Mahrem ve Namahrem Ne Anlama Geliyor?

Question

Mahrem – Namahrem

المحرم

Mahrem “Yasak olmak; engellenmek; helal olmamak; mümkün olmamak” anlamındaki hurm/harâm/hurmet kökünden türemiş olup “haram olan, yasaklanan, helal olmayan; korunmuş, dokunulmaz” demektir (çoğulu: mehârim). Aynı kökten muharrem de bu anlamdadır.

Fıkıh terimi olarak kendileriyle evlenilmesi dinen yasaklanmış bulunan belli derecelerdeki akraba. Karşıtı, aralarında evlenme yasağı bulunmayan anlamındaki ecnebi (yabancı) ve gayru mahrem olup Türkçe’de Farsça terkiple “namahrem” (na-mahrem) kelimesi kullanılır. İster kan akrabalığı ister evlenme ve süt akrabalığı sebebiyle olsun evlenmesi yasak kadınlar için mahrem ile aynı anlamdaki muharrem kelimesinin dişil şekli muharremenin çoğulu muharremat kelimesi kullanılır.

Kur’ân-ı Kerîm’de kendileriyle evlenilmesi sürekli olarak yasaklanan akrabalardan bahseden ayetten (en-Nisa 4/23) hareketle evlenmeye engel teşkil eden sebepler kan akrabalığı, evlenmeden doğan (sıhri) akrabalık ve sütakrabalığı olmak üzere üçe ayrılmıştır. Kan hısımlığı dolayısıyla evlenilmesi yasak olanlar usûl (üst soy), fürü’ (alt soy), ana babanın fürûu ile dede ve ninenin çocuklarıdır (bk. muharremat). Evlenmeden doğan akrabalık (sıhriyet) sebebiyle evlenilmesi yasak olanlar ise dört gruptur: Usulün eşleri, fürûun eşleri, eşin usulü, eşin fürûu (bk. sıhriyet). Çocuk ile öz annesi dışında onu emziren kadın arasında meydana gelen süt hısımlığı sebebiyle evlenilmesi yasak olan akrabalar “Emenin emzirene nefsi, emzirenin emene nesli haramdır” kuralıyla belirlenmiştir. Buna göre sütanne, sütçocuğu hariç onun bü tün akrabalarıyla evlenebilirken çocuk sütannesinin öz çocuklarından birinin evlenemeyeceği yakınlarıyla evlenemez (bk. rada).

Geçici evlenme engelleri şunlardır: Başkasıyla evli olma, kocasından boşanıp iddet bekleme süresi içinde bulunma, birden fazla evlilik durumunda hanımın kız kardeşi, halası ve teyzesi gibi yakın akrabası olma, dört hanımla evli bir kimse için be şinci evlilik ve evlenecek kişiler arasında din farkı bulunma. Bu tür engellerin ortadan kalkması durumunda taraflar arasında evlilik meşru hale gelir.

Gerek mahrem akrabalar arasında şehvet duygusunun fitri olarak bulunmaması gerekse bir arada yaşamanın getirdiği mecburiyetler sebebiyle örtünme sınırları, karşı cinse bakma ve dokunma gibi konularda mahremlerle ilgili dini hükümlerde namahremlere nispetle bazı kolaylıklar söz konusudur. Hanefi mezhebine göre bir kadın mahremi olan erkeklerin yanında başını, kollarını, gerdanını, ayaklarını ve bacaklarının diz kapağından aşağı kısmını açık bulundurabilir, erkek de mahremi olan hanımın bu yerlerine bakabilir. Şafii mezhebi fakihleri bu sınırı daha geniş tutarak erkeğin mahremi olan kadının diz kapağı ile göbeği arasındaki yer dışında kalan organlarına bakabilece ği; Hanbeli ve Maliki alimler ise baş, boyun, yüz, el ve ayaklar dışındaki organlara bakmanın caiz olmadığı görüşündedir. Erkeğin avret yeri göbekle diz kapağı arası olup fakihlerin çoğunluğuna göre bir kadın, mahremi olsun olmasın bir erkeğin göbeğiyle diz kapağı arası dışında kalan yerlerine bakabilir. Hanefi, Şafii ve Maliki mezheplerinin âlimleri, mahremlerin birbirlerinin bakmasında sakınca bulunma yan organlarına dokunmasının da caiz olduğu görüşündedir. Namahremler için bu husus ancak zaruret halinde caizdir (ayrıca bk. avret; tesettür).

