Share
Hanefi Mezhebine Göre Şehit ile ilgili Hükümler
Question
ŞEHİT BAHSİ
S.1. Şehit kimdir?
C.1. Şehit, gayri müslimler tarafından öldürülen yahut harp meyda ninda yara almış olarak bulunan veya Müslümanlar tarafından zulümle öldürülüp diyeti ödenmemiş kimsedir.
S.2. Şehit yıkanıp, kefenlenip, namazı kılınır mı?
C.2. Şehit kefenlenip namazı kılınır, ancak yıkanmaz.
S.3. Cünüp veya çocuk şehit olsa yıkanır mı?
C.3. Ebu Hanife’ye göre, çocuk veya cünüp şehit olursa yıkanır, Ebu Yusuf ve Muhammede göre, yıkanmaz.
S.4. Şehidin elbiseleri çıkarılıp kanı temizlenir mi?
C.4. Şehidin kanı yıkanmaz, elbisesi çıkarılmaz (elbisesi kefenidir), ancak palto, mest, kemer ve silâhı çıkanlar.
S.5. Harp meydanında ölmeyen yıkanır mı?
C.5. Yaralandıktan sonra bir şey yer, içer, tedavi olur yahut bir namaz vakti kadar yaşar veya harp meydanından sağ olarak nakledilen kişi yıkanır.
S.6. Had veya kisastan dolayı ölenin hükmü nedir ?
C.6. Had veya kisastan dolayı öldürülenler yıkanır ve namazları kılınır . Fakat isyancılar ve yol kesicilerin namazı kılinmaz .
Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları
Answers ( 2 )
Âlimler, şehid lafzını çoğunlukla Allah yolunda canını feda eden, öldürülen mü’min kimse’yi ifade etmek üzere kullanmaktadırlar. Şehid kavramı için verilen mâna bu olmakla beraber allah yolunda öldürülmüş, canından vazgeçmiş mü’mine neden bu ismin verildiğine dair farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Bazı âlimler, şehid olan kimseye bu ismin verildiğini; çünkü allah ve meleklerinin cennette onun lehine şahitlikte bulunacağını söylemektedirler. Benzer bir biçimde rahmet meleklerinin o kimsenin yıkanmasına veya ruhunun cennete nakledilmesine şahitlik edecekleri için bu ismin verildiği söylenmektedir. Yine, kıyamet gününde peygamber (s.a.v) ile birlikte ümmetlere şahid olacak kimseler oldukları için bu şekilde isimlendirildikleri söylenmiştir. Bazı âlimlere göre ise kıyamet gününün yaratılışına şahid tutulacakları için kendilerine şehid denilmiştir. Öldürüldüklerinde arza (yere) düştükleri için de şehid denilmiş olabilir; zira arz’a şehadetde denilir. Veya rableri katında diri olarak bulundukları için de böyle denilmiş olması mümkündür.
Hanefi mezhebine göre şehitlik ve şehit ile ilgili hükümler, İslam hukukunda özel bir yer tutar. İşte ayrıntılı açıklaması:
1. Şehit Kimdir?
Hanefi mezhebine göre şehit, İslam uğrunda canını veren kişidir.
Bu kişiler, hem savaşta hem de bazı özel durumlarda şehit sayılır.
2. Şehit Sayılan Durumlar
Hanefi mezhebine göre şehitlik sadece savaşta değildir; bazı durumlar da şehitlik kapsamına girer:
Cihadda öldürülenler
Düşmanla savaşırken öldürülen Müslümanlar şehit sayılır.
Bunlar kendi hatalarıyla değil, fiilen düşmanla savaşırken canını verenlerdir.
Zorla öldürülenler
Zulüm, baskı veya haksız yere öldürülen kişiler şehit sayılır.
Özellikle inancından dolayı öldürülen Müslümanlar.
Bazı özel hastalık ve kazalar (Hanefi mezhebi ayrıntısı):
Doğumda ölen kadın: Doğum sırasında ölen kadın şehit sayılır.
Büyük bir hastalıkla ölen kişi: Bu kategori tartışmalı, genellikle cihadda ölen kadar faziletli sayılmaz ama bazı rivayetlerde övülür.
Veba veya salgın hastalıklarda ölenler: Şehit sayılır.
3. Şehitlere Özel Hükümler
Namaz ve Defin
Şehitler için cenaze namazı kılınır, ancak bazı durumlarda farz namaz gibi cemaatle kılınması şart değildir.
Toprağa gömülür, ama kabri için fazla süs yapılmaz; sade gömülür.
Maddi ve Manevi Fazilet
Şehitler günahlarından temizlenir, Allah katında özel bir mertebeye sahiptir.
Dünyada borçları ve sorumlulukları hafifletilir.
Müslümanlara Örnek Olması
Şehitlik, toplumu cesaret ve iman açısından teşvik eder.
Şehitlerin haklarına saygı göstermek sünnettir.
4. Özet
Hanefi mezhebine göre şehitlik, sadece savaşta ölenlerle sınırlı değildir; zulüm, hastalık veya doğum sırasında ölenler de şehit sayılır.
Şehitlere özel fazilet ve mertebe vardır, dini hükümler ve cenaze ritüelleri uygulanır.
Şehitlerin malları ve mirası, normal Müslümanlarla aynı hükümler çerçevesindedir; ancak bazı kolaylıklar tanınır.
İstersen sana Hanefi mezhebine göre şehitlik ile Şafiî ve Maliki mezheplerindeki farkları da tablo hâlinde gösterebilirim. Bu, konuyu karşılaştırmalı olarak öğrenmeyi çok kolaylaştırır.