Paylaş
Bankaların verdiği Üniversite bursu caiz mi?
Question
Faizli bankaların bursu haram mı helal mi
Esselamü Aleyküm Hocam , koç üniversitesinin bir burs kampanyası var. Buraya maddi durumu yetersiz olup da başarılı olan öğrenciler alınıyor ve masrafları karşılanıp üniversitede okutuluyor. Ancak burs veren şirketlere baktığımda aralarında bankaların da olduğunu gördüm ve bana da bu bankaların burs verme ihtimali var yani seçim hakkım sanırım yok. Eğer burs verici olarak banka çıkarsa ben orada burslu olarak okuyabilir miyim ?
İkinci sorum da başvuru yaparken gelir durumunu belirten belge istiyorlar. Babam inşaatçi ve sigortası asgari ücretten yatıyor ama elden de para alıyor. Bu kanunen suç. Ama babam işini kaybetme endişesinden dolayı ve çalıştığı yere alıştığı için halinden memnun.Çalıştığı kişilerle ayrılmak istemiyor. Başka bir belge alma imkanımız da yok. Yani benim amacım doğru belgeyi vermek ama nereden belge alırsak alalım sonuçta bu gelir kayda geçmeyen bir gelir. Benim de bu durumlarda elim kolum bağlı kalıyor. Burs başvuruları yapamıyorum. Çünkü yalan beyanda bulunmuş olmaktan korkuyorum. Gerçek geliri göstermesem yalan mı söylemiş olurum ?
BENZER KONULAR:
Answers ( 17 )
Bankalar öğrencilere burs verirken örnek veriyorum; 3 lira verip geri ödeme yapılacağı zaman 5 lira ödeme istiyorlar ise bu faizdir. Olaya bu şekilde bakacak olursak bankaların verdiği burs caiz olmaz.
Hocam bu burs karşılıksız yani ben ücret ödemeyeceğim.
Hocam sanırım görmediniz tekrardan yazayım dedim. Hakkınızı helal edin. Bu verdikleri burs hem öğretim bursu hem de ihtiyaç bursu. Normalde üniversite 90 bin tl para istiyorsa bunlar hepsini ödüyor ve üstüne de kitap masrafları ve cep harçlığı gibi şeyleri karşılıyor. Bunlar geri ödemesiz. Başarılı ve ihtiyaç sahibi olan öğrenciler için yapıyorlar.
Eğer geri ödemesiz ve ortada faiz yok ise bu bursu almakta, kullanmakta dinen bir sakınca ve engel yoktur.
Hocam 1 ay kaldı. Başvuru yapıp yapmamakta kararsız kaldım. Şundan dolayı : Hani kazancının çoğu haram olanın hediyesini almak caiz değil ya bankanın bursu da aynı mantığa gelmiyor mu ?
Olayın takva boyutu ayrıdır. Hani derseniz ki; banka faiz ile iş yaptığı için ben bankanın vermiş olduğu bursu almak istemiyorum bu takvaya girer. Fakat üniversite eğer burs veriyor ve geri ödemesiz ise veya ödeme var fakat faiz yok ise bu bursu almakta dinen bir sakınca yoktur.
Ben Azerbaycanda yaşıyorum. Şeriat ile yönetilmiyor Azerbaycan. Üniversiteni yüksek puanla kazanırsan prezident təqaüdü diye para veriliyor. Galiba parasız okuyunca üniversite de təqaüd ( para) veriyor. İyi okuyunca da təqaüd (para) veriliyor . Bu paraları almak caiz mi? Tesettürsüz biri bu paraları ala bilir mi? Bu paraları almak için yüksek puan toplamak istemek caiz mi?
Azerbaycan gibi şeriatla yönetilmeyen bir ülkede dahi, İslam’ın temel prensiplerine uygun olan konular değerlendirilirken dikkat edilmesi gereken bazı genel kaideler vardır. Sorularınızla ilgili İslam fıkhına göre genel çerçeveyi şu şekilde açıklayabiliriz:
1. Devletin verdiği burs veya ödül niteliğindeki paralar caiz mi?
Bir devlet, öğrencilere başarılarını teşvik etmek veya eğitim masraflarını karşılamak amacıyla burs, ödül veya maddi destek sağlıyorsa, bu paralar helaldir. Çünkü bu tür maddi yardımlar:
Bu tür teşvikleri almakta bir sakınca yoktur, zira İslam’da gayri meşru bir gelir kaynağı olmadığı sürece, bu tür desteklerin kullanılması caizdir.
