Aynı anda yapılan üç talak, üç olarak mı kabul edilir bir olarak mı?

Question

Aynı anda 3 defa boş ol demekle (üç talak)-boşanma gerçekleşir mi?

Bu konuda önceki âlimler de günümüz âlimleri de farklı yorumlar ve görüşler belirtmişlerdir. Dört mezhebe göre 3 defa ayrı ayrı olarak zikredilen boşama ya da üçten dokuza boşsun gibi sözler üç olarak kabul edilir. Günümüzde kabul edilen görüş ise bazı âlimlerin dediği gibi üç talakla boşamanın tek talak yerine geçmesi görüşüdür. Bu fetvada genişlik ve kolaylık vardır. İhtiyaç anında bununla amel edilir. Özellikle yuvaların uzun ömürlü olması için buna ihtiyaç vardır. Aksi takdirde evlatların ortada kalıp, mağdur olmaları söz konusu olabilir.

Şaka olarak yapılan boşamalar, sarhoş bir kişinin boşaması, baskı ve zorlama altında kalarak yapılan boşamalar ile öfkeli olan kişinin boşamasının hükümleri nelerdir?

Hanbeli ve Malikilere göre şaka ile karısını boşayan kişinin boşaması geçerli değildir. Çünkü hakikatte boşama niyete bağlı olan bir durumdur.
Bu görüşü almakta bir sakınca yoktur. Şafiiler, Hanefiler ve bir gruba göre ise şakayla yapılan boşamalar geçerlidir. Peygamberimiz (s.a.v) şöyle buyur. muştur: “Üç şey vardır ki şakası da ciddi, ciddisi de ciddidir. Nikah, talak, ricattir (boşandıktan sonra karısına dönmektir), ”

Zorlama yoluyla bir kişiye baskı yapıp da boşama lafızları kullandırılırsa seleften bir grup ve Malikiler, Şafiiler ve Hanbelilere göre boşama gerçekleşmez. Ebu Davud, İbn Mace ve Ahmed’in rivayet ettiği bir Hadisi Şerifte Peygamberimiz (s.a.) şöyle buyurmuştur: “Zorlama yoluyla ne boşama ne de hürriyete kavuşturma olur.” Makul olan da bu görüştür. Çünkü baskıyla bir işin yapılması seçim hakkını ortadan kaldırır. Hz. Peygamber (s.a.) şöyle buyurmuştur: “Ümmetimden hatayla, unutarak ve baskı altında yaptıklarından dolayı sorumluluk kaldırılmıştır.  Hanefiler ve bazı tabiin ise zorlama yoluyla yapılan boşamaları da geçerli saymışlardır. Çünkü bu boşamada kişinin iradesi ile yapılma durumu vardır, demişlerdir.

Sarhoşun boşamasına gelince: Hanbeli ve bazı fakihlere göre sarhoşun boşaması geçerli değildir. Çünkü bunda boşama kastı ve iradesi yoktur. Diğer mezheplerin fakihleri ise sarhoşluk olayına engel olmak ve yaptığına ceza olsun diye sarhoşun boşamasını geçerli saymışlardır. Çünkü sahabeler, sarhoşun yaptıklarını ayık bir kişinin yaptıkları gibi saymışlardır. Kolaylık olması açısından birinci görüşü almakta bir sakınca yoktur. Çünkü sarhoş olan kişi dediğini kasıtlı olarak söylememiştir. Ne yaptıklarını hatırlar ne de konuştuklarının farkındadır. İnanç, muamelat ve ikrar konularında da olsa durum aynıdır. Çünkü hükümler, illetler ve bağlamlarıyla alakalıdır. Zaten sarhoşun cezasını İslâm vermiştir. Kendi görüşümüze uyarak aynı suça iki ceza uygulanamaz.

