Ahmed bin Hanbel’in Menkıbeleri

Question

AHMED BİN MUHAMMED b. HANBEL eş-ŞEYBANI MENKIBELERİ

İmam Ahmed b. Muhammed b. Hanbel, Mâzin b. Şeybân b. Zühl oğullarındandır. Fıkıh olsun hadis olsun ilimde, zühdde, verâda ve ibadette zamanının imamıydı. Aslen Mervlidir. Annesi ona hamileyken Bağdat’a gelmiş, onu Bağdat’ta iken doğurmuş ve orada yetişmiştir. İlmi ve hadisi hem Bağdat, hem de başka şehirlerde talep edip öğrenmiş, bu alanda en üst seviyeye ulaşmıştır. Din imamları arasında müçtehitlerden biridir.

Rivayet edildiğine göre Ebû Zür’a: “Ahmed b. Hanbel’in ezberinde bir milyon hadis vardı” demiştir. Ona: “Nereden biliyorsun?” diye sorulunca da Ebû Zür’a: “Çünkü onunla müzakere etmiş ve her bir konunun hadislerini ondan dinlemişimdir” demiştir.

İbrahim el-Harbî der ki: “Gördüğüm kadarıyla Yüce Allah öncekilerin ve sonrakilerin her alandaki ilimlerini Ahmed b. Hanbel’de bir araya getirmiştir. Ahmed de bu ilimlerden istediğini anlatıyor, istediğini de yanında tutuyordu. ”

Şafiî şöyle demiştir: “Bağdat’tan çıktığımda geride Ahmed b. Hanbel’den daha takvalı, daha verâ sahibi, daha fakih ve daha âlim birini bırakmış değildim.”

Abdurrezzâk şöyle demiştir: “Ahmed b. Hanbel’den daha fakih ve daha fazla verâ sahibi birini görmüş değilim.”

Vekî ve Hafs b. Giyâs şöyle demişlerdir: “Kûfe’ye Ahmed b. Hanbel gibisi gelmiş değildir.”

İbn Mehdî de şöyle derdi: “Ne zaman Ahmed b. Hanbel’e baksam bana Süfyân es-Sevrî’yi hatırlatırdı. Bu genç sanki annesinin karnından âlim olarak doğmuş gibiydi.”

Ebû Bekr el-Mervezî şöyle demiştir: “Ebû Abdillah ile birlikte askeri kampta dört ay boyunca kaldım. Bu süre zarfında gece namazlarını ve gündüz kıraatlerini hiç bırakmadı.”

Ebû Ubeyd şöyle demiştir: “Ebû Yūsuf, Muhammed b. el-Hasan, Yahya b. Saîd ve Abdurrahman b. Mehdî ile oturup kalktım. Ancak Ahmed b. Hanbel’de gördüğüm heybeti hiçbirinde görmüş değilim. Bir defasında hapishanede onu ziyarete gittiğimde adamın biri bana bir soru sordu. Ancak Ahmed’in heybetinden cevap vermeye çekindim.”

Ebû Dâvud es-Sicistânî şöyle demiştir: “Ahmed b. Hanbel’in sohbetleri hep âhiretle ilgiliydi. Sohbetlerinde dünya işleriyle ilgili hiçbir şeyi zikretmezdi. Dünyayı zikrettiğini hiç görmedim.”

Muhammed b. Mûsa bildiriyor: Hasan b. Abdilazîz el-Cerevî’ye yüz bin dinarlık bir miras kaldı. Bu meblağ Mısır’dan kendisine getirilince her birinin içinde bin dinar olan üç keseyi Ahmed b. Hanbel’e gönderdi ve: “Ey Ebû Abdillah! Bunlar miras olarak kalan helal paralardır. Bunları al ve ailen için harca” dedi. Ancak Ahmed: “Bunlara ihtiyacım yok, yeterince de malım var” karşılığını verdi ve bu meblağı almayı kabul etmedi.

Ebû Bekr el-Mervezî şöyle demiştir: Ebû Abdillah’ın (İmam Ahmed’in) şöyle dediğini işittim: “En mutlu olduğum günler, dünya malı olarak yanımda hiçbir şeyin bulunmadığı günlerdir.”