2. Tesettürsüz birinin bu parayı alması caiz mi?
Tesettür, bir Müslüman kadının şahsi ibadet ve Allah’a karşı sorumluluğudur. Ancak kişinin tesettürlü olup olmaması, devletin verdiği hakkı almasına engel teşkil etmez. Tesettürsüz birinin bu parayı alması da dinen haram sayılmaz. Çünkü bu para, kişinin tesettür durumuna göre değil, başarı veya ihtiyaç durumuna göre verilmektedir.
3. Bu tür paraları almak için yüksek puan toplamak istemek caiz mi?
Evet, bu tür bir teşvikle çalışmak, başarıya ulaşmaya gayret etmek caizdir ve hatta İslam’da teşvik edilen bir durumdur. Çünkü:
4. Sonuç:
Yine de vesvese hissediyorsanız, gönlünüzü rahatlatmak için bu paraları aldığınızda hayır işlerinde kullanmak üzere bir kısmını ayırabilirsiniz. Bu, hem size huzur verebilir hem de sadaka sevabı kazandırabilir.
Ben Azerbaycanda yaşıyorum. Üniversite tam puan 700. Ada üniversitesi var burada. Üniversiteni Parasız okumak için 690-700 puan arası toplamalıyız . Ben de ağladım sınava az kaldı diye. Annemde neden ağlıyorsun toplarsın puan dedi. Bende Ada-nı istiyorum dedim. Annem paralı dedi bende 690-700 olunca üniversite boyunca parasız diye parasız dedim. Annem yemin etdi ki seni oraya koymam. Ben kendimi strese soktum diye annem yemin etdi diye düşündüm. Parası baya yüksek . Ben de anneme yemin etme belki puanı toplarım dedim. Annem yemin etdi. Ben o kadar puanı toplasam Ada-nı yazmam ve okumam caiz mi? Ben onu yazarsam bana günah olur mu? Sınavı halen vermediğimiz için stresdeydim . Annemde öyle dedi. Annem de izin verse yani puanı topladıktan sonra, annemde parasız okuyacağımı görse ve kendisi de izin verse okumam caiz mi? Annem izin verse yemini bozarmı? Ben onu razı salsam oda izin verse, izin verdiği için bana günah olur mu, o üniversitede okumam günah olur mu?
Tesettürsüz biriyim üniversiteye çalışıyorum. Orada namahremler de var.
Üniversitede olan yalnız sınıfımıztaki çocukların olduğu grup var. Buraya hem ders için konuşuluyor hem de erkek kız karışık haram sohbetler yapılıyor. Ben bu grupta haram olan sohbetlere katılsam hem de ders için olanlardan faydalansam dərsdən aldığım puan haram olur mu? ( Söylesem başka bir grup aça bilirler sohbet için ancak açmayada bilirler 4-5 tane üniversite grupu var bir birinden farklı,)
Kardeşim, grupta yapılan haram sohbetlere katılmak caiz değildir; sadece ders için bulunup faydalanman mümkündür. Haram muhabbetlere katılmaz, sessiz kalır ya da görmezden gelirsen ders için aldığın notlar ve puan haram olmaz. Ancak seni günaha sokuyorsa ayrı bir grup açtırmak daha ihtiyatlıdır.
Ayet:
“Allah’ın ayetleriyle alay edildiğini duyduğunuzda, onlar başka söze geçinceye kadar onlarla beraber oturmayın…” (Nisâ, 4/140)
Ders için kalabilir ama günaha bulaşmamak için dikkatli olmalısın.
Hem haram sohbetlere katılıp hemde ders için kullansam haram olur mu puanım? (Söylesem başka bir grup aça bilirler sohbet için ancak açmayada bilirler 4-5 tane üniversite grupu var bir birinden farklı)
Acil sorum var ben ders öğrenmeliyim lütfen cevap verirmisiniz. Tarih dersini İngilizce geçtiğimiz için Arap state ve ya müslümanlar yerine Araps yazıyorlar, Arap warlord yazılıyor. Bunları böyle okumam hem evde kendim dersi öğrenince, hem de dersi konuşunca caiz mi?. Yoksa yerine İslamic State, Muslims, Muslim warlord mu demeliyim? Sınıfta olan çoğu kişi derslikte olan gibi öyrenicek yüksek ihtimalle.