Mahrem Namahrem

Hz. Peygamber’in “Yanında mahremi bulunmayan bir kadınla namahrem-bir erkek halvet halinde bulunmasın; kadın yanında mahremi bulunmadan yolculuğa çıkmasın” mealindeki hadisinden (Buhari, “Nikah”, 111, 112, Müslim. “Hac”, 424) hareketle âlimler, mahrem olmayan bir erkekle bir kadının başkalarının giriş ve görüşüne açık olmayan bir ortamda baş başa kalmalarını (halvet) caiz görmemişlerdir. Bu durum, birbirinin mahremi olan kişiler için söz konusu olmadığı gibi yanlarında mahremi bulunan namahrem kadın ve erkeğin bir arada bulunmaları da halvet sayılmamıştır (bk. halvet).

Yine anılan hadis ve zamanın ulaşım ve güvenlik imkânları göz önünde bulundurularak yanında mahremi olmayan kadının uzun mesafeli yolculuk yapması uygun görülmemiş; bununla birlikte bazı mezheplerde yol güvenliğinin sağlanması veya kadınların ayrı bir kafile oluşturması durumunda bir kadının yanında mahremi olmadan yolculuk yapmasına izin verilmiştir (bk. hac; sefer).

Kaynak: Dini terimler sözlüğü diyanet

Namahrem, İslami terim olarak, evlenilmesi helal olan kişileri ifade eder. Yani bir kişinin namahremi, onun evlenmesinde dinen sakınca bulunmayan, aralarında evlilik bağı kurulabilen kişiler anlamına gelir. Bu kişilerle temas, baş başa kalmak veya yakın fiziksel ilişkiler dinen uygun görülmez. Örneğin, bir erkeğin annesi, kız kardeşi gibi mahrem olan kişilerle evlenmesi yasakken, diğer kadınlar onun için namahrem sayılır.

Dini Sitelerimiz

BENZER KONULAR:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 3 )

    1
    2024-10-14T12:10:51+03:00

    İslam’da mahrem ve namahrem kavramları, bir kişiyle evlenmenin dinen yasak olup olmadığını ve bu kişilere karşı nasıl bir edep ve mesafe korunması gerektiğini belirlemek için kullanılır.

    1. Mahrem: Bir kişinin evlenmesi dinen haram olan, yani kan bağı, süt emme gibi sebeplerle evlenemeyeceği yakın akrabalarına denir. Mahrem kişilerle daha rahat bir şekilde aynı ortamda bulunmak, onlarla tesettür kurallarına uymadan iletişim kurmak mümkündür. Mahrem kişilere örnekler:
      • Anne, baba
      • Kardeşler
      • Amca, dayı, hala, teyze
      • Torunlar, çocuklar
    2. Namahrem: Bir kişinin evlenmesi dinen caiz olan, yani kan bağı veya süt emme gibi engelleri olmayan kişilerdir. Namahrem kişilerle tesettür kurallarına dikkat edilmesi ve daha mesafeli bir ilişki kurulması gerekir. Bu kişilerle evlenmek dinen mümkündür. Namahrem kişilere örnekler:
      • Yabancı erkekler ve kadınlar
      • Yakın akraba olmayan kişiler (amcaoğlu, hala kızı vb.)

