Örf kelimesi sözlükte “ibtidâî tabîi örf, ıstılah, ma’rûf, ihsan, cûd, sahâ, kerem, vergi, atıyye, tanıma, bilme, ikrar eyleme, yüksek kumluk, yüksek yer, at yelesi, horoz ibiği, deniz dalgası, sabır” gibi anlamlara gelmektedir. Fıkhın kaynaklarından biri olan örf, insanların çoğunluğunun benimseyip alışkanlık haline getirdiği işler ile lafızların, duyulduğunda hatıra başka anlam gelmeyecek derecede özel bir anlamda kullanılmasının teamül haline getirilmesi demektir.İnsanların alışkanlık haline getirdiği işlere, amelî örf; lafızların özel anlamda kullanılmasının teamül haline getirilmesine ise, kavlî örf denir. Meselâ kira sözleşmesinde, henüz faydalanma gerçekleşmeden ücretin peşin olarak alınmasının adet haline getirilmesi amelî örf; et sözünün kullanımda balığı ifade etmemesi ise kavlî örftür.
Örf, kitap ve sünnete aykırı olup olmaması bakımından sahih örf ve fâsit örf olmak üzere ikiye ayrılır. Sahih örf, muteber bir delil olarak kabul edilmektedir. Kitap ve sünnetin bir ölçü getirmediği yerlerde geçerli olup, fetva ve hüküm vermede kendisine dayanılan kaynaklardan biridir. Bu nedenle fıkıhta, “adet muhakkemdir”; “örfle sabit olan nassla sabit gibi kabul edilir” kuralları, küllî kaide olarak kabul edilmiştir. Kitap, sünnet gibi kesin bir nassa aykırı düşen fâsit örf ise, geçerli değildir. Meselâ içki kullanımının bir toplumda çok yayılması onun meşru hale gelmesini sağlamaz. Bu gibi durumları örf olarak değerlendirmek doğru değildir.
Örf, kapsamı bakımından âmm ve hâss olmak üzere ikiye ayrılır. Herhangi bir devirde, bütün Müslümanların bir davranışı veya bir lafzın özel bir anlamda kullanılmasını adet haline getirmelerine örf-i âmm (genel örf); belirli bir bölge veya ülke halkınınkine ise örf-i hâss denir.
İslâm hukukuna göre hüküm verilirken örfün dikkate alınmasının tabiî sonucu, örf üzerine bina edilen hükümlerin zaman içerisinde örfün değişmesiyle değişikliğe uğramasıdır.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
BENZER KONULAR:
- Örf ne Demek? Kısaca
- Örf nedir? Dini Kavram Olarak “Örf”
- Örf ve adetlerimizde dinin ne gibi etkileri vardır örnekler
- Örf ve âdet denilince ne anlıyoruz?
- Örf ve âdetlerimizde dinin ne gibi etkileri vardır? Araştırıp defterimize yazalım
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
Örf; fıkıh ile ilgili bir kavramdır. Örf kelimesinin lügatta bulunan anlamı; ibtidâî tabîi örf, ıstılah, ma’rûf, ihsan, cûd, sahâ, kerem, vergi, atıyye, tanıma, bilme, ikrar eyleme, yüksek kumluk, yüksek yer, at yelesi, horoz ibiği, deniz dalgası, sabır” gibi anlamlara gelmektedir. Fıkıh literatüründe örf ise; insanların çoğunluğunun benimseyip alışkanlık haline getirdiği işler ile lafızların, duyulduğunda hatıra başka anlam gelmeyecek derecede özel bir anlamda kullanılmasının teamül haline getirilmesi demektir.İnsanların alışkanlık haline getirdiği işlere, amelî örf; lafızların özel anlamda kullanılmasının teamül haline getirilmesine ise, kavlî örf denir.
Örf, bir toplumun büyük çoğunluğu tarafından benimsenen, alışkanlık haline getirilmiş davranış ve uygulamalardır. Fıkıhta önemli bir kaynak olup, kitap ve sünnete aykırı olmamak kaydıyla hüküm vermede dikkate alınır. Amelî örf (uygulamaya dair alışkanlıklar) ve kavlî örf (kelimelerin özel anlamda kullanımı) olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca, sahih örf (kitap ve sünnete aykırı olmayan) ve fâsit örf (kitap ve sünnete aykırı olan) olarak da sınıflandırılır. Örf, zamanla değişebilir ve fıkhi hükümler üzerinde etkili olabilir.