Soruların oldukça önemli ve hassas; dikkatle düşünmen çok güzel. Cevapları açık ve net şekilde veriyorum, hem dini hassasiyetlerini gözeterek hem de ders başarını etkilemeyecek şekilde.
1. Ders gruplarında hem ders hem de haram (uygunsuz) sohbetler olması durumunda ne yapmalısın?
Soru:
Hem haram sohbetlere katılıp hem de ders için kullansam, haram olur mu puanım?
Cevap:
Eğer bir grupta uygunsuz, gıybet, dedikodu, cinsellik gibi haram içerikli sohbetler oluyorsa ve sen bu sohbetlere katılmıyorsan, sadece ders materyali almak için oradaysan, bu doğrudan sana günah kazandırmaz. Ama ortam seni etkiliyorsa, dikkatini dağıtıyorsa ya da seni günaha yaklaştırıyorsa, o ortamdan uzak durman daha uygundur.
Eğer grubun içeriği çoğunlukla dersle ilgili değilse, sadece az miktarda fayda varsa, alternatif grup kurmak daha caiz ve daha hayırlı olur.
Eğer kendi içinde özel olarak sadece ders için küçük bir grup açılabiliyorsa, bunu teklif etmen çok güzel bir çözümdür. Etmezlerse, sen yine de sadece faydalı yönünü alıp diğer sohbetlere katılmamaya özen göster.
Özet: Ders niyetiyle giriyorsan ve haram sohbetlere katılmıyorsan, günah olmaz. Ama dikkatli ol. Grubu değiştirme imkânı varsa, daha iyidir.
2. “Araps”, “Arab warlord” gibi terimleri İngilizce tarih dersinde okumak/dinlemek/öğrenmek caiz mi?
Soru:
Arap State veya Müslümanlar yerine “Araps”, “Arab warlord” yazıyorlar. Bunları ders için okumak caiz mi?
Cevap:
Bu ifadeler tarihsel metinlerde veya akademik dilde kullanıldığında, genelde tarafsız kalmaya çalışılır. Ancak bazı ifadeler kaba, saygısız ya da yanlı olabilir.
“Araps” kelimesi bazen aşağılayıcı tonda kullanılabilir. Fakat bu, bağlama göre değişir. Ders kitabı ya da öğretmen bunu tarafsız bir terim olarak kullanıyorsa, niyetin öğrenmekse, bu kelimeyi okuman caizdir.
“Warlord” (savaş ağası) kelimesi bazen hakaret anlamı taşıyabilir, ama tarihsel olayları açıklamak için teknik bir terim olarak da kullanılabilir. Eğer burada bir hakaret veya aşağılayıcı niyet yoksa, bu ifadeyi anlamak ve öğrenmek caizdir.
Ancak sen bu kelimeleri kullanırken, daha saygılı bir dil kullanmaya dikkat edebilirsin. Örneğin:
“Arab warlord” yerine “Muslim military leader” diyebilirsin.
“Araps” yerine “Arab people”, “Arab Muslims” gibi ifadeler seçebilirsin.
Eğer metinlerde bu ifadeler tarihsel bilgi amaçlı geçiyorsa ve sen bunları ders için okuyorsan, günah olmaz. Ama daha saygılı ifadelerle anlamayı ve konuşmayı tercih etmek daha güzel olur. İçinden geçen rahatsızlığı Allah bilir, niyetin temizse korkmana gerek yok.
Tavsiye:
Dersi öğrenirken niyetini sürekli “ilim öğrenmek, Allah rızası için” yaparsan, bu seni hem korur hem de ecrini artırır.
Grubun içeriğini değiştiremiyorsan, yalnızca gerekli bilgiye bak, geri kalanını geç. Kalbini temiz tutmaya devam et.
