Share
Eşhuru’l-Hurum (el-Eşhuru’l-Hurum) ne demek? Kısaca
Question
Eşhuru’l-Hurum Ne Demek?
Haram Aylar Hakkında Kısa bilgiler
Haram ayları manasına gelen bu terkip, kamerî aylardan Zi’l-Ka’de, Zi’l-Hicce, Muharrem ve Recep aylarını ifade etmek için kullanılmaktadır. Cahiliye döneminde de hürmet edilen bu aylar, muhterem kabul edilmiş ve bu aylarda savaşmak haram kılınmıştır. Ancak, düşman tarafından taarruz edilmesi halinde, müdafaa mahiyetinde savaşa müsaade edilmiştir. Kur’ân-ı Kerim’de haram ayları ile ilgili âyette şöyle buyurulmaktadır: “Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısına göre, Allah katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü (hürmetli) haram aylardır. İşte bu dosdoğru nizamdır. Öyleyse o aylar içinde (Allah’ın koyduğu yasağı çiğneyerek) kendinize zulmetmeyin; sizinle topyekun savaşan müşriklerle siz de topyekün savaşın. Ve bilin ki Allâh, sakınanlarla beraberdir.” (Tevbe, 9/36)
Kaynak Diyanet dini kavramlar sözlüğü
CEVAP:
Eşhuru’l-Hurum Ne Demek?
“Eşhuru’l-Hurum”, Haram Aylar anlamına gelen Arapça bir terkiptir. Kamerî (ay) takviminde yer alan ve savaşın yasak olduğu, saygı gösterilen dört özel ayı ifade eder.
Haram Aylar Hangileridir?
Haram aylar şunlardır:
Zi’l-Ka’de
Zi’l-Hicce (İçinde Hac ibadeti ve Kurban Bayramı olan ay)
Muharrem (Hicrî yılbaşı, Aşure Günü bu aydadır)
Receb
Haram Ayların Özellikleri:
Cahiliye döneminde bile saygı gösterilen aylardı. İslamiyet’ten önce Araplar bu aylarda savaşmaz, kan dökmez ve bazı haksızlıkları askıya alırlardı.
İslam dini bu geleneği onaylamış ve devam ettirmiştir. Bu aylarda saldırı amaçlı savaş yasaklanmıştır.
Ancak, savunma savaşına izin verilmiştir. Eğer Müslümanlara bu aylarda saldırılırsa, karşılık vermeleri caiz görülmüştür.
Kur’an-ı Kerim’de Haram Aylar:
Konuyla ilgili ayet (Tevbe Suresi, 36. ayet):
“Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısına göre, Allah katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü (hürmetli) haram aylardır. İşte bu dosdoğru nizamdır. Öyleyse o aylar içinde (Allah’ın koyduğu yasağı çiğneyerek) kendinize zulmetmeyin; sizinle topyekun savaşan müşriklerle siz de topyekün savaşın. Ve bilin ki Allâh, sakınanlarla beraberdir.”
Özetle:
Haram aylar, kamerî ayların dördüdür.
Bu aylar barış, hürmet ve ibadet zamanlarıdır.
Saldırı amaçlı savaş yasak, savunma savaşı ise müsaade edilmiştir.
İslam öncesi Arap toplumunda da bilinen ve uygulanan bir gelenek, İslam tarafından devam ettirilmiş ve tevhid inancına uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Dini Kavramlar Sözlüğü
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Eşhuru’l-Hurum – Haram Aylar
Her türlü saldırının, vuruşmanın ve kötülüğün menedildiği yasak aylar.
“el-Eşhürü’l-hurum” (veya eşhür-i hu-rum) diye de anılan haram aylar üçü peşpeşe, biri ayrı olmak üzere dört tanedir.
1- Zilkade,
2- Zilhicce,
3- Muharrem,
4- Recep. Bunlardan kamerî aylar sıralamasında zilkade on birinci, zilhicce on ikinci, muharrem birinci ve recep yedinci aydır. İslâm? devirde uygulamaya konulan hicri takvimde de kameri aylarla ilgili bu sıralama aynen korunmuştur.
Hz. İbrahim ve Hz. İsmail devrinden beri bu dört ay haram aylar olarak anılagelmiştir. Cahiliye devrinde Araplar arasında haram aylarında cereyan eden en büyük iç savaşlara da “Ficar Savaşları” denilmiştir.
Cahiliye çağı Arapları’nın bir kısmı geçimlerini soygunculuk ve yağma İle sağlıyordu. Yine cahiliye Arapları arasında sık sık kan davaları ve iç harpler meydana gelirdi. Buna karşılık, aylardan üçünün peşpeşe oluşu dolayısıyla üç ay süresince saldırı, yağma ve savaştan el çekmek onlara oldukça güç geliyordu. Bunun önüne geçmek için savaş günlerinde meselâ recep ayı girerse onu helâl sayıp haramlığını şaban ayına tehir ederlerdi. Böyle bir durum muharremde sözkonusu olursa safere ertelerlerdi. Böylece o yıl muharrem ve recep yerine şaban ve safer ayları haram aylardan sayılmış olurdu. Tabii ki bu durumda haram ayların sıralamasında değişiklik oluyordu.
Dolayısıyla ondan sonra gelen ayların hepsi isimlerini korumakla beraber Allah’ın kendilerine tayin ettiği zaman diliminde bulunmuş olmuyorlardı. Arapları bu uygulamaya yönelten diğer önemli bir sebep de, güneş takvimine göre her yıl on bir gün erken başladığı için farklı mevsimlere yayılan hac ziyaretinin, kendilerinin bilhassa ticari çıkarları açısından uygun buldukları, havanın daha mutedil ve meyvenin bol olduğu günlerde gerçekleşmesini istemeleri idi. Fakat bu âdetten ötürü diğer bir çok sakıncanın yanısıra, özellikle hac ibadeti, Allah katında belirtilen zilhicce ayındaki malum günlerin dışına, başka ay ve günlere kaymış oluyordu. Tevbe sûresinin 36. âyetinde meâlen “Gökleri ve yeri yarattığı günde Allah’ın yazısına göre Allah’ın katında ayların sayısı on iki olup bunlardan dördü haram aylandır” buyurduktan sonra ve gerçeği saptırmak için haram ayların yerlerini değiştirme (nesî’) uygulamasının küfürde ileri gitmek olduğu; Allah’ın helâl kıldığını haram, haram kıldığını da helâl saymaktan kaçınmak gerektiği vurgulanmaktadır. Bakara sûresinin 217. âyetinde de haram aylarda savaş yapmanın büyük günah olduğu belirtilmektedir.
Arapların bu uygulamalarının etkisi hicretin onuncu yılına kadar devam etti. Nihayet, Hz. Peygamber Veda haccı esnasında hicretin onuncu yılında muhtelif mevkilerde iradettiği hutbelerinden birinde: “Zamanın Allah’ın yarattığı İlk günkü durumuna döndüğünü” açıklayıp bir yılın on iki ay olduğunu, bunlardan zilkade, zilhicce, muharrem, receb’in haram (yasak) aylar olduğunu” ifade etti ve cahiliye çağındaki Nesî’ uygulamasını ortadan kaldırdığını kesin bir biçimde ilan etti.
Haram aylar ayın kaçıncı günleri başlar kaçıncı günleri biter onu belirtirseniz faydalası olur diye düşünyorum
Eşhuru’l-Hurum (el-Eşhuru’l-Hurum) ne demek? Kısaca:
Eşhuru’l-Hurum, Arapça bir terimdir ve “özgür insanların ayları” anlamına gelir. İslam’da dört ay vardır ki bu aylarda savaşmak haram kılınmıştır; bu aylara “Eşhuru’l-Hurum” denir. Bu aylar; Rebiülevvel, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarıdır. Bu dönemler, İslam öncesi Arap toplumunda da kutsal sayılan ve savaşların yasaklandığı aylardır.
Kısaca:
Eşhuru’l-Hurum, İslam’da savaşmanın haram olduğu dört kutsal ayı ifade eder.
Haram aylar İslami takvime (Hicri/Kameri takvim) göre belirlenir. Hicri takvim ay takvimi olduğu için, haram ayların Miladi (Gregoryen) takvimdeki başlangıç ve bitiş tarihleri her yıl yaklaşık 10-11 gün öne gelir.
Haram Aylar ve Sabit Hicri Tarihleri:
Haram aylar şunlardır:
Zilhicce (ذو الحجة): Hicri yılın 12. ayı
Başlangıç: Zilhicce 1
Bitiş: Zilhicce 29 veya 30 (ayın uzunluğuna göre)
*Bu ayın 8-13. günleri arasında Hac ibadeti ve Kurban Bayramı (10-13. günler) yer alır.*
Muharrem (محرم): Hicri yılın 1. ayı
Başlangıç: Muharrem 1 (Hicri Yılbaşı)
Bitiş: Muharrem 29 veya 30
Receb (رجب): Hicri yılın 7. ayı
Başlangıç: Receb 1
Bitiş: Receb 29 veya 30
Zilkade (ذو القعدة): Hicri yılın 11. ayı
Başlangıç: Zilkade 1
Bitiş: Zilkade 29 veya 30
Önemli Not:
“Kaçıncı gün” bilgisi sabittir (örneğin, Zilhicce ayı her zaman 1’inde başlar), ancak bu tarihlerin Miladi takvim karşılığı her yıl değişir.
Bir haram ayın hangi Miladi tarihlere denk geldiğini öğrenmek için o yılın Hicri takvimine bakmak gerekir.
Pratik Bilgi:
2025 yılı için haram ayların miladi takvimdeki yaklaşık başlangıç tarihleri şöyledir (gözetleme ile 1 gün öne veya arkaya kayabilir):
Receb 1446: 25 Aralık 2024 – 22 Ocak 2025 (2024 yılı içinde başladığına dikkat edin)
Zilkade 1446: 23 Nisan 2025 – 21 Mayıs 2025
Zilhicce 1446: 22 Mayıs 2025 – 19 Haziran 2025
Muharrem 1447: 20 Haziran 2025 – 18 Temmuz 2025
Sonuç: Haram ayların başlangıç ve bitişlerini takip etmek için:
Ay isimlerini (Zilkade, Zilhicce, Muharrem, Receb) ve onların Hicri aylardaki sıra numaralarını (11, 12, 1 ve 7) öğrenin.
Hangi yıl için plan yapıyorsanız, o yılın Hicri-Miladi takvim çevirim tablosuna veya güvenilir bir dini takvim uygulamasına başvurun.
Bu şekilde, hem sabit olan Hicri günleri (ayın 1’i, 10’u gibi) hem de değişken olan Miladi tarihleri doğru bir şekilde takip edebilirsiniz.