Salih b. Ahmed şöyle demiştir: “Bazen babamın ekmek kırıntılarını alıp tozlarını silkeledikten sonra bir tabağa koyduğunu, üzerine su döküp islattığını, ardından da tuzla yediğini görürdüm. Genelde katık olarak sirkeyi kullanırdı. Kendisine bir dirheme içyağı satın alınır ve bir ay boyunca da bu yağdan yerdi. Mütevekkil’in yanından geldikten sonra ise devamlı olarak oruç tutmaya başladı ve yağlı yemekler yemez oldu.”

Ebû Bekr el-Mervezî şöyle demiştir: Ebû Abdillah’ın şöyle dediğini işittim: “Allah’tan korkum bir şeyler yiyip içmeme engel oluyor ve iştahımı kesiyor.

Mervezî şöyle demiştir: Hastalığı sırasında Ebû Abdillah kan işedi. İdrarını tabiplik yapan Abdurrahman’a gösterdiğimde: “Dertler -veya üzüntüler- bu adamın ciğerini parçalamış” dedi.

İbrâhim b. Şemmâs der ki: “Ahmed b. Hanbel’i çocukluğundan bilirim. O yaşlarında bile gecelerini ibadetle ihya ederdi.”

eş-Şâzekûnî şöyle demiştir: Ahmed bakkalın yanında bir kovayı rehin olarak bıraktı ve karşılığında günlük yiyecek aldı. Daha sonra aldığı yiyeceğin parasını verip kovayı almak için geldiğinde bakkal ona iki kova çıkardı ve: “Senin kovanın hangisi olduğuna bak ve onu al” dedi. Ahmed: “Hangi kovanın benim olduğunu bilmiyorum. Para da kova da senin olsun” karşılığını verdi ve kovayı almadı. Bunun üzerine bakkal: “Vallahi gösterdiğim kova onun kovasıydı. Sadece onu sınamak istemiştim” dedi.”

Ahmed b. Muhammed et-Tüsterî anlatıyor: Ahmed b. Hanbel’in üç gün boyunca yemek yemediğini öğrenen bazı Müslümanlar bir arkadaşlarına bu yönde bir haber gönderdiler. O da bir yerden un ödünç aldı ve kaldığı eve gönderdi. Ev ahalisinin yemeğe ihtiyaçları olduğunu öğrendikleri için de hemen ekmek yaptılar. Ekmeği Ahmed’in önüne koydukları zaman: “Nasıl oldu da çabucak böyle ekmek yapabildiniz?” diye sordu. Kendisine: “Yan tarafta (oğlun) Sâlih’in evindeki tandır yanıyordu, onun için ekmeği çabucak yaptık” karşılığını verdiler. Ancak Ahmed: “Önümden kaldırın!” dedi ve evinin Sâlih’in evine doğru açılan kapısını kapattırdı.

Abdullah b. Ahmed b. Hanbel der ki: Babam günde üç yüz rekât namaz kılardı. Ancak ceza olarak yediği o kırbaçlar kendisini zayıf düşürünce günde yüz elli rekât kılmaya başladı ki o zamanlar seksen yaşlarındaydı.

Babam her gün yedi cüz okur ve yedi günde bir hatmederdi. Gündüz namazları dışında her yedi gecede (namaz kılarken) de bir hatim okurdu. Yatsı namazından sonra biraz uyur, sonra kalkıp sabaha kadar namaz kılıp dua ederdi.

Babam beş defa haccetti. Bu haclardan üçüne yürüyerek, ikisine de binek üzerinde gitti. Haclarından birinde de sadece yirmi dirhem harcadı.

Abdullah b. Ahmed b. Hanbel der ki: Babamın çok defa namazlarının ardından: “Allahım! Yüzümü senden başkasına secdeden nasıl koruduysan beni senden başkasına el açmaktan da koru” dediğini işittim.

Meymûn b. el-Asbağ şöyle demiştir: Bağdat’tayken bir gürültü duydum. “Ne oluyor?” diye sorduğumda, bana: “Ahmed b. Hanbel sorguya çekiliyor” dediler. Ahmed b. Hanbel cezalandırılırken kendisine bir kırbaç vurulunca: “Bismillah!” dedi. İkinci kırbaç vurulunca: “Allah’a dayanmayan hiçbir güç ve kuvvet yoktur” dedi. Üçüncü kırbaç vurulunca: “Kur’ân, Allah’ın kelamıdır ve mahluk değildir” dedi. Dördüncü kırbaç vurulunca: “Allah’ın bize yazdığından başkası başımıza gelmez” dedi. Bu şekilde ona yirmi dokuz kırbaç vuruldu. Ahmed’in şalvarının uçkuru giysi astarından yapılmıştı. Kırbaçlanırken uçkuru koptu ve şalvarı aşağıya doğru inmeye başladı. O esnada Ahmed başını göğe doğru kaldırdı ve dudaklarını oynattı. Aşağıya doğru kayan şalvar bir anda yerinde durdu.