Lütfen cevaplar mısınız, kısa sürede cevaplarsanız çok sevinirim. Ben size soru sormuştum şuna benzer :Ben İngilizce matematik öğretmenliği kazandım ve tesettürsüzüm . Şimdi üniversitede tarih dersi geçiyoruz öğretmen ödev verdi . Ödev bu ” tarihi yere sınıfça gitmemizi orada sınıfça fotoğraf çekilmemizi istiyor. Çektikten sonra grupa değil kendi numarasına atılacak. (Öğretmenle grupumuz yok, fotoğrafı bir kız atıcak ona)” öğretmen bu ödevi hem ödev diye, hemde sınıfça kaynaşırız diye verdi.Sınıfta namahrem erkeklerde var. Yüksek ihtimalle orada kızlar erkeklerle konuşucak şakalaşıcak . Ben o tarihi yere babamın arabasıyla gidicem gitsem ve sınıfla erkek kız karışık fotoğraf çekilsem. Fotoğrafda ciddi durucam . Bu fotoğrafı öğretmen her kes gitdi mi diye kendi numarasına atılmasını istiyor. Yani ödev kendine atılması . Ancak bazı çocuklar yüksek ihtimalle fotoğrafın anı olarak onlarda kalmasını da isteyecek ve grupa atılacak. Bu geziye gitmezsek sunum yapmalıyız. Ben mecbur olmadıkça bu geziye gitsem alacağım puan helal olur mu? ( Sunum yapmak bana zor gelicek çünki benim İngilizce seviyem o kadar da çok değil buraya gidersem tam puan alırım eğer sunum yaparsam kaç alacağım belli değil , hem diğer de derslerim var ve onlar da zor geliyor tüm dersler ingilizce ) sizse cevabında Siz bu geziye gitseniz, sadece öğretmen için fotoğraf çektirip ciddi dursanız, erkeklerle samimiyete girmeseniz aldığınız puan helaldir.Fotoğrafın başka öğrenciler tarafından yayılması sizin günahınız değildir.Makyaj yapan, şakalaşan başkalarıdır; onların günahı size geçmez. Siz sadece kendi duruşunuzdan sorumlusunuz. yazmıştınız. Ancak ben oraya gidince bazı haramlar işledim erkeklerin yüzüne baktım onlarla bir iki kelime olsa da konuştum , onların bana karşı değil ortama karşı yaptığı şakalara yada başka şakalarına güldüm, birinin arkasınca sinirli konuştum ve ilave öğretmenin vermediği fotoğraf da çekildim. Şimdi öğretmenin çekilmemizi söylediği o fotoğraf grup profil fotosu ve bende varım. Daha sonra fotolar çekilse bile orada bir erkek öğretmen istemese bile birine ( kadındı) müzede görevliydi galiba ,para ödeyerek muzeni bize gezdirtmesini sağladı. Ben de onlarla dinleyerek gezdim muzeyi. Ve orada çekilen fotoğraflar ve videolar galerimde var silmedim . Bu yüzden aldığım puan haram olur mu ? Yoksa helal mi?
Öncelikle bu hassasiyetiniz ve dinî kurallara uymaya gösterdiğiniz özen takdire şayan. Yaşadığınız durumu dini açıdan değerlendirecek olursak:
1. Puanın Helal/Haram Olması Meselesi:
Aldığınız puan, bir ödev ve ders gereği olduğu için temelde helal dairesindedir. Unutmayın ki, siz bu geziye asıl niyetiniz olan “erkeklerle kaynaşmak” veya “haram işlemek” için değil, “dersin gereğini yerine getirmek ve zorlanacağınız sunum yükünden kurtulmak” için katıldınız. İşlenen hatalar (erkeklerle konuşmak, bakışmak, gereksiz fotoğraflar çekmek) ödevin kendisini veya aldığınız notu haram kılmaz. Bu, ayrı bir tövbe ve bir daha yapmama meselesidir. Not, ödevin teknik olarak tamamlanmış olmasının karşılığıdır.
2. Yaptığınız Hatalar ve Sorumluluk:
İtiraf ettiğiniz hatalar (erkeklerle konuşma, bakışma, onların şakalarına gülme, arkadan konuşma, fazladan fotoğraf çekilme) için samimi bir pişmanlık duymanız çok güzel. Dinimizde kul hakkı ve Allah hakkı ayrıdır.
Allah Hakkı Açısından: Bu hatalar için samimi bir şekilde tövbe etmeniz yeterlidir. “Ey kendi nefislerine kötülük edip duran kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin! Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir.” (Zümer Suresi, 53. ayet) Allah’ın rahmeti ve mağfireti çok geniştir.
