Paylaş
Zekatı ertelemenin hükmü
Question
Şafii mezhebine göre Zekâtı Tehir Eden Kişinin Durumu
Şartlar mevcut olduktan sonra zekâtını vermeyen kişi günahkâr olur. Çünkü hiçbir gerekçe olmadığı halde fakirlerin malını hapsetmiş sayılır. Böyle-yapmak ise haramdır. Ancak fakir bir yakınının, fakir bir komşusu*nun veya muhtaç birisinin gelmesini beklemek amacıyla tehir eden kimse bundan müstesnadır. Fakat orada hazır olan hak sahiplerinin mağdur olmamaları gerekir. Hazır olanları perişan etmek pahasına zekâtı tehir eden kimse günahkâr olur. Ayrıca zekâtı tehir eden kişi borçlu olur; yani fakirlerin hakkı olan zekât mala bağlı olmaktan çıkarak mal sahibinin zimmetine geçmiş olur. Eğer bütün malı telef olsa, yine o borcu (zekâtı) ödemek mecburiyetindedir. Çünkü zekâtı tehir etmekle kusurlu davranmıştır, kusurunun sorumluluğunu da yüklenmesi gerekir. Hatta zekâtın tehir edilmesi, daha önce sözü geçen kimseler için olsa dahi yine de bu hüküm mal sahibi hakkında geçerlidir.
Vekilin Zekâtı Tehir Etmesi
Geçen hükümlerden anlaşıldı ki mal sahibi birisini vekil tayin eder ve zekât miktarını da teslim ederse, vekilin, zekâtı, hak sahiplerine derhal vermesi gerekir, tehir etmeye yetkisi yoktur. Eğer buna rağmen tehir ederse, hem günahkâr, hem de borçlu olur.
Mühim Bir Nokta
Hayır cemiyetlerini idare edenlerin dikkatlerine arzediyoruz: Mal sa*hipleri tarafından sizlere zekât olarak verilen paranın bir kısmını cemiye*tin hesabına yatırarak sermaye gibi bekletip aylık taksitler gibi peyderpey dağıtmayın! Çünkü bu parayı bekletmek caiz değildir. Allah’ın şeriatında vacib olan hakkı, hak sahiplerine hemen vermek kaidesine muhaliftir. Ayrıca bu durum, fakirlerin kendilerine şerefli bir çalışma zemini hazır*layıp rızıklarını temin etmeleri amacıyla verilen zekâtın hedefine de ters düşmektedir. Evet, o zekâtı alan fakir, bir iş kurarak fakirler listesinden silinir, Allah yolunda infak edenler ve sadaka verenler sınıfına girer. Biz hak sahibinin adına tasarruf yapamayız. Hak sahipleri adına alman zekât, âkil-bâliğ olduğunda, zekâtı hemen kendisine teslim edilmelidir. Hayır cemiyetlerini idare eden ihlaslı kişilere tavsiyemiz şudur: Şeriata muhalif davranmayınız ki çalışmalarınızın ecrini alabilesiniz. Amelleriniz ve hizmetlerinizin heba olmasından kurtu la bileşiniz.
Answers ( 2 )
Zekat görevi için gerekli şartlar sağlandığı halde kasıtlı bir şekilde zekat verme görevini yerine getirmeyen kimse günahkar olur. Çünkü bu kişi fakirin hakkını gasp etmiş olmaktadır. Her ne kadar ürün, mal kendisinin olsa bile; malın zekât için ayrılan kısmı kendisinin değil, fakirin hakkıdır bu mal. Fakat zekâtını verecek yakını, akrabası henüz orada hazır değil; o kişinin gelmesi bekleniyor ise bu durum caizdir
Zekâtı ertelemenin hükmü, İslam hukukunda ciddi bir konudur. Zekât, Müslümanların sahip oldukları malın belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine verme yükümlülüğüdür ve farz kılınmıştır. Zekâtın farz olması, bu yükümlülüğü yerine getirmeyi zorunlu hale getirir. Ancak zekâtı ertelemenin farklı durumlara göre değişebilecek çeşitli hüküm ve tartışmaları vardır:
Zekâtın Ertelenmesi Hakkında Genel Hüküm: Zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gereken bir ibadettir. Bu nedenle, zekâtın verilmesi, belirli bir süre içerisinde gerçekleşmesi gerekir. Zekâtı bilinçli bir şekilde ertelemek ve yılın sonunda ödeme yapmak niyetiyle dahi olsa, erteleme genellikle hoş karşılanmaz, çünkü zekâtın ertelenmesi malın asli sahibi olan ihtiyaç sahiplerinden alıkonulmuş olur. Zekât bir ibadettir ve vakti geldiğinde verilmesi gerekmektedir.
Zekâtı Erteleme Durumları:
Eğer zekât verme zorunluluğu olan kişi, malının üzerinden bir yıl geçtikten sonra, gerçekten ekonomik bir güçlük içinde ise veya zekâtı verecek kadar fazlası yoksa, bazı İslam alimleri bu durumda zekâtın ödenmesinin ertelenebileceğini belirtebilir. Ancak bu, zekâtın verilmesi için belirli bir süre değil, malın sahibi olan kişinin durumu göz önünde bulundurularak yapılır.
Zekâtını erteleyen kişinin kasıtlı olarak ertelemesi, yani zekâtı vermemek veya ertelenmişse de bu erteleme süresi boyunca mallarının zekâtına uygun şekilde hesaplanmaması halinde, bu durum İslam hukukunda hoş karşılanmaz. Zekâtı vermezlik veya kasıtlı olarak erteleme, günah olarak değerlendirilir.
Zekâtın Verilmesi İçin Zorunluluk: Zekât, İslam’ın temel ibadetlerinden biridir ve zekâtı ertelemek, genellikle malın verilmesi gerektiği zaman verilmemesi anlamına gelir. Zekâtın ertelenmesi veya verilmemesi, kişinin sorumluluğunu yerine getirmemesi ve dini hükümlere uymaması olarak kabul edilebilir. Bu durumda, kişi için manevi bir sorumluluk doğar.
Sonuç olarak, zekâtın verilmesi erteleme ile yapılmaz; çünkü zekât, kişinin malına ait bir haktır ve zamanında verilmesi gerekir. Zekâtın ertelenmesi, kişiye dini sorumluluğundan kaçmak olarak görülebilir.