Bu olaydan yedi gün sonra yanına girdiğimde ona: “Ey Ebû Abdillah! Şalvarın aşağıya düşerken dudaklarını oynattığını gördüm. O zaman ne demiştin?” diye sordum. Ahmed şöyle dedi: “Allahım! Arş’ı doldurduğun ismin adına şayet doğru yolda olduğumu biliyorsan avretimi ortaya çıkarmamanı senden diliyorum, demiştim.”

Abdullah şöyle demiştir: Babamın çokça: “Allah, Ebu’l-Heysem’e merhamet etsin! Allah, Ebu’l-Heysem’i bağışlasın. Allah, Ebu’l-Heysem’i affetsin” dediğini duyardım. Bir gün ona: “Babacığım! Ebu’l-Heysem kim?”

diye sorduğumda şöyle dedi: “Kamçılanmak için getirilip ellerim uzatıldığında gencin biri arkamdan giysimi çekiştirdi ve: «Beni tanıyor musun?» diye sordu. Ona: «Hayır, tanımıyorum» karşılığını verdiğimde, bana: «Ben aylak aylak dolaşıp hırsızlık yapan, insanların paralarını çalan Ebu’l-Heysem’im. Müminlerin emirinin divanında bana farklı davalardan on sekiz bin kamçı atıldığı yazılıdır. Dünya için ve şeytana itaat uğruna bu kamçılara sabrettim. Sen de Rahman’a itaat yolunda ve din için atılacak kamçılara sabret» dedi. Adama vurulan on sekiz bin kamçı yerine bana henüz on sekiz kamçı atılmışken hizmetçi çıktı ve müminlerin emirinin beni affettiğini söyledi.”

(Muhammed b. el-Hüseyn) el-Enmâtî der ki: Yahya b. Maîn’in, Ebû Hayseme Züheyr b. Harb’ın ve önde gelen âlimlerin bulunduğu bir meclisteydik. Oradakiler Ahmed b. Hanbel’i övüp faziletlerini saymaya başlayınca adamın biri: “Bu konuda fazla konuşmayın” dedi. Yahya b. Maîn adama: “Ahmed b. Hanbel’i övmenin fazlalığı mı olur? Tüm oturmalarımızda Ahmed b. Hanbel’i övüp faziletlerini konuşsak yine de bitiremeyiz” karşılığını verdi.

İbrâhim b. el-Hâris bildiriyor: Bişr b. el-Hâris’e: “Ahmed b. Hanbel’in dövüldüğü günlerde konuşman gerekirdi” denilince, Bişr: “Peygamberlerin makamında durmamı mı istiyorsunuz? Ahmed b. Hanbel peygamberlerin makamında duruyordu” karşılığını verdi.

Ali b. Haşrem’in kendisinden işittiğini belirttiğine göre Bişr b. el-Haris der ki: “Ahmed b. Hanbel (mihne zamanında) içine atıldığı ateşten has altın olarak çıktı.”

Züheyr b. Harb der ki: “Ahmed b. Hanbel’den daha yürekli birini görmüş değilim. Zira dövülme ve öldürülmelerin yaşandığı ortamda o makamda durabilmiştir. Ahmed’in yapabildiklerini kimse yapabilmiş değildir. Onca yıl musibetlerle karşı karşıya kalıp yakalanmak için aranmış olmasına rağmen hiç kimsenin göstermediği kadar davasında sebat göstermiştir. ”

İshak b. Räheveyh der ki: “Şâyet Ahmed b. Hanbel ve canını ortaya koyduğu üstün gayretleri olmasaydı İslam yok olurdu.”

Ali b. el-Medînî der ki: “Yüce Allah bu dinini iki kişiyle aziz kılmıştır ve üçüncüleri de yoktur. Bunlardan biri Ridde savaşlarında Ebû Bekr es-Siddik, diğeri de Mihne zamanlarında Ahmed b. Hanbel’dir.”

