Share
islam’da fakirlik boşanma sebebi midir?
Question
Karı-koca fakirlik sebebiyle birbirinden ayrılabilirler mi?
islam’da boşanma sebeplerinden FAKİRLİK
Âlimler, “Eğer fakir iseler Allah onları fazlıyla zengin yapar.” ayetine dayanarak, fakirlik sebebiyle nikâh akdinin feshedilemeyeceğine hükmetmişlerdir. Zira Allah Teâlâ fakirliği nikâha mâni olacak hallerden saymamıştır. Bilakis fakirleri evlenmeye teşvik etmiş, onların zenginleştireceğini vaad etmiştir. Mademki fakirlik nikâha mâni bir sebeb sayılmıyor, evliliğin bozulmasına da sebep olamaz.
Nakkâş şöyle der: “Bu ayet, “Koca fakir düştüğü takdirde kadı/hakim ondan hanımını ayırır.” diyenlerin iddialarını reddeder. Hatta onların aleyhine bir delil teşkil eder. Zira Allah Teâlâ, “Allah onları fazlıyla zengin yapar.” buyurmuş, “Allah (cc.) onları birbirinden ayırır.” dememiştir.”
Kurtubi de şöyle der: “Fakirliğin ayrılma sebebi olduğu yolunda ki görüş zayıftır. Bu ayet, nafakasından âciz olacak kadar fakir olanlar hakkında bir hüküm getirmemektedir. Ancak evlenen fakirlerin Allah (cc) tarafından zengin edileceklerine dair bir vaad ifade etmektedir. Fa kat zengin bir kimse evlendikten sonra karısının nafakasını veremeyecek kadar fakir düşerse o zaman onların ayrılmaları cihetine gidilir. Zira Allah Teâlâ, “Eğer (karı koca) birbirinden ayrılacak olurlarsa Allah her birini fazl ve keremiyle ihtiyaçtan vareste kılar.” (Nisă: 130) buyurmuştur.
Mevzumuz olan ayet fakirlerin evlendirilmelerine delil teşkil eder. Fakirin fakirliği sebebiyle evlenmek istememesi de doğru değil dir. Zira onun rızkı Allah’a (cc.) aittir. Resûlullah (sav), kendisine hibe edilen bir kadını, bir peştamaldan başka hiçbir şeyi olmayan birisiyle evlendirdi ve kadın nikâhtan sonra nikâhın feshi yoluna gitmedi. Zira evlendiği kimse baştan fakirdi. Şayet baştan zengin olsa ve sonradan fakir düşseydi ayrılma isteğinde bulunabilirdi.”
“İçinizden bekârları ve kölelerinizden câriyelerinizden Salih olanları evlendirin. Eğer fakir iseler Allah onları fazlıyla zengin yapar.” ayeti, kız babalarına, kızlarına talip olan temiz, ahlâklı, mazbut gençleri fakirliklerinden dolayı geri çevirmemelerini tavsiye etmektedir. Çünkü mal gelip geçicidir. Allah (cc.) da fazlıyla herkesi zengin yap maya muktedirdir.
Bu ayetten anlaşılıyor ki yetişkin bir genç evlenmek için zengin olmayı beklememelidir. Allah’a (cc.) tevekkül ederek kazancı az bile olsa- hemen evlenmelidir. Çoğu zaman evlilik insanların hayatını düzene sokar, daha çok çalışmalarına ve kazanmalarına vesile olur. Zaten Allah Teâlâ da haramdan korunmak için evlenenlere yardım edeceğini vaad etmektedir. Nitekim Resûlullah (s.a.v.) da “Üç sınıf insana Allah’ın (cc.) yardımı haktır: Kendini haramdan korumak için evlenene, ödemek niyetiyle efendisiyle mükâtebe yapan köleye ve yalnız Allah için savaşanlara.” buyurmuştur.
Âyette fakirliğin nikâhı bozup bozmama yolunda bir sebep olduğuna delâlet edecek hiçbir şey yoktur.
Kaynak: Ahkam ayetleri tefsiri sabuni
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam’da fakirlik doğrudan boşanma sebebi olarak kabul edilmez. İslam, evlilikte huzur, karşılıklı saygı ve sevgiye büyük önem verir. Fakirlik, bir kişinin mali durumunun kötü olması, evlilikteki temel değerlere zarar vermemelidir. Evlilikteki ana unsur, eşlerin birbirlerine karşı gösterdikleri saygı, sabır ve sevgiyle birlikte karşılıklı anlayıştadır.
Fakirlik bir zorluk oluşturabilir ve bu durum, eşler arasında daha fazla yardımlaşmayı, fedakarlığı gerektirebilir. İslam, eşlerin birlikte bu tür zorlukları aşmalarını teşvik eder. Ancak, sürekli maddi sıkıntılar evlilikte stres yaratabilir ve bazı çiftler için boşanma yolunu seçmelerine sebep olabilir. Bu tür durumlar daha çok kişisel tercihlere, çiftin ilişki dinamiklerine ve manevi yaklaşımına bağlıdır.
İslam hukuku açısından sorunuza cevap verirken hem Kur’an hem de fıkıh kitaplarındaki esaslara bakmak gerekir. Sorunuz “fakirlik boşanma sebebi midir?” şeklinde; bunu adım adım açıklayalım.
Fakirlik tek başına boşanma sebebi değildir:
İslam’da evlilik, sevgi, sadakat, karşılıklı sorumluluk ve nafaka temeline dayanır. Fakirlik veya maddi zorluklar, tek başına bir kişinin eşinden boşanmasını zorunlu kılmaz. Kur’an’da veya Hadislerde “Fakirlik yüzünden boşanın” gibi bir hüküm yoktur.
Boşanma hakkı kocaya aittir:
Erkek, şeriat gereği belli koşullarda boşama hakkına sahiptir (talak). Ancak boşanma kararının İslam hukukunda “mazur sebep” gerektirdiği durumlar vardır; bunlar genellikle şiddet, eşe karşı ciddi kusur, evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme gibi durumlardır. Fakirlik, tek başına bu kapsamda değerlendirilmez.
Kadının boşanma talebi (Ferağ veya hâkîme tarafından boşama):
Kadın, eğer koca nafaka vermiyor, geçimini sağlamakta zorlanıyorsa veya kocası ciddi şekilde kusurlu davranıyorsa hâkime müracaat edip boşanma talebinde bulunabilir. Ancak fakirlik yalnız başına hâkimin boşama kararı vermesi için genellikle yeterli bir sebep sayılmaz; kadın ancak ciddi mağduriyet (nafakasızlık, geçim sıkıntısı nedeniyle zarar görme) durumunda talepte bulunabilir.
Müslüman aile hukukunda pratik:
Aileler zor durumda olabilir, fakirlik evliliği sarsabilir. Fakat İslam hukuku “fakirlik boşanma sebebidir” demediği için eşlerin sabretmesi, birbirlerine destek olması, toplumsal dayanışmadan faydalanması teşvik edilir.
Özet:
Fakirlik tek başına boşanma sebebi değildir.
Koca talak verebilir ama İslam hukuku maddi sıkıntıyı boşanma nedeni olarak şart koşmaz.
Kadın, nafaka alamama gibi ciddi mağduriyetler yaşıyorsa hâkimden boşanma talep edebilir, ama sadece “fakiriz” demek genellikle yeterli değildir.