Share
Deprem ile ilgili hadisler
Question
Deprem hakkında hadisler
Enes b. Malik (r.a)’tan rivayet edildiğine göre o, Aişe (r.anha)’ın yanına geldiğinde orada bir kişi vardı. Adam ona: “Ey Müminlerin Annesi! Bize depremden bahset” dedi. Aişe (r.anha) dedi ki: “İnsanlar zinayı mubah sayarlarsa, içki içerlerse ve müzik âlemine dalarlarsa Allah Teâlâ gazaplanarak yeryüzüne: “Onları depremle sars! Şayet tevbe edip, içinde bulundukları durumdan sıyrılıp çıkarlarsa, onlar için hayırlı olur. Yoksa yeri üzerlerine kapat!” buyurur.
“Ey Müminlerin Annesi! Bu bir azap mıdır?” dediğimde: “Hayır, bu, müminler için bir rahmet ve bereket, kafirler için ise azap, gazap ve cezadır” dedi.
Safiye bildiriyor: Ömer (r.a)’ın hilafeti döneminde Medine’de bir deprem meydana geldi. Ömer (r.a): “Ey insanlar, bu nedir? Yaptıklarınız ne kadar hızlı ortaya çıkıyor (karşılık buluyor). Eğer bir daha meydana gelirse sizinle bu şehirde birlikte kalmayacağım.” dedi.
Yine İbn Mesud (r.a) şöyle demiştir: “Bir beldede zina ve faiz yaygın hale gelirse, o beldenin helak olmasına izin verilir.”
Dini Siteler
Çok güzel bir konuya temas ettiniz. Depremler hakkında doğrudan “sahih” hadislerde sınırlı bilgi vardır. Ancak sahabe sözleri, rivayetler ve tâbiîn görüşleriyle birlikte ele alındığında mesele daha iyi anlaşılır. Aşağıda verdiğiniz rivayetleri kaynaklarıyla açıklayarak toparlayacağım:
1. Hz. Âişe’den (r.anha) Rivayet
“İnsanlar zinayı mubah sayarlarsa, içki içerlerse ve musikiye dalarlarsa, Allah Teâlâ gazap ederek yeryüzüne: Onları depremle sars! der. Tevbe ederlerse bu onlar için hayırlı olur; etmezlerse yeri üzerlerine kapatır.”
Adam: “Bu bir azap mıdır?” diye sorunca, Âişe (r.anha): “Müminler için rahmet ve ibret, kâfirler için ise azap ve cezadır” buyurdu.
Kaynak: İmam Beyhakî, Şuabu’l-İman, c.7, s. 198; Taberânî, Mu’cemu’l-Kebîr.
Bu rivayetin senedinde zayıflık vardır; fakat İslam âlimleri bunu, “büyük günahların toplumlara felaket getirdiği” genel prensibini açıklayan rivayetlerden sayarlar.
2. Hz. Ömer (r.a) Döneminde Medine Depremi
Medine’de deprem olunca Hz. Ömer (r.a) halka şöyle dedi:
“Ey insanlar! Bu nedir? Sizler işlediğiniz günahların karşılığını çok çabuk görüyorsunuz. Vallahi, bir daha deprem olursa sizinle beraber bu şehirde oturmam!”
Kaynak: İbn Ebi Şeybe, Musannef, c.8, s. 628.
Hz. Ömer’in bu sözü, depremleri sadece “tabii bir olay” değil, aynı zamanda insan davranışlarının sonucu olarak görme anlayışını ortaya koyar. Bu, Kur’an’ın da “fesat, günah ve bozgunculuk sebebiyle yeryüzünde musibetlerin meydana geldiğini” bildiren ayetleriyle uyumludur (bkz. Rum 30/41).
3. Abdullah b. Mesud (r.a)
“Bir beldede zina ve faiz yaygınlaşırsa, o beldenin helak olmasına izin verilir.”
Kaynak: İbn Ebi’d-Dünya, el-‘Uqubât, s. 130.
Burada “helak” kavramı, deprem, sel, salgın gibi toplumsal musibetleri içine alır. İbn Mesud (r.a) bunun Allah’ın sünnetullahı (kanunu) olduğunu belirtmiştir.
4. Diğer Rivayetler
Hz. Ali (r.a) şöyle der:
“Ne zaman bir beldede fuhuş ve faiz yayılırsa, orada depremler ve belalar çoğalır.”
Kaynak: İbn Ebi’d-Dünya, el-‘Uqubât.
Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
“Ümmetim için beş şeyden Allah’a sığınırım… Zina çoğalırsa, ölüm çoğalır. Ölçü ve tartıda hile yapılırsa, kıtlık ve sıkıntı çoğalır. Zekât verilmezse, yağmurdan mahrum kalınır. Emirler Allah’ın kitabıyla hükmetmezse, aralarında ihtilaf çıkar. Sözlerinde durmazlarsa, düşman üstün gelir.”
Kaynak: İbn Mâce, Fiten, 22; Hakim, el-Müstedrek, c.4, s. 540.
Burada doğrudan “deprem” zikredilmez ama toplumsal günahların farklı felaketlere sebep olacağı belirtilir.
5. Kur’anî Temel
Kur’an’da deprem (زلزال – zilzâl) kelimesi doğrudan Kıyamet dehşetini anlatırken geçer (bkz. Zilzâl 99/1-2). Bunun dışında Kur’an’da, insanların işledikleri günahların yeryüzünde felaketlere yol açtığı açıkça ifade edilir:
“Karada ve denizde fesat (bozgunculuk) ortaya çıktı. Bu, insanların kendi elleriyle işledikleri (günahlar) yüzündendir. Umulur ki dönerler diye Allah onlara işlediklerinin bir kısmını tattırır.” (Rum 30/41)
Özet:
Depremler, İslamî kaynaklarda hem tabii olay hem de günahların sonucu olabilen İlahi ikaz olarak değerlendirilir.
Müminler için ibret ve rahmet, kâfirler için azap yönü vardır.
Hadislerin çoğu “günahların toplumsal musibetlere sebep olacağı” genel kaidesini anlatır.
Bu yüzden deprem olduğunda Müslüman’ın tavrı: tevbe, istiğfar, dua ve sabır olmalıdır.
BENZER KONULAR:
- Cuma Gününe Denk Geldiği Bir Durumda Ramazanın On Beşinci Gününde Gökten Gelen Ses-Çığlık Hadisi
- İstihare rüyasında deprem görmek
- Ayet ve hadislerle “Kıyamet”
- Depremden kurtulamayanların suçu ne ?
- Depremler ilahi ikaz değil mi ?
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor cevap al
- Dini soru sor cevap al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor cevap al “Site Kuralları”
- Dini sorulara hocalar neden farklı cevap veriyorlar
- Dini Soru Sor Hocalar Cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.

Answers ( 2 )
1. Depremle ilgili hadisler
Deprem, İslam kaynaklarında insanların günahlarına ve fitneye bir uyarı olarak zikredilmiştir.
Aişe (r.anha) rivayeti:
Bir adam Hz. Aişe’ye (r.anha) depremi sordu. O şöyle dedi:
“Bir kavim zina edip, içkileri helal sayarsa; Allah onlara ölümler verir, yere batırır ve zelzele gönderir.”
(İbn Ebi’d-Dünya, el-‘Uqubât, s. 57; Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr, 23/382)
Abdullah b. Mes’ûd (r.a)’dan:
“Bir toplum Allah’a isyan edip günah işlediğinde, yeryüzü onların üzerine öfkelenir. Onun için zelzele olur.”
(İbn Ebi’d-Dünya, el-‘Uqubât, 59)
Ayrıca Resûlullah (s.a.v.):
“Zelzele çoğaldığında, kıyamet yakındır.”
(Buhârî, Fiten, 25)
2. Astroloji ilmiyle deprem gibi tahminler yapmak günah mıdır?
Astroloji (yıldız falcılığı), İslam’da yasaktır. Çünkü gaybı bilmek iddiasıdır.
Kur’ân’da:
“De ki: Göklerde ve yerde gaybı Allah’tan başka kimse bilmez.” (Neml, 27/65)
Depremleri yıldızların hareketiyle bilmeye çalışmak fal ve kehanet kapsamına girer.
Ancak bilimsel yöntemlerle (jeoloji, fay hattı araştırmaları vs.) depremin ihtimalini değerlendirmek caizdir. Çünkü bu, gaybı bilmek değil, Allah’ın koyduğu sünnetullahı (doğa kanunlarını) incelemektir.
3. Deprem anında şehadet getirme
Deprem anı ölüm tehlikesi olduğundan, müminin en güzel hali şehadet kelimesi ile ölmesidir.
Resûlullah (s.a.v.):
“Kim son sözü ‘Lâ ilâhe illallah’ olarak ölürse cennete girer.”
(İbn Mâce, Cenâiz 4, 3796)
Dolayısıyla deprem anında “Kelime-i Tevhid” ve dua ile Allah’a sığınmak müstehaptır.