Muhammed b. Mus’ab el-Abid der ki: “Ahmed b. Hanbel’in Allah için yediği her bir kırbaç, Bişr b. el-Hâris’in bir gününden daha değerlidir.”

Haccâc b. eş-Şair der ki: “Ahmed b. Hanbel’in cenaze namazını kılmadan Allah yolunda bile olsa öldürülmüş olmayı istemezdim.”

Abdullah b. Ahmed b. Hanbel der ki: “Babam halifenin yanında askeri kampta on altı gün kaldı. Bu süre zarfında çeyrek kişilik kavut yemiştir. Her akşam bir kase su içer, üç günde bir de bir lokma kavut yerdi. Geri evine döndüğünde ancak altı ay sonrasında eski sağlığına kavuştu. Gözlerinin göz çukurlarında kaybolduğunu görmüşümdür.”

İbrâhim b. Hâni anlatıyor: Ahmed b. Hanbel yanımda üç gün saklandı.

Sonra bana: “Bana saklanabileceğim başka bir yer bul!” dedi. Ona: “Ey Ebû Abdillah! Başka bir yerde güvende olamamandan korkarım!” dediğimde ise: “Bana böyle bir yer bulursan, sebebini sana açıklarım” karşılığını verdi. Bunun üzerine ona saklanabileceği başka bir yer buldum. Oraya gideceği sırada da bana şöyle dedi: “Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) (hicret esnasında) mağarada üç gün saklandı, sonra da başka bir yere geçti. Bize de, Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi vesellem) rahat olduğu dönemleri örnek alıp, sıkıntıda olan dönemlerini bırakmak yakışmaz. ”

Ahmed b. İbrâhim ed-Devrakî der ki: Ahmed b. Hanbel, Abdürrezzāk’ın yanında Mekke’ye geldiği zaman rengi solmuştu. Yorgun ve bitkin olduğu her halinden belli oluyordu. Ona: “Ey Ebû Abdillah! Abdurrezzāk’a gidişinle kendini sıkıntıya soktun” dediğimde: “Abdürrezzāk’san faydalandıklarımız karşısında çok değersiz bir sıkıntıdır” karşılığını verdi.

Salih b. Ahmed b. Hanbel, babasının şöyle dediğini nakleder: İshak b. İbrahim’in yanına girdiğimizde, bizlere Tarsus’a gönderdiği mektubunu okudu. Bize okudukları arasında: “O’nun gibisi yoktur (=Leyse kemislihi şey’un) ve her şeyin yaratıcısıdır” sözü de yazılıydı. Ben: “Aynı zamanda, O her şeyi duyan ve görendir” deyince, oradakilerden biri: “O her şeyi duyan ve görendir sözünden kasdının ne olduğunu sor” dedi.” Babam dedi ki: Ben: “Allah’ın buyurduğu şeyi kastediyorum” cevabını verdim. Salih der ki: “Sonra oradakiler imtihan edildi ve sorulara istedikleri cevabı vermeyenler hapse atıldı. Dört kişi dışında herkes sorulara istenen cevabı verdi. Babam, Muhammed b. Nûh, Ubeydullah b. Ömer el-Kavârîrî ve Hasan b. Hammad Secâde cevap vermediler. Sonra Ubeydullah b. Ömer ve Hasan b. Hammåd İstedikleri cevabı verip hapisten çıkınca babamla Muhammed b. Nûh hapiste kaldılar. Günlerce hapiste kaldıktan sonra Tarsus’tan götürülmeleri emrini içeren bir mektup geldi. Babam ve Muhammed b. Nûh bağlı bir şekilde Bağdat’tan çıkarıldılar. Biz de Enbâr’a kadar onlarla beraber gittik. Ebû Bekr el-Ahvel, babama: “Ey Ebû Abdillah! Kılıçla karşı karşıya kalınca cevap verecek misin?” diye sorunca, babam: “Hayır” dedi. Babam der ki: “Bizi götürdüler ve Rahbe’ye vardık. Rahbe’ye girdiğimizde gece yarısıydı. Rahbe’den çıkarken önümüze bir adam çıktı ve: “Ahmed b. Hanbel hanginiz?” diye sordu. Kendisine: “Budur” denince, babama selam verdi. Sonra da ona: “Be adam! Neden burada öldürülüp cennete burada girmiyorsun?” dedi ve tekrar selam verip gitti. Ben: “Bu adam kimdir?” diye sorunca, “Bu, Rabîa kabilesinden çölde kıl eğiren bir bedevidir. İsmi de Cabir b. Amir’dir” dediler. Ezene’ye vardık. Oradan da çıkarken gece yarısıydı. Çıkmak için kapı açılınca içeriye giren bir adamla karşılaştık. Biz kapıdan çıkarken o giriyordu. Bize: “Müjdeler olsun size! (Yanına gönderildiğiniz) adam öldü” dedi. Babam: “Ben onu görmemek için Allah’a dua ediyordum” dedi.

