İltimas Nedir? Kısa bilgi

Sözlükte “istemek, aramak” anlamına gelen iltimas, bir ahlâk kavramı olarak adam kayırma anlamında kullanılmaktadır. İltimâs, dinlerin ve hukuk sistemlerinin genellikle yasakladığı bir davranıştır. Kur’ân’da yer alan hak, adalet, dürüstlük gibi ahlâkî konulara ilişkin pek çok âyet iltimas yasağını da içerir. Ayrıca insanların belli bir amaca ulaşmak için birbirlerine aracı olmaları anlamına gelen şefaat kelimesi Kur’ân’da şefaat-i seyyie ve şefaat-i hasene şeklinde ikiye ayrılmıştır (Nisâ, 4/85). Şefaat-i seyyie Türkçe’deki iltimas anlamındadır. Yine bir âyette, yargı işlerinde iltimas yasaklanmıştır (Nisâ, 4/135). Hz. Peygamber de çeşitli vesilelerle iltiması hem yasaklamış hem de böyle bir davranışın helâk sebebi olduğunu belirtmiştir (Buhârî, Hudûd, 11, 12). Kur’ân’da “emanet” olarak nitelenen görevlerin ehil olanlara verilmesi emredilirken (Nisâ, 4/58), aynı zamanda görev taksiminde iltiması onaylamayan genel bir ilke de konulmuştur. Hz. Peygamber, görev dağıtımında talepten ziyade liyakât aramıştır.

Diyanet dini kavramlar sözlüğü