Yatma adabı

Question

İslamda Yatma adabı

DİNİMİZDE YATMA ADAPLARI

Yatmadan Önce Misvak Kullanmak

عن عائشة رضي الله عنها قالت كان رسول الله صلى الله عليه وسلم لا يرقد من ليل ولا نهار فين إلا نوك قبل أن يوما.

Hz. Aige (radıyallahu anhål’dan rivayet edilmiştir: Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) gece veya gündüz ne zaman uyursa, uyandıktan sonra abdest almadan önce mutlaka dişlerini misvaklardı.”

Abdestli Yatmak

عن البراء بن عازب رضي الله عنه قال: قال لي رسول الله صلى الله عليه وسلم: إذا أتيت مضجعك، فتوضأ وضوءك للصلاة، ثم اضطجع على شلك الأيمن

Hz. Berà bin Azib (radıyallahu anh) diyor ki: Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) bana şöyle buyurdu: “Sen yatağına gelmek istediğin zaman namaz ab desti gibi abdest al. Sonra da sağ yanın üzerine uzan.

Yatağı, Sağ Yana Yatıldığında Göğüs Kıbleye Gelecek Şekilde Sermek

عن بغض آل أم سلمة رضي الله عنها قال: كان فراش رسول الله صلى الله عليه وسلم نخوا مما يوضع الإنسان في قبره وكان المسجد على رأسه.

Hz. Ümmü Seleme (radıyallahu anha)’nın ailesinden bir kimsenin nak lettiğine göre, Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem)’in yatağı insanın kabrine konulduğu şekilde idi (Yani sağ yanı üzere göğsü kıbleye gelecek şekilde idi). Mescid-i Nebevi de başı tarafındaydı.

Sağ Yan Üzeri Yatmak

عن أبي قتادة أن النبي صلى الله عليه وسلم إذا عرض بليل الضطجع على شبه الأيمن وإذا عرض قبيل الصبح نضب فراغيه نضها، ووضع رأسه على كفيه

Hz. Ebû Katade (nadryallahu anh)dan rivayet edildiğine göre, Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) (seferde) gece vakti konakladığı zaman sağ yanı üzere yatarak istirahat ederlerdi. Sabaha yakın bir vakitte konakladığı zaman da, ko lunu dikerek elinin ayasını şakağına koyarak istirahat buyururlardı.

İzah: Arablar genellikle gece serinliğinde yolculuk yaparlardı. Sonra eğer akşamüzeri yolculuğa başlarlarsa, geceden hayli vakit baki iken uygun bir yer de konaklarlardı. Ta ki uyumak için yeteri kadar vakit bulabilsinler. Eğer gece geç vakitte yolculuğa başlamışlarsa, sabaha yakın bir vakitte konaklarlardı. Hz