Salih der ki: “Babam ve Muhammed b. Nûh, Tarsus’a götürüldüklerinde Me’mun’un naaşı da Bezîzûn’dan getirildi. Bunun üzerine (tekrar Bağdat’a götürülmek üzere) bağlı bir şekilde başka mahkumlarla birlikte gemiyle Rakka’ya döndüler. Ummân’a vardıklarında Muhammed b. Nüh vefat etti, namazını babam kıldı ve bağlı olarak Bağdat’a götürüldü. Günlerce Yesariyye’de kaldıktan sonra Umâra’nın evinin yanında kendisi için kiraladıkları bir evde hapsedildi. Daha sonra Mûsuliyye yolundaki bir hapishaneye nakledildi. Oraya gittikten sonra hapishanede kalıp her gün dövüldü. Hapsedildikten yirmi sekiz ay sonra serbest bırakıldı.¹

Salih der ki: Daha sonra Mütevekkil’in elçisi babama geldi ve: “İnsanlardan biri selamette olacaksa bu kişi sen olurdun. Filan zamanda bir adamın bana bildirdiğine göre Horasan’dan gelen bir Alevi’yi karşılamak için birilerini göndermişsin. Ben adamı hapsettim ve dövmek istiyorum. Üzülmeni de istemiyorum. Bu konuda ne diyorsun?” dedi. Babam: “Öyle bir şey yok! Adamı serbest bırak!” karşılığını verdi. Mütevekkil’in bu elçisi arada babama gelir, halifenin selamını iletir ve halini sorardı. Biz de buna sevinirken babamı ateş basıp hasta düşer, üzerini örterdik. Babam: “Vallahi canım konusunda tasarruf hakkı elimde olsaydı onu çıkarırdım” der ve parmaklarını açıp kapatırdı.

(Ebu’l-Fadl der ki) Mütevekkil, Medâin’e giderken yol üzerinde Şemmasiyye’de mola verdi. Babam bana: “Ey Sâlih! Bugün bir yere gitmek istemiyorum, sen de beni bir yere çağırma” dedi. Öbür gün dışarıda oturmuştum ve yağmur yağıyordu. Yahya b. Hâkân yağmur altında kalabalık bir maiyetle birlikte geldi ve: “Sübhanallah! Hocanın (babanın) selamını müminlerin emirini ulaştırmak için neden yanımıza gelmedin!” deyip beni babama gönderdi. Bineği üzerinde sokağın başında durmuştu. Bineğiyle birlikte girmesi için davet ettimse de kabul etmedi. Bineği üzerinde evin kapısına kadar geldi. Kapı önünde çizmesini çıkardı ve mestleriyle içeriye girdi.

Babam evin bir köşesinde oturmuştu. Üzerinde kareli bir giysi ve sarık vardı. Bulunduğu odanın kapısının perdesi de çuval parçasıydı. Yahya geldiğinde selam verip alnından öptü ve halini hatırını sordu. Sonra: “Müminlerin emiri sana selam ediyor ve: «Halin keyfin nasıl? Senin yakınlığınla mutlu olduk» diyor. Yine ona dua etmeni istiyor” dedi. Babam: “Her gün onun için Allah’a dua ediyorum” karşılığını verdi.

Yahya: “İhtiyaç sahiplerine dağıtman için sana benimle bin dinar gönderdi” deyince, babam: “Ey Ebû Zekeriyā! İnsanlardan uzaklaşıp evime kapanmışım. Allah sevmediğim şeylerden beni bu şekilde uzak tutuyor” karşılığını verdi. Yahya: “Ey Ebû Abdillah! Halifeler böylesi sözleri kaldırmazlar” deyince, babam: “Ey Ebû Zekeriya! Biraz daha kibar bir dille bunu ona anlat” karşılığını verdi. Babam ona dua ettikten sonra Yahya kalktı. Evin avlusuna yetiştikten sonra geri döndü ve: “Sâyet sevdiğin kardeşlerinden birilerini sana göndermiş olsaydı yine böyle mi davranırdın?” diye sordu. Babam: “Evet!” dedi.