    İslam’da tesettür ve davranış kuralları mahrem ve namahrem ilişkilerine göre düzenlenmiştir.

    Best answer
  1. Mahrem ve Namahrem:

    Mahrem:

    Arapça “haram olan, yasaklanan, korunmuş” anlamındaki hurm kökünden gelir.

    Fıkıhta, evlenilmesi dinen yasak olan akrabalar (kan, evlilik veya süt akrabalığı sebebiyle). Ör: Anne, kız kardeş, kayınvalide.

    Evlenme engelleri: Kan hısımlığı (üst/alt soy, ana-babanın fürûu), sıhriyet (eşin usul/fürûu), süt akrabalığı.

    Geçici engeller: Başka evlilik, iddet süresi, din farkı, dört eş sınırı.

    Mahremlerle örtünme ve temas kuralları daha esnektir (örn. Hanefi’de kadının baş, kol, ayaklarını açması caiz; Şafii’de sınır daha geniş).

    Mahremlerle halvet (baş başa kalma) ve yolculuk serbesttir.

    Namahrem:

    Evlenilmesi dinen mümkün olan kişiler (yabancı/ecnebi).

    Namahremlerle temas, bakış ve halvet (kapalı ortamda baş başa kalma) sınırlıdır; zaruret dışında caiz değildir.

    Kadın, mahremi olmadan namahremle halvet olamaz veya uzun yolculuğa çıkamaz (bazı mezheplerde güvenlikli kafileyle yolculuk caiz).

    Kaynak: Diyanet Dini Terimler Sözlüğü.

    0
    2026-01-07T16:49:07+03:00

    Mahrem ve namahrem, İslam’da kimlerle hangi sınırlar içinde olunacağını belirleyen çok önemli kavramlardır. Sade ve net şekilde anlatayım.

    1. Mahrem ne demektir?

    Mahrem, bir kişiyle:

    Evlenilmesi dinen ebediyen haram olan

    Baş başa kalınabilen

    Tesettürün daha hafif olduğu
    kişidir.

    Bir kadının mahremleri:

    Baba, dede

    Oğul, torun

    Erkek kardeş

    Amca, dayı

    Kaynata (eşin babası)

    Süt baba, süt kardeş

    Eş (en özel mahrem)

    Bu kişilerle el sıkışma, aynı ortamda rahat bulunma caizdir.
    Ancak edepli sınırlar yine vardır.

    2. Namahrem ne demektir?

    Namahrem, bir kişiyle:

    Evlenilmesi dinen mümkün olan

    Tesettür gereken

    Baş başa kalmanın (halvet) haram olduğu
    kişidir.

    Kadın için namahrem olanlar:

    Yabancı erkekler

    Kuzenler

    Baldız–enişte

    Kayınbirader

    Dünür

    Nişanlı

    Sevgili

    Namahremle:

    El ele tutuşmak

    Sarılmak

    Ten teması

    Baş başa kalmak

    3. Mahremiyet sadece bedenle sınırlı mı?

    Hayır.
    Mahremiyet üçtür:

    Beden

    Bakış

    Konuşma

    Namahremle:

    Flörtöz konuşma

    Özel duyguları paylaşma

    Mahrem foto/video

    4. Erkekler için de aynı mı?

    Evet.
    Bir erkeğin de:

    Yabancı kadınlarla sınırı vardır

    Bakışını sakınması farzdır

    Fiziksel temas haramdır

    Mahremiyet sadece kadına yüklenen bir sorumluluk değildir.

    5. Sık yapılan yanlışlar

    Kuzenim, sorun olmaz”
    Aileden sayılır”
    Niyetim temiz”

    Hüküm niyete değil sınıra bakar.

    6. Kısa özet

    Mahrem: Evlenilmesi ebediyen haram → sınırlar daha geniş

    Namahrem: Evlenilmesi mümkün → sınırlar çok net

    İslam, insanı günaha düşmeden önce korur.

Leave an answer