Kul Hakkı Açısından: Arkadan konuştuğunuz kişi varsa, onunla helalleşmeniz uygun olur. Gruptaki diğer kişilerle yaşadığınız mahremiyet sınırlarındaki kusurlar için ise, bir daha aynı ortamda aynı hataları yapmamaya niyet etmek yeterli olacaktır.
3. Fotoğraf ve Videolar:
Galerinizde kalan fotoğraf ve videolar, özellikle içinde sizin de bulunduğunuz karma fotoğraflar, hem sizin için hem de başkaları için fitneye sebep olabilecek unsurlardır. Bu nedenle, özellikle namahrem kişilerin de olduğu gereksiz ve ödev dışı fotoğraf/videoları silmeniz, kalbinizin huzuru ve dinî hassasiyetleriniz açısından çok isabetli bir davranış olur.
Sonuç ve Tavsiye:
Aldığınız Puan Helaldir: Ödevi yerine getirdiğiniz için aldığınız puan helal dairesindedir. Hatalarınız, bu hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Tövbe Edin ve Affedileceğinize İnanın: Yaptığınız hatalar için samimiyetle tövbe edin. Allah’ın çok bağışlayıcı olduğunu unutmayın.
Galeriyi Temizleyin: Fitneye ve gereksiz hatıralara yol açabilecek fotoğraf ve videoları silin. Bu, sizin için bir iç huzur kaynağı olacaktır.
Gelecekteki Tavrınız: Bundan sonraki benzer durumlarda, daha başından net bir çizgi çizerek, “ödev neyi gerektiriyorsa onu” yapıp, sosyal kaynaşma adı altındaki haram veya sınır ihlali içeren davranışlardan uzak durmaya çalışın. Zor olabilir ama “Hayırlısı budur” deyip kenara çekilmek her zaman bir seçenektir.
İçiniz rahat olsun. Yaptığınız hataların farkına varmak ve düzeltmek için çaba göstermek, inşallah sizi Allah katında değerli kılacaktır. Allah, samimi niyetinizi ve çabanızı kabul etsin, sizi dosdoğru yoldan ayırmasın.
ben Azerbaycanda yaşıyorum üniversiteyi parasız okuduğum için devlet bana para ödüyücek bunun içinde kart veriliyor . Bu kartı telefonda istersek aça bilirsiz istemzsek olmasa da olur. Ben telefonda açmak istiyorum yani ne olur olmaz içinde olan parayı görürüm ve.s. ve ya başka bir şey için ancak bunun için benim yüzümün fotoğrafını istiyor. Ben tesettürsüzüm . Bu fotoğrafı da denetlemek için istiyorlar galiba. Fotoğrafı çeksem bu uygulamanı her kullandıkça günaha girer miyim?
Gerekli ve meşru bir işlem (devlet ödemesi, kimlik doğrulama) için yüz fotoğrafı vermek genellikle caizdir — günah sayılmaz.
Kısa gerekçe ve öneriler:
İhtiyaç (kart/ödeme almak) meşruysa ve fotoğraf kimlik doğrulama içinse birçok âlim buna izin verir.
Niyet önemli: maksat yalnızca işlem yapmaksa bu haram olmaz.
Güvenlik/endişe varsa alternatif iste: ofiste, kadın görevliler önünde kimlik göstererek doğrulama, ya da kurumun sunduğu başka bir doğrulama yöntemi (bizzat başvuru vb.).
Rahatsızsan başörtülü bir fotoğraf çekmek mümkünse onu kullan; kurum kabul ediyorsa en güvenli yoldur.
İçinde kalıyorsa, niyetle beraber dua ve rahatlama; şüpheler için tevbe yeterli.
İstersen kurumun hangi alternatifleri sunduğunu söyleyeyim — kısa ve net yardımcı olayım.