Salih dedi ki: Babam, Mütevekkil’in yanına hicri 237 yılında götürülmüştü. 241 yılına kadar da orada kalmıştı. Bu süre zarfında yanına Mütevekkil’in elçinin gelmediği günler çok az olurdu.

241 yılında Rebiyülevvel ayının başlarında Çarşamba günü hummaya yakalandı. Kesesinde birazcık dirhem vardı. Bir şey istediği zaman birine para verir istediği şeyi aldırırdık. Salı günü yanındayken bana: “Para kesesine bak bakalım içinde bir şey var mı?” dedi. Baktığımda içinde bir dirhem kalmıştı. Bana: “Birini gönder de alacaklı olanlara haklarını ver” dedi. Bu şekilde birazını alacaklılara verdik. Sonra: “Birini gönder de bana biraz hurma satın al ve yerime yemin kefareti olarak dağıt” dedi. Hurma satın alıp yemininin kefareti olarak dağıttım. Bizdeki hurma parasından geriye üç dirhem kalmıştı. Bunu söylediğimde: “Allah’a hamd olsun” dedi.

Gece vakti yanında yatardım. Bir şey istediği zaman bana dokunur, istediği şeyi ona verirdim. Sonra sadece dilini oynatmaya başladı. Vefat ettiği geceye kadar da hastalığından dolayı hiç inlemedi. Hastalığına rağmen de namazını ayakta kılardı. Ben onu tutar, bu şekilde rükû ve secdelerini yapardı. Hummanın yanında bel ağrısı da oldu. Ancak vefat edene kadar şuurunu kaybetmedi. Rebiyülevvel ayının 12. günü olan Cuma gününde güneşin doğuşundan iki saat sonra 77 yaşında vefat etti.2

Feth b. el-Haccâc şöyle demiştir: “Müminlerin emiri, Ahmed b. Hanbel’in cenazesine kaç kişinin katıldığını sayıp tahmin etmek için yirmi kişiyi gönderdi. Bunlar da gemilerde bulunanlar hariç cenaze namazına tahminen bir milyon üç yüz bin kişinin katıldığını gördüler.”

Muhammed b. Huzeyme anlatıyor: Ahmed b. Hanbel vefat ettiğinde çok üzüldüm. O günün gecesinde rüyamda onu gördüm. Fiyakalı bir şekilde yürüyordu. Ona: “Ey Ebû Abdillah! Bu nasıl bir yürüyüştür öyle?” dediğimde: “Bu, cennetteki hizmetçilerin yürüyüşüdür” karşılığını verdi.

Nasr b. Huzeyme’nin bildirdiğine göre İbn Mucemmi’ b. Müslim anlatıyor: Kazvin’de öldürülen bir komşumuz vardı. Ahmed b. Hanbel’in öldüğü günün sabahında bu adamın kardeşi yanımıza geldi ve şöyle dedi: “Dün gece acayip bir rüya gördüm. Kardeşimi en güzel surette bir at üzerinde gördüm. Ona: “Kardeşim! Sen Kazvin’de öldürülmemiş miydin?” diye sorduğumda şu karşılığı verdi: “Allah şehitlere ve semada bulunanlara Ahmed b. Hanbel’in cenazesine katılma emrini verdi. Katılma emri verilenlerden biri de bendim.”

Adamın rüyasını anlattığı tarihi hesapladığımızda o gün içinde Ahmed b. Hanbel’in öldüğünü anladık.

Ahmed b. Muhammed el-Kindî şöyle demiştir: Rüyamda Ahmed b. Hanbel’i gördüm. Ona: “Yüce Allah sana neler yaptı?” diye sorduğumda şöyle dedi: “Beni bağışladı. Ardından bana: «Ey Ahmed! Benim için hiç dayak yedin mi?» diye sordu. Ona: «Rabbim! Evet» karşılığını verdiğimde, bana: «Ey Ahmed! İşte yüzüm, ona bakabilirsin. Yüzüme bakmana izin veriyorum>>> dedi.”