4. Deprem ve tabii afetlere karşı tedbirli olmak
Resûlullah (s.a.v.):
“Önce deveni bağla, sonra Allah’a tevekkül et.”
(Tirmizî, Sıfatü’l-Kıyâme, 60)
Bu hadis, musibetlere karşı tedbir almayı emreder.
Deprem için depreme dayanıklı ev yapmak, tedbir almak, afet bilinci kazanmak dini bir görevdir. Çünkü Allah, “Kendinizi tehlikeye atmayın” (Bakara, 2/195) buyurmuştur.
5. İstihare rüyasında deprem görmek
İstihare, hayırlı bir işte Allah’tan yönlendirme dilemektir.
Rüyada deprem görmek, kesin hüküm ifade etmez. Çünkü istiharenin özü rüya değil, kalpte oluşan huzur ve yöneliştir.
Deprem gibi sarsıntı görmek, işin hayırlı olmayabileceğine işaret kabul edilebilir ama bu bağlayıcı değildir.
Asıl ölçü: İstihare sonrası kalpte açılma, huzur ve kolaylık oluşursa o iş hayırlıdır. Tersi olursa vazgeçilmesi uygundur.
Sonuç:
Deprem hadislerde Allah’ın uyarısıdır.
Astrolojiyle deprem tahmini yapmak haramdır; ama bilimsel tedbir caizdir.
Deprem anında şehadet getirmek sünnettir.
Tedbir almak İslam’ın emridir.
İstiharede deprem görmek kesin sonuç vermez, sadece bir işaret olabilir.
BENZER KONULAR:
Deprem (zelzele) ile ilgili bazı hadisler, Arapça metinleri ve Türkçe anlamları şöyledir:
1) Günahların Yayılması ve Depremler
Hadis (Arapça):
إِذَا ظَهَرَتِ الْمَعَاصِي فِي أُمَّتِي عَمَّهُمُ اللَّهُ بِعَذَابٍ مِنْ عِنْدِهِ
قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَوَفِيهِمْ الصَّالِحُونَ؟
قَالَ: نَعَمْ، ثُمَّ يُبْعَثُونَ عَلَى نِيَّاتِهِمْ
Anlamı:
“Ümmetimde günahlar açıkça işlenmeye başladığında Allah onlara katından bir azap gönderir.”
Sahâbe: “Ey Allah’ın Resûlü! İçlerinde salih kimseler de var mı?” dedi.
Buyurdu ki: “Evet, (azap onlara da isabet eder) sonra niyetlerine göre diriltilirler.”
(Muhammed – Rivayet: Ahmed bin Hanbel, Müsned)
2) Depremlerin Kıyamet Alameti Olması
Hadis (Arapça):
لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَكْثُرَ الزَّلَازِلُ
Anlamı:
“Depremler çoğalmadıkça kıyamet kopmaz.”
(Muhammed – Kaynak: Sahih al-Bukhari)
3) Ümmete Verilen Uyarılar
Hadis (Arapça):
يَكُونُ فِي آخِرِ هَذِهِ الْأُمَّةِ خَسْفٌ وَمَسْخٌ وَقَذْفٌ
قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ؟
قَالَ: نَعَمْ، إِذَا ظَهَرَ الْخَبَثُ
Anlamı:
“Bu ümmetin sonunda yere batma, suret değiştirme ve taş yağması olacaktır.”
Sahâbe: “İçimizde salihler varken de mi helak oluruz?” dediler.
Buyurdu ki: “Evet, kötülükler yaygınlaşınca.”
(Kaynak: Sunan al-Tirmidhi)
4) Deprem ve Fitneler
Bir rivayette Muhammed şöyle buyurmuştur:
Arapça:
إِنَّ بَيْنَ يَدَيِ السَّاعَةِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ
Bu ve benzeri rivayetlerde, kıyamete yakın dönemlerde fitnelerin artacağı, depremler ve olağanüstü olayların çoğalacağı haber verilmiştir.
(Kaynak: Sahih Muslim)
Genel Değerlendirme
Depremler bazı hadislerde kıyamet alametlerinden sayılmıştır.
Bazı rivayetlerde ise ilâhî bir uyarı ve toplumdaki bozulmanın sonucu olarak zikredilmiştir.
Ancak her depremi doğrudan bir “ceza” olarak yorumlamak doğru değildir. Âlimler, bunun bazen imtihan, bazen uyarı, bazen de tabiî bir olay olduğunu belirtmişlerdir.