Share
Nefis Muhasebesi Ve Takva
Question
Takva
Takva; sakınmak demektir; yani Allah’ın men ettiği, haram kıldığı kötü fiilleri işlemekten sakınmak, yasak olan mıntıkaya girmemek demektir.
Haşr suresi 18 ayet-i kerimede Cenab-ı Hakk bizleri takvaya ve nefis muhasebesine davet ederek buyuruyor ki; “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve herkes yarın için ne hazırladığına baksın. Allah’tan korkun, çünkü Allah yaptıklarınızdan haberdardır”(1)Cenab-ı Hakk bu ayeti kerime ile biz mü’minleri uyararak nefsimizi hesaba çekmemizi ve geride bıraktığımız amellerimizi gözden geçirmemizi istemektedir. Bu yüzden Hz. Ömer (RA) der ki: “Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekiniz Amelleriniz tartılmadan siz onları tartınız.”
Hz. Peygamber kendisinden nasihat isteyen bir şahsa “Sen gerçekten nasihat istiyor musun? ” diye sorduktan sonra şöyle buyurur; “ Bir iş Murat ettiğin zaman akıbetini iyi düşün, doğru ise ona giriş, eğer eğri ise ondan vazgeç.”
Hem dünyevî hem de uhrevi tüm işlerimizde bir işe başlamadan önce bir bilene sorarak o işin artısını eksisini, kârını zararını hesaplayarak o işe girişmemiz gerekir.
Dünya imtihan dünyasıdır, ölmeden evvel dünyamızı ve ahiretimizi düşünüp ona göre bir hayat yaşarsak kurtuluşa ereriz.
Kur’an-ı kerimde, Bakara suresinin ilk 5 ayeti kerimesinde muttakilerin vasıfları şöyle ifade edilmektedir; “Onlar gayba inanırlar, namaz kılarlar, kendilerine verdiğimiz mallardan Allah yolunda harcarlar Yine onlar, Sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler. Ahiret gününe de kesinkes inanırlar. İşte onlar, Rab’lerinden gelen bir hidayet üzeredirler ve kurtuluşa erenler de ancak onlardır.”(2)
Bizler, rabbimizin gönderdiği hak dine, görmeden iman etme şerefine nail olan Muhammed (sas) ümmetiyiz. İnsanoğlu beşerdir şaşar, İmanlı olmakla birlikte günaha dalmak ve haram işlemek geçici olarak cehennemde kalmaya sebeptir; bu sebeple bilerek veya bilmeyerek bir günah işlemişsek derhal tevbe ve istiğfar ederek rabbimizden affımızı istemeliyiz.
Demir ve bakırın paslandığı gibi kalpler de pas tutar Onun cilası da zikrullahtır. İnsan Allah’ı anmakla kemale ulaşır. Mü’min, Allah’ı andıkça gafletten kurtulur
Unutmayalım ki: “Nefsini ıslâh etmeyen başkasını ıslâh edemez!” Nefsine mağlup olan, düşmana galip gelemez. Nefsinin peşinden koşan, Hakk’a hizmet edemez, iyi insan nefsini temize çıkarmaz, daima kendi kusurlarını araştırıp nefsini ıslâh etmeye çalışır. Başkalarının ayıp ve kusurlarını araştırmak nefsi unutmaktan ileri gelir. Allah Resulü (sav), “Hesaba çekilmeden evvel kendi nefsinizi hesaba çekiniz! En büyük düşmanınız olan nefis ve şeytanın şerrinden Allah’a sığınınız!” buyurmuşlardır.
1-Haşr 18
2-Bakara 1-5
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Takva, İslam’da kullanılan ve dikkat, bilinç ve Allah korkusu kavramlarını kapsayan Arapça bir terimdir. Genellikle “Tanrı bilinci”, “dindarlık” veya “Tanrı korkusu” olarak çevrilir. Takva, İslami öğretilerde merkezi bir kavramdır ve bir müminin düşüncelerine, eylemlerine ve davranışlarına rehberlik etmede önemli bir rol oynar.
İslam’da takva, Allah’ın her an varlığının bilincinde olmayı, O’nun emir ve beklentilerinin farkında olmayı içerir. İslami esaslara uygun olarak kişinin davranışlarını, niyetlerini ve seçimlerini etkileyen Allah’a karşı derin bir saygı ve huşu içerir.
Takva, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli yönleri kapsar:
Allah’a itaat: Takva, Allah’ın emirlerine uymaya çabalamayı ve Kuran ve Sünnet’te (Hz. Muhammed’in öğretileri ve uygulamaları) belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyi içerir. İslam’da yasaklanan eylemlerden kaçınmak ve aktif olarak Allah’ın razı olduğu şeyleri yapmaya çalışmaktır.
