Dini Kavram Olarak “Taklit” Ne Demek

Question

Dinde Taklit nedir?

Başkasına ait görüşü belgesiz, delilsiz ve delili üzerinde düşünmeden hakikat olduğuna inanarak kabul etmektir. Bu şekilde başkasına uyan kimse, başkasının sözünü ya da fiilini boynuna bir gerdanlık olarak geçirmiş gibidir. O halde, Hz. Peygamber’in buyruğunu ya da icmayı kabul etmek taklit diye adlandırılmaz. Çünkü bu, delilin kendisidir. İçtihattan ve incelemek ten aciz olan kimse için taklidin caiz olduğu hususunda Kaderiye mensubu bazı kişiler dışında muhalefet eden olmamıştır. Avamdan bir kimsenin, fetva vermeye ehil olduğuna dair ağırlıklı kanaat sahibi olduğu herhangi bir kimseye fetva sorma hakkı vardır. Ayrıca o, belirli bir ilim adamına sormakla ve muayyen bir kimseye bağlı kalmakla da yükümlü değildir. Çünkü şer’i hüküm olmadan yükümlülük olmaz. Diğer taraftan, İslâm şeriati -Kur’ân ve sünnetin nasları,- hangisi olursa olsun her mezhepten daha büyük ve geniştir.

İlim adamları taklidin hükmü konusunda üç farklı görüşe sahiptir:

Birinci görüşe göre, taklit mutlak olarak yasaktır. Çünkü bunlar, her mükellefin içtihat etmesini ve içtihadın metodu ile yollarını öğrenmesini farz kabul etmişlerdir.

İkinci görüşe göre, ister içtihat edebilecek kudrete sahip olsun, ister aciz olsun, taklit herkes için mutlak olarak caizdir.

Üçüncü görüşe göre ise, duruma göre farklı hüküm söz konusudur. Zira delil getirmekten aciz olan kimse hakkında taklit caizdir, gücü yeten müçtehit içinse taklit haramdır. Tercih edilen görüş de budur.

Ibn Kayyim gereğince amel etmenin ve fetva vermenin haram olduğu taklit türleriyle ilgili olarak şunları söylemektedir:

1. Ataları taklit etmekle yetinerek, Allah’ın indirdiklerinden yüz çevirmek ve bunlara iltifat etmemek.

2. Mukallidin, görüşünün alınmaya ehil bir kimse olduğunu bilmediği kişileri taklit etmesi.

3. Mukallidin, kabul ettiği görüşün aksine delilin ortaya çıkması ve bunun açıkça güçlü olduğunun görülmesinden sonra taklide devam etmesi.

Yüce Allah, Kur’ân’in birçok yerinde bu üç tür taklidi yermiştir. Maalesef taklit yalnızca dinlere tabi olanlar arasında değil; fıkhî mezhep inamlarına uyanların, mütefekkirlerin, edebiyatçıların, felsefecilerin, partili-partisiz siyasilerin izleyicilerinin pek çoğu arasında da yaygın durumdadır. Fa kat bu alanda övülmeye değer olan yöntem ise, geçmişlerin görüşlerinden yararlanmak, bunların tercihe değer olanını, daha güçlü delili bulunanını alıp kabul etmek, muayyen bir kimsenin görüşüne bağlanıp kalmamak, bu görüşlerden zayıf olduğu açıkça ortaya çıkanları bırakmak, Kitap ve sünneti bütün hususlarda hakem kabul etmek ve nasların çerçevesi içerisinde hükmü onlara izafe etmektir. Bu konuda kural da şudur: “İlim ehli kimselerin hepsinin görüşlerinin lehine delil gösterilir. Fakat onların sözleri delil gösterilemez. Bundan sadece Müslümanların icmasının gerçekleşmiş olması hâli müstesnadır.” Özellikle Hz. Peygamber’in ve onun raşid ve hidayete erdirilmiş halifelerinin sünneti dışında herhangi bir kimseye tabi olmayı zorunlu tutmayan İslâm düzeninde bu böyledir.

BENZER KONULAR:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 2 )

    0
    2023-04-30T12:29:52+03:00

    Dini kavram olarak “taklit” (taqlid), İslam fıkıh literatüründe kullanılan bir terimdir. Taklit, bir konuda bilgisi olmayan kişinin, o konuda bilgisi olan birinin görüşüne uyarak hareket etmesi anlamına gelir.

    İslam hukukunda, bir kişinin bir mesele hakkında kendi araştırması ve doğru bilgiye ulaşması gerektiği öğretilir. Ancak, bir kişinin konu hakkında yeterli bilgisi yoksa veya yeterli zamanı yoksa, konuda uzmanlaşmış bir alim veya öğretmene başvurarak onun görüşüne uygun davranması tavsiye edilir. Bu durumda kişi, taklit yaparak, o alimin görüşüne uygun hareket etmiş olur.

    Taklit, İslam fıkıhında genellikle mezhep imamlarının görüşlerine uygun hareket etmek anlamında kullanılır. Yani, bir kişi kendi mezhebinin imamının görüşüne uygun hareket ederek taklit yapar. Ancak, bazı durumlarda diğer mezheplerin görüşleri de taklit edilebilir.

    Taklit, İslam hukukunda bir zorunluluk olarak görülmez, ancak bir tavsiye olarak kabul edilir. Özellikle, dinî bilgisi yetersiz olan kişilerin, taklit yaparak yanlış bir davranışta bulunmaktan kaçınmaları önerilir.

  1. Taklit, genel anlamda birini veya bir şeyi örnek alarak aynı şekilde yapmak demektir. İslamî kavram olarak ise dini, ahlaki veya sosyal davranışları kendi bilgisi olmadan ve sorgulamadan başkasına uyarak yapmak anlamına gelir.

    1. Tanımı

    Taklit, kendi aklı ve ilminden bağımsız olarak başkasının davranışlarını aynen uygulamaktır.

    İslam fıkhında, özellikle dinî konularda bilinçsiz taklit eleştirilir; çünkü kişi doğruyu veya yanlışı araştırmadan bir şeyler yapmış olur.

    2. Taklit Türleri

    İlimsiz Taklit (İmamiyeti Taklit)

    Kişi, bir ilim sahibi olmadan onun görüşünü sorgulamadan kabul eder.

    Örn: Fıkıh meselelerinde bir âlimin hükmünü araştırmadan uygulamak.

    Sosyal Taklit

    Moda, gelenek veya başkalarının davranışlarını sorgulamadan aynen yapmak.

    Örn: Din dışı alışkanlıkları veya kötü örnekleri kopyalamak.

    Olumlu Taklit

    Doğru ve faydalı davranışları örnek alıp uygulamak.

    Örn: Peygamber Efendimizin güzel ahlakını veya sahabelerin örnek davranışlarını almak.

    3. İslami Perspektif

    Taklit, bilinçsiz ve sorgulamadan yapılırsa olumsuzdur.

    Araştırma ve akıl ile yapılan örnek alma ise teşvik edilir.

    Kur’an’da, insanların sadece atalarının yolunu takip etmesinin eleştirildiği ayetler taklit konusunda uyarıcıdır:

    “Onlar, atalarının yolunu körü körüne takip ediyorlar.” (el-Bakara, 2:170)

    Özetle:

    Taklit = Başkasını sorgulamadan örnek alma

    Olumsuz taklit = Bilgisiz ve sorgusuz davranış

    Olumlu taklit = Doğru ve faydalı davranışları örnek alma

    İstersen sana taklit ile itaat ve müridlik arasındaki farkı da açıklayabilirim.

Leave an answer