İnsanların en faziletlilerinden biri olan Yahya el-Cellâ şöyle demiştir: Rüyam da Resûlullah’ı (sallallahu aleyhi vesellem) Kerh çarşısında gördüm. Solunda İbn Ebî Dâvud, sağında da Ahmed b. Hanbel duruyordu. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) dönüp İbn Ebî Dâvud’a işaret ederek: “Eğer şunlar (inanmayanlar) bunları inkâr ederse” dedi ve Ahmed b. Hanbel’e işaret edip şöyle devam etti: “Şüphesiz yerlerine bunları inkâr etmeyecek bir toplum getiririz.”

Kaynak: El-Muhtar Min Menakibil Ayhar, Seçkinlerin Menkıbeleri, Cilt 1, Sayfa 299

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answer ( 1 )

    1
    2025-05-18T15:17:46+03:00

    Ahmed b. Hanbel, İslam dünyasında çok derin izler bırakmış büyük bir âlim ve İmam’dır. Onun hayatı, hem ilmi hem de ahlaki yönleriyle birçok ders ve ilham kaynağıdır. Bu metin, İmam Ahmed’in kişiliği, ibadeti, sabrı ve fedakârlığına dair pek çok örneği ve anekdodu içermektedir. Bazı noktalarda öne çıkan özellikleri şunlardır:

    İbadet ve Zühd: İmam Ahmed’in hayatı, zühd (dünyaya tam anlamıyla veda etme) ve ibadetle şekillenmiştir. İmam Ahmed, günün her saatini ibadetle geçirmiş, çok sayıda rekât namaz kılmış ve hatta hasta olduğunda bile ibadetini aksatmamıştır. Ayrıca, dünyaya karşı gösterdiği ilgisizlik, ona her türlü mal ve servetten uzak durma bilinci kazandırmıştı.

    İlim ve Ezber: İmam Ahmed’in hadis ilmi, zamanının çok ötesindeydi. Bir milyon hadis ezberlemesi, onun hadis ilmi alanındaki derinliğini ve çabasını gösterir. Aynı zamanda, hadisleri ezberlemek ve bu konuda derinlemesine bilgi sahibi olmak İmam Ahmed’in çok önemli bir özelliğiydi.

    Duruş ve Cesaret: İmam Ahmed’in özellikle Mihne dönemindeki duruşu, cesareti ve sabrı, ona birçok alim ve müslüman tarafından takdir edilmiştir. Müslümanların inançlarını korumak adına gösterdiği tavizsiz yaklaşımı, onu İslam’ın savunucularından biri yapmıştır.

    Maddi Duyarsızlık: İmam Ahmed, dünya malına olan ilgisizliğiyle tanınmıştı. Miras tekliflerini kabul etmeyişi ve fakirliği tercih etmesi onun dünya nimetlerine ne kadar uzak olduğunu gösteriyor. Kendisi için yapılan ikramları genellikle geri çevirirdi, çünkü kalbinin huzuru ve ahiret kaygısı ön planda idi.

    Tevazu ve Huy: İmam Ahmed’in tevazusu, hayatını şekillendiren bir başka önemli unsurdu. Onun mütevazılığı, insanların gözünde sadece ilmiyle değil, ahlaki değerleriyle de takdir edilmesini sağladı. Kendini küçük görmesi ve çevresine olan tutumu onu pek çok insanın gönlünde zirveye taşıdı.

    Ahlakî Güçlüklerle Baş Etme: Ahmed b. Hanbel, zorluklarla karşılaştığında, hiçbir zaman inançlarından ödün vermedi. Kendisini sıkıntıya sokan bu tür olaylarda bile sabırla durdu. Zindanlar, işkenceler ve sürgünlere rağmen sabrı ve inancı, onun en güçlü özelliklerinden biri olmuştur.

    Halk ile İlişkiler: Halkla olan ilişkileri de son derece saygılı ve samimiydi. Kendisini halktan ayrı tutmaz, onların sorunlarıyla ilgilenir, hatta zaman zaman kendisini sorumluluk sahibi görerek halk için harcamalar yapardı. O, sadece ilmiyle değil, aynı zamanda örnek bir insan olarak da tanınır.

    İmam Ahmed b. Hanbel, ilmi, ahlaki duruşu, sabrı ve her şeyden önce Allah’a olan derin bağlılığıyla, İslam dünyasında büyük bir şahsiyet olarak kabul edilmiştir. Bu metin, sadece onun hayatını anlatmakla kalmaz, aynı zamanda bizlere nasıl bir insan olabileceğimiz konusunda da önemli bir örnek sunar.

    Best answer

Leave an answer