Share
Cehri Zikir Nedir? Kısaca
Question
Cehri Zikir Ne Demektir?
Cehri Zikir Hakkında kısa bilgi
Açıktan ve yüksek sesle yapılan zikir. Kadiriye ve Mevlevîye gibi bazı tarikatlar açıktan zikri benimsemişlerdir. Nakşibendiye gibi bazı tarikatlar ise müridin ancak kendisinin işitebileceği bir sesle zikir yapmasını uygun görürler. Buna hafî zikir denilir ki cehrî zikrin mukabilidir.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
CEVAP:
Cehri Zikir hakkında Diyanet’in Dini Kavramlar Sözlüğü’ne göre bilgi şu şekildedir:
Cehri Zikir (Cehren Zikir)
Tanım:
Açıkça ve yüksek sesle yapılan zikirdir. Allah’ı anma (zikir) ameliyesinin toplu ve sesli şekilde yapılması anlamına gelir.
Uygulama:
Bazı tarikatlar cehri zikri benimsemiş ve topluca, yüksek sesle yapılan zikir meclislerini gelenek hâline getirmiştir. Bu tarikatlara örnek olarak Kadiriye, Rifaiye, Halvetiye ve Mevlevîye gibi tarikatlar verilebilir.
Zıttı:
Cehri zikrin zıttı hafî (sessiz) zikirdir. Hafî zikir, kalp ile veya kişinin yalnızca kendi duyabileceği bir sesle yapılan zikirdir. Özellikle Nakşibendiye Tarikatı, hafî zikri esas alır ve cehri zikre genellikle mesafeli durur.
Kur’an ve Hadislerde Zikirle İlgili Deliller:
Kur’an-ı Kerim:
“Rabbini, içinden yalvararak ve korkarak, yüksek olmayan bir sesle sabah akşam zikret. Gafillerden olma.”
(el-A’râf, 7/205)
Bu ayet, zikirde kalbin hazır olmasını, içten ve huşu ile yapılmasını teşvik eder. Bu sebeple bazı âlimler bu ayete dayanarak hafî zikri tercih etmişlerdir.
Başka bir ayet:
“Allah’ı ayakta, otururken ve yanları üzerine yatarken zikrederler.”
(Âl-i İmrân, 3/191)
Hadis:
Peygamber Efendimiz (s.a.v):
“Allah’ı zikredenlerle, etmeyenlerin misali diri ile ölü gibidir.”
(Buhârî, Daavât, 66; Müslim, Zikir, 1)
Diyanet’in Yaklaşımı:
Diyanet İşleri Başkanlığı, cehri zikir konusunda genellikle şu dengeyi gözetmektedir:
Zikir, bireyin kalbinde huşu oluşturan, ihlasla yapılan bir ibadet olmalıdır.
İster cehri ister hafî olsun, ibadetin özünü riya, gösteriş, taşkınlık veya bid’at haline getirmemek gerekir.
Toplumda fitneye veya rahatsızlığa neden olmayacak şekilde yapılması tavsiye edilir.
Sonuç:
Cehri zikir, İslam tarihinde ve tasavvufi gelenekte önemli bir yer tutar. Ancak bunun usulüne uygun, huşu içinde ve İslami edebe riayet ederek yapılması gerekir. Her iki zikir türü de (cehri ve hafî) dinen caiz olup hangisinin daha faziletli olduğu bağlama ve niyete göre değişebilir.
İstersen bu konudaki fıkhî mezhep görüşlerini veya bazı âlimlerin yorumlarını da ekleyebilirim.
YORUM:
Mevleviye ve Kadiriye gibi tarikikatların benimsemiş olduğu yüksek sesle açıktan yapılan zikirdir. Bu zikir şekli bu tarikatta sesli ve açıktan yapılır fakat farklı mezheplerde farklı şekillerde de yapılabilmektedir.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Cehri zikir; açıktan ve yüksek sesle yapılan zikir anlamına gelmektedir. Tarikatların bir kısmı zikir yaparken cehri zikri benimsemiş, zikirlerini yüksek sesle yapmışlardır. Fakat zikir sadece sesli şekilde yapılmaz. Aynı zamanda sessiz bir şekilde de zikir yerine getirilebilir.
Peygamber efendimiz (sav) zamanında böyle ibadet şekilleri olmadığı halde insanlar böyle zikir şekilleri nasıl yaparlar anlamıyorum. En güzel örnek Hz. Muhammed (Sav) değil mi ki O’nu örnek alarak yaptığını yaparak ibadetimizin lezzetine varalım.
Kur’an’ı Kerim de
Mü’minler ancak o kimselerdir ki Allah ve Ayetleri anıldığı zaman kalpleri ürperir ve bu onların imanını arttırır. diyor Rabbimiz kendimize bunu soralım biz bu ayette zikredilen sınıfta mıyız.
Cehri zikir, açıktan ve yüksek sesle yapılan zikirdir. Bazı tarikatlar, özellikle toplu zikirlerde, cehri zikri tercih ederek Allah’ı yüksek sesle anmayı benimsemişlerdir. Bu, genellikle topluluğun manevi coşkusunu artırmak ve bir arada ibadet etmenin enerjisini hissetmek için yapılır. Ancak zikir, sadece cehri (sesli) şekilde değil, hafi zikir gibi sessiz ve içten bir şekilde de gerçekleştirilebilir. Her iki yöntem de İslam’da makbuldür ve kişinin niyetine, ihlasına bağlı olarak değer kazanır.
Cehri zikirle ilgili örnek olarak, bazı tarikatların (örneğin, Kadiriyye veya Rifaiyye) zikir halkalarında yüksek sesle “Lâ ilâhe illallah” veya diğer zikir lafızlarını tekrarladıkları görülür. Hafi zikir ise daha bireysel ve içsel bir anma olarak öne çıkar.
Eğer cehri zikirle ilgili daha fazla detay, tarikatların uygulamaları veya bu konuda ayet/hadis isterseniz, lütfen belirtin!