Kızgın ve öfkeli kişinin boşamasına gelince: Öfkeli kişi ne dediğinin farkındaysa, neyi kastettiğinin bilincindeyse, aklı ve mantığı da yerindeyse asabi bir insan da olsa boşaması geçerlidir. Ancak ne dediğini bilmiyorsa, boşama kastını da taşımıyorsa bir gruba göre talak yine vuku bulur. Maliki ve Hanbelilere göre boşanma gerçekleşmez. Bu fetva gerçeğe daha uygundur. Hadisi Şerifte zaten: “Öfke anında boşama olmaz.” buyurulmuştur.

Dini Siteler

ÖZET:

Yukarıda özetlenen konuları ve verilen bilgileri maddeler halinde sadeleştirerek özetleyeyim:

1. Üç Talak Meselesi

Dört mezhebe göre: Aynı anda üç defa “boş ol” denmesi veya benzeri ifadeler üç talak olarak kabul edilir. Nikah kesin olarak sona erer.

Günümüzde kabul gören görüş: Üç talak, tek talak sayılır. Bu görüşte genişlik ve kolaylık vardır. Ailenin devamı, çocukların mağdur olmaması için ihtiyaç halinde bu fetva ile amel edilebilir.

2. Şaka ile Boşama

Hanbeli ve Maliki: Şaka ile yapılan boşama geçersizdir. Boşama niyete bağlıdır.

Hanefi, Şafii ve bir grup: Şaka ile boşama geçerlidir. Hadis: “Üç şey vardır ki şakası da ciddisi de ciddidir: Nikah, talak, ricat.”

Tercih: Hanbeli-Maliki görüşü alınabilir, sakınca yoktur.

3. Zorlama (İkrah) ile Boşama

Maliki, Şafii, Hanbeli ve selef âlimleri: Zorlama altında yapılan boşama geçersizdir. Hadis: “Zorlama yoluyla ne boşama ne de hürriyete kavuşturma olur.”

Hanefi ve bazı tâbiîn: Zorlama ile yapılan boşama geçerlidir. Çünkü kişi iradesiyle lafzı söylemiştir.

Tercih: Zorlamada boşamanın olmayacağı görüşü daha makuldür. Çünkü baskı, seçim hakkını ortadan kaldırır. Hadis: “Ümmetimden hata, unutma ve baskı altında yaptıklarından sorumluluk kaldırılmıştır.”

4. Sarhoşun Boşaması

Hanbeli ve bazı fakihler: Sarhoşun boşaması geçersizdir. Kast ve irade yoktur.

Diğer mezhepler (Hanefi, Şafii, Maliki): Sarhoşun boşaması geçerlidir. Bu, sarhoşluğa karşı bir caydırıcılıktır. Sahabe uygulaması bu yöndedir.

Tercih: Hanbeli görüşü alınabilir. Sarhoş ne dediğinin farkında değildir, aynı suça iki ceza verilmemelidir.

5. Öfkeli Kişinin Boşaması

Genel durum: Kişi ne dediğini biliyor, kastı varsa ve aklı yerindeyse boşama geçerlidir.

Maliki ve Hanbeli: Öfke, kişinin kontrolünü tamamen kaybettiği seviyedeyse (ne dediğini bilmiyor, kastı yoksa) boşama gerçekleşmez.

Delil: Hadis: “Öfke anında boşama olmaz.”

Tercih: Bu görüş gerçeğe daha uygundur.

Genel Değerlendirme

Metnin genelinde, özellikle aile birliğinin korunması ve mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla genişlik (ruhsat) yönü tercih edilmiştir.
Şaka, zorlama, sarhoşluk ve şiddetli öfke gibi durumlarda boşamanın geçersiz sayılması yönündeki görüşler (Hanbeli-Maliki ağırlıklı) “ihtiyaç anında amel edilebilecek” fetvalar olarak sunulmuştur.

BENZER KONULAR:

2
2026-03-24T18:30:47+03:00 0 Answers 53 views
2
Dini Soru Cevap

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Leave an answer