Lütfen bu konu çok önemli . Çünki bu puanlar sebebiyle para ödüyor devlet. Bu olay bir kaç ay önce olmuştu. Bizim tarih öğretmeni 2 ödev vermişti birisinde Şehitleri ziyaret etmeyi ve fotoğraflarımızı çekmeyi , diğerinde de tiyatroya gitmeyi söyledi. Eğer yapmazsak ya puan yazmaz ya da sunum hazırlamayı teklif etmişdi bunun içinde 4-5 konu öğrenmeli ve bizi soru cevap etmeliydi. Bu yol bana daha zor geldiği için ilk iki ödevi yapmayı seçtim . Ancak
1) bizim ülkede kabirler fotoğraflı oluyor . Şehitleri ziyaret ederken de orada olduğumu sübut etmek için fotoğrafını çektim, daha sonra biz aynı zamanda başka bir Hıyabana gitmeliydik ( ödev olarak) oraya da gitdim. Orada da fotoğraf çekmeliydim ve bende önceki devlet başkanın kabri önünde çektim yani öğretmene oradaydım demek için. Ancak heykeli de vardı. Birde beni babam götürüp getiriyordu ve ben istemesemde şarkı açıyordu ( haram) . Ve bazen bende eşlik etmiş ola bilirim. Bazen kabirlerin üzerinde diğer yere geçmek için basarak geçtik ( tam üstünden değil yanları oluyorya oradan) Tam hatırlamıyorum, ama yüksek ihtimalle evet. Kazandığım puan haram oldu mu?
2) tiyatroda gerçekten elimden geldiğince bakmamaya çalıştım ancak bazen nefsine uydum ve namahrem oyunculara baktım devamlı olarak, ve kendi grup yoldaşımla yapmaya bileceğim halde kavga etdim namahremle ve bazı diğer günahları işledim. Aldığım puan haram olur mu?
Lütfen cevaplar mısınız. Benim için çok önemli. Bu puanlara/yani ortalamaya göre devlet para ödüyor bana. ( Tesettürsüzüm)
Bundan bir kaç ay önce tarih dersi geçiyordum . Öğretmen 2 ödev vermişti. Tiyatroya ve bazı yerlere( Şehitleri ziyaret etmeye ve Hıyabana gitmek.)
1) bizim ülkede kabirler fotoğraflı oluyor. Ben öğretmene gitdiğimi sübut etmek için fotoğraf çekmeliydim. Ve kabirlerin fotoğraflarını çektim. Hıyabana giderkende eski devlet başkanının kabri önünde fotoğraf çekdim ancak heykeli de vardı onun. Babam bizi aparmıştı oraya ve istemesemde şarkı açtı ( haram) ve bazen bende şarkıya eşlik etdim yani mırıldandım ve ya isteyerek dinledim. Puan ve aldığım para haram olur mu?
2) tiyatro zamanı namahrem grup yoldaşımla kavga etdim ( etmeye bilirdim) ve bir kız bana gel foroğrafımı çek dedi ( tesettürsüz) fotoğrafını çekiyordum.ve bazı haramlar işledim. Tiyatro izlemek konusunda ise gerçekten elimden geldiği kadarca bakmamaya çalıştım ancak bazen nefsine uydum ve baktım namahrem oyunculara. Ancak Tevbe etmedim .Aldığım puan ve para haram olur mu ?
Bunları yapmasaydım sunum yapmalı ve 4-5 mövzudan soru cevap olunmalıydım bu daha zor geldiği için gitmeyi tercih etmişdim.
Lütfen cevaplar mısınız. Benim için çok önemli. Bu puanlara/yani ortalamaya göre devlet para ödüyor bana. ( Tesettürsüzüm). Param helal olur mu
Bundan bir kaç ay önce tarih dersi geçiyordum . Öğretmen 2 ödev vermişti. Tiyatroya ve bazı yerlere( Şehitleri ziyaret etmeye ve Hıyabana gitmek.)
bizim ülkede kabirler fotoğraflı oluyor. Ben öğretmene gitdiğimi sübut etmek için fotoğraf çekmeliydim. Ve kabirlerin fotoğraflarını çektim. Hıyabana giderkende eski devlet başkanının kabri önünde fotoğraf çekdim ancak heykeli de vardı onun. Babam bizi aparmıştı oraya ve istemesemde şarkı açtı ( haram) ve bazen bende şarkıya eşlik etdim yani mırıldandım ve ya isteyerek dinledim. Puan ve aldığım para haram olur mu?
Bunları yapmasaydım sunum yapmalı ve 4-5 mövzudan soru cevap olunmalıydım bu daha zor geldiği için gitmeyi tercih etmişdim.