Allah korkusu: Takva, itaatsizlik nedeniyle Allah’ın cezasına karşı sağlıklı bir korku ve huşu ile O’nun nihai otorite ve gücünün tanınmasını içerir. Bu korku, günahkar veya zararlı eylemlerde bulunmaktan caydırıcı olarak işlev görür.
Allah’a Dikkat: Takva, hayatın her alanında Allah’ın varlığının bilincinde olmayı içerir. Allah’ın özel veya kamusal her eylemi gözetlediğini bilmek ve her durumda doğruluğu, dürüstlüğü ve doğruluğu korumaya çalışmak demektir.
Allah’ın Rızasını Aramak: Takva, müminleri her şeyden çok Allah’ın rızasını ve rızasını aramaya motive eder. İnsanın niyet, istek ve davranışlarını Allah’ın rızasını kazanma ve O’na yakınlaşma arzusuyla uyumlu hale getirmesidir.
Kendini Düşünme ve Hesap Verebilirlik: Takva, inananları öz-yansıtma, iç gözlem ve öz hesap verebilirlikle meşgul olmaya teşvik eder. Kişinin sürekli olarak düşüncelerini, eylemlerini ve niyetlerini değerlendirmesini, karakterini ve Allah ile olan ilişkisini geliştirmeye çalışmasını içerir.
Takva, bir müminin İslam’daki manevi yolculuğunun hayati bir yönü olarak kabul edilir. İyiliğe ulaşmaya, günahlardan sakınmaya, Allah’ın rahmetini ve mağfiretini kazanmaya vesile olduğuna inanılır. Kur’an-ı Kerim, takvanın öneminden defalarca bahseder ve onun bir Müslümanın hayatındaki önemini vurgular.
Genel olarak takva, müminleri Allah ile olan ilişkilerinin farkında olmaya, doğru bir hayat sürmeye ve eylemlerinin sonuçlarının bilincinde olmaya teşvik ederek İslam’da yol gösterici bir ilke olarak hizmet eder. Allah ile güçlü bir bağ geliştirmenin ve manevi büyüme ve O’na yakınlık için çaba göstermenin kilit bir yönü olarak görülüyor.
Kısa Özet – Takva Yolu: Nefis Muhasebesi Nedir?
Nefis muhasebesi; insanın kendisini sorgulaması, hatalarını fark etmesi, davranışlarını gözden geçirmesi anlamına gelir. Bu süreç, Allah’a kul olmanın gereklerinden biridir. İnsan, geçmişte yaptığı hataları düşünmeli, ölüm ve ahiret gerçeğini unutmadan yaşamalıdır. Ölüm kaçınılmazdır ve ne zaman geleceği bilinmez. Bu nedenle kişi, her anını dikkatle değerlendirmeli ve kendisini hesaba çekmelidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve Hz. Ömer (r.a.) da bu konuda uyarılarda bulunmuşlardır. Nefis muhasebesi, dünya ve ahiret mutluluğu için vazgeçilmezdir.
Metni Geliştirme Önerileri
1. Başlık Tutarlılığı
Metnin başında hem “Nefis Muhasebesi” hem “Nefsin Muhasebesi” ifadeleri tekrarlanmış. Bunlardan biri seçilmeli. Genelde kullanılan şekli:
Nefis Muhasebesi
2. Giriş Bölümünü Güçlendirme
Giriş kısmında “Buna günümüzde oto kontrol denmektedir.” ifadesi modern bir bağlantı kurmaya çalışıyor ancak biraz zayıf kalıyor. Şu şekilde güçlendirilebilir:
“İnsanın kendi iç dünyasına yönelerek yaptığı sorgulama, bugün psikolojik literatürde ‘öz farkındalık’ ya da ‘içsel denetim’ gibi kavramlarla ifade edilmektedir. İslam literatüründe ise bu, ‘nefis muhasebesi’ olarak geçer.”
3. Akıcılık ve Anlatım Dili
Bazı cümlelerde tekrarlar var ve dil zaman zaman ağırlaşıyor. Örneğin:
“Kaçınılmaz olan ölümü ve kıyameti hatırdan çıkarmamalıyız.” cümlesi:
“Ölümün ve kıyametin kaçınılmaz olduğunu unutmamalıyız.” şeklinde sadeleştirilebilir.
4. Kaynak Belirtme
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadisine atıf yapılmış ancak sadece parantez içinde “(2)” yazılmış. Bu ya açıklanmalı ya da tamamen kaldırılmalı. Hadisin tam kaynağı eklenirse metin güçlenir.
5. Sonuç Bölümü Eklenebilir
Metin, vurucu bir sonuç cümlesiyle bitirilmeli. Örneğin:
“Unutmayalım ki hesaba çekilmeden önce kendimizi hesaba çekmek, hem bu dünyada huzurlu bir yaşam sürmemizi hem de ahirette yüzümüzün ak olmasını sağlar.”
Önerilen Başlık
Nefis Muhasebesi: Kendini Sorgulamanın ve Arınmanın Yolu