Dini kavram olarak “İhsan” nedir kısaca

Question

insanın daima Allah’ın huzurunda olduğunu bilmesi nedir?

Allah ın huzurunda olma bilinci ne demektir kısaca

İhsan, iyilik ve lütufta bulunmak anlamına geldiği gibi, bir işi güzel yapmak ve Allah’a ihlasla, samimiyetle kulluk etmek manalarına da sahiptir. Kur’an’da ve hadislerde bu tarif istikametinde davranan ve eylem ortaya koyan kimseler “muhsin” sıfatıyla anılırlar.

Ahlak literatüründe ihsan genellikle, “iyiliklerde farz olan asgari ölçü nün ötesine geçip isteyerek ve severek daha fazlasını yapmak mânasında kullanılır. Râgıb el-Isfahâni’nin diğer İslâm âlimlerince de paylaşılan düşüncesine göre ihsan adaletin üstünde bir derecedir; adalet borcunu vermek, alacağını almak, ihsan ise üstüne düşenden daha fazlasını vermek, alması gerekenden daha azını almaktır. Bundan dolayı adaleti gözetmek vacip, ihsanı gözetmek mendup ve müntahaptır.

Kur’an’da ve hadislerde ihsan Allah’a nispet edildiğinde ya O’nun kusursuz yaratıcılığını ya da insanlara olan lütufkarlığını ve cömertliğini ifade eder. İnsana nispet edildiğinde de ihsan iki bağlamda kullanılmakta dır. Birinci bağlamda söz konusu olan mana, meşhur Cibril hadisinde vurgulanan “kulluğu Allah’ı görüyormuşçasına yapma bilinci“dir. Hadisteki “Ihsan, Allah’a O’nu görüyormuşçasına ibadet etmendir” cümlesini, Allah’a kulluk görevini yerine getirme şeklinde anlamak her halde daha doğru olur. Zira bir mümin için esas olan, sadece bazı ibadetleri değil, bütün eylemle rini sürekli Allah’ın huzurunda ve gözetimi altında olduğu bilinciyle yeri ne getirmesidir. İhsanın bu kapsamı bilhassa takva ile yakından ilgili görünmektedir. Nitekim çeşitli âyetlerde bu iki kavram semantik bir bağlantı içinde zikredilmiştir. Mesela Mäide sûresinin 93. ayetinde ihsan erdeminin takva kapsamında ve onun en ileri derecesini ifade etmek üzere kullanıldığı görülmektedir. “Kim Allah’a derin saygı duyar (takva) ve sabrederse bilinmeli ki Allah iyi davrananların (muhsinin) ecrini asla zayi etmez” mealindeki âyet delili ihsan-takva ilişkisini ortaya koymaktadır. Ayrıca iki sürede bazı peygamberlerin isimleri zikredilerek kendilerinden “muhsinler” diye söz edil mesi,14 ihsanın peygamberlerde gözlenen kusursuz dindarlığı ve bunun sonucu olan güzel davranışları ifade ettiğini gösterir.

İhsanın insana nispet edildiğinde taşıdığı ikinci anlam ise, hilim er deminden kaynaklanan bir anlayışla kişinin başta annesi ve babası olmak üzere diğer insanlar karşısındaki sevgiye dayalı özverili tutumunu ifade eder. Nitekim çeşitli âyetlerde “muhsinler” olarak anılan müminlerin hilim ruhunu yansıtan bazı seçkin özellikleri üzerinde durulmuş ve bu suretle ihsan kavramının içeriğine giren öfkeye hakim olma affetme, sabır, itidal, kararlılık ve cesaret gibi bazı erdemlere de işaret edilmiştir. İslam âlimlerinden bir çoğu, “Muhakkak ki Allah adaleti ve ihsan emreder “ayetini açıklarken ihsanın, “insanın hem Allah’a hem de yakın ve uzak çevresine, bütün insanlara, hatta tabiata karşı yaklaşımında, tutum ve davranışla rinda adalet ölçüsünün, farz ve vacip sınırlarının ötesine geçerek imkan ve kabiliyetine göre kulluğun, özverinin ve erdemin en yüksek seviyesine ulaşması” anlamlarına geldiği yorumunu yapmışlardır.

 

İhsan ne demek? Kısaca

 

İhsan Ne Demektir

 

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 2 )

    0
    2022-02-02T10:47:47+03:00

    İHSAN NEDİR?

    İhsan; iyilik etme, güzel davranma, bağışlama, ikram etme, lütuf, yardım ve cömertlik manalarına geldiği gibi, hayır ve güzel olan şeylerin işlenmesini, yapılmasını gerektiren bir fiil, bir davranış için de kullanılır. Aynı zamanda “birr”in yani iyiliğin en son noktasını da ifade eder. Ayrıca ihsan kelimesinin içine her türlü gözetme ve yardım da girer.

    İhsan, yaptığı işi en iyi şekilde ve noksansız yapan, güzel bakış, iyi niyet ve iyi amel sahibi mânalarına gelir. Ayrıca öfkesine hâkim olma, diğer insanlara karşı hoşgörü ve sevgiye dayalı özverili tutum, cömertlik ve cesaret de muhsinlerin özellikleri arasında sayılır.

    “İhsan” kelimesi, Cibrîl Hadisi‟nde Cebrâil (a.s)‟in “İhsan nedir?” sorusuna karşılık bizzat Rasulullah (sav) tarafından tanımlanmış olmakla beraber, aslında Kur’ânî bir kavramdır. Kur’ân’da hem Allah’a hem de insanlara nispet edilerek yetmişi aşkın ayette isim, fiil ve mastar şeklinde geçmektedir. Bu ayetler incelendiğinde Allah’ın kullarına olan ihsanının yanı sıra bir kısmında “başkasına iyilik etmek” bir kısmında “yaptığı işi güzel yapmak” mânasında, çoğunda ise herhangi bir kayıt altına alınmadan “mutlak iyilik” ya da “mutlak güzellik” manasına kullanılmıştır.

    İhsan; yapılan iyiliğe ziyadesiyle karşılık vermek, yapılan kötülüğü de affedebilme erdemidir. İhsanın en yüksek mertebesi de nefse ağır gelmesine rağmen kişinin kendisine kötülük yapan kimseye iyilikle mukâbelede bulunabilmesidir.

    İhsan’da nefsî arzulardan ve bütün şâibelerden arınmış güzel bir niyet vardır. Gevşekliğin yanaşamadığı bir azim ve niyeti bulandıracak şeylerden arınma vardır.

    İhsan kavramı en güzel ve kâmil manasını Hz. Peygamber (sav)‟den rivayet edilen ve “Cibrîl Hadisi” diye bilinen olayda bizzat Hz. Peygamber (sav)in tanımında bulmuştur. Bu rivayette Cebrâil (a.s) in “İhsan nedir?” sorusuna cevaben Rasûlullah (sav); “İhsan, Allah‟ı görür gibi ibadet etmendir. Çünkü sen O’nu görmesen de O seni görmektedir.” buyurmuştur

  1. Dini kavram olarak “İhsan”, İslam’da Allah’ı görüyormuş gibi ibadet etmek ve her işte O’nun rızasını gözetmek anlamına gelir.

    Hz. Cebrail’in Peygamber Efendimiz’e sorduğu meşhur hadiste şöyle geçer:

    “İhsan, Allah’ı sanki görüyormuşsun gibi O’na ibadet etmendir; görmüyorsan bile bil ki O seni görmektedir.”

    Kısaca:

    İman → Allah’a inanmak, temel inanç.

    İslam → Allah’a teslimiyet, ibadet ve itaat.

    İhsan → Bu iman ve ibadeti en güzel, en bilinçli ve samimi şekilde yapmak.

    İstersen sana ihsanın günlük hayattaki örneklerini de açıklayabilirim; bu kavram çok daha anlaşılır hale gelir. Bunu yapayım mı?

Leave an answer