları tarafından hem kadın, hem de çocuk için nafaka istenen erkeğin, buna gücü yetmezse, kadının akrabaları da nafakadan vazgeçme karşılığında çocuğun anasına verilmesi teklifinde bulunurlarsa, adamın bunu kabul etmesi caiz midir?
CEVAP: Hidane (çocuğa bakmak) bir haktır. Bu da anne-babaya aittir. Çünkü çocuğun en yakını onlardır. Bundandır ki İslâm çocuğun bakım ve terbiyesini ilk merhalede anneye vermiştir. Çocukları hakkında anlaşmazlığa düşen bir kadına Peygamberimiz şöyle demiştir:
Evlenmediğin sürece çocuğun senin yanında kalması daha uygundur.
Bu davamıza en kuvvetli delildir. Fukaha da bu konuda bakımın anneye düştüğünü söylüyorlar. Çünkü anne çocuğuna daha şefkatli ve merhametlidir.
İslâm velayet hakkını da infak yoluyla babaya yüklemiştir. Çünkü o bu hususta daha kudretlidir. Zorlukları taşımaya daha sabırlıdır. Bundandır ki kız olsun erkek olsun çocuk babasına nisbet edilir.
Fakihler bir babanın çocuğunun kendisine nisbet edilmesinden kaçamayacağını, bunun ona vacib olduğunu ifade etmişlerdir. Ancak Hanbelîlerden bazı hukukçular, “Bir baba hidane yani bakım hakkından vaz geçerse çocuğun velayeti başkasına geçer” demişlerdir.
Kadın, çocuğun babasının fakirliğinden dolayı hidane hakkından (çocuk bakımından) vaz geçerse, onun hakkı düşer. Çocuğa daha iyi bakacak olan bir kadına verilir. Anne ve çocuğun nafakası kocaya yüklendiği zaman o üzerine bir borç olur. O hemen veremiyorsa, ileride durumu düzelirse vermek zorundadır.
Karşılıklı olsun karşılıksız olsun anne çocuğun bakımına uygun olduğu sürece baba onu bu haktan alıkoyamaz. Ancak soruda ilk hatıra gelen şey, annenin çocuğa bakmasının daha uygun olmasıdır. Babası neden alsın ki.
Belki de başka şeyler vardır. Durum değişince hüküm de değişiyor.
Benzeri konular:
Answers ( 2 )
Çocuk bakımı ve nafaka, boşanma veya ayrılık durumlarında çocukların korunması ve ihtiyaçlarının karşılanması için önemli konulardır. İşte çocuk bakımı ve nafaka hakkında bazı bilgiler:
Önemli olan, çocukların en iyi çıkarlarının gözetilmesi ve çocukların güvenliği, refahı ve ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Boşanma veya ayrılık durumlarında, çocuklar için adil ve dengeli bir çözüm bulmak için mahkeme süreci ve hukuki danışmanlık aranması önemlidir.
Sorunuz İslami ve hukuki bir konuya temas ediyor ve iki farklı boyutu var: dini (caiz olup olmaması) ve hukuki (çocuğun velayeti ve nafaka). Bunları ayrı ayrı açıklayayım:
1. Dini açıdan
İslam hukukunda (fıkıh) çocuğun velayeti (veya bakımını üstlenme) ve nafaka yükümlülüğü farklı sorumluluklardır:
Nafaka: Babaya düşen ekonomik yükümlülüktür. Eğer baba, maddi imkânları nedeniyle çocuğa yeterli nafaka sağlayamıyorsa bu sorumluluğu yerine getiremez.
Vekalet veya velayet devri: Babadan çocuğun bakımını üstlenmeye başka bir kişiye devretmek caizdir. Burada amaç, çocuğun ihtiyaçlarının ve eğitiminin uygun şekilde karşılanmasıdır.
Yani, eğer boşanan baba çocuğuna yeterli nafakayı sağlayamıyorsa, çocuğun bakım ve vekaletini güvenilir bir kişiye devretmesi İslam açısından caizdir.
2. Hukuki açıdan (Türkiye örneği)
Türk Medeni Kanunu’na göre:
Boşanma sonrası çocuk anne veya babanın velayetinde olabilir.
Velayet hakkı ekonomik güçle bağlantılı değildir; ancak çocuğun menfaatine aykırı ise mahkeme velayeti değiştirebilir.
Baba nafakayı ödeyemiyorsa, mahkeme nafaka miktarını çocuğun ihtiyaçları ve babanın gelirine göre belirler.
Babadan çocuğun vekaletini (veya bakımını) devretmek için mahkeme onayı gerekir. Sadece gönüllü teslim yeterli olmaz.
Özet
Dini açıdan: Caizdir, çocuğun ihtiyaçlarını karşılayacak güvenilir birine vekalet devretmek sorun değildir.
Hukuki açıdan: Babadan çocuğun bakımının devri mahkeme onayıyla yapılır. Nafaka yükümlülüğü hala babaya düşebilir, fakat mahkeme şartları göz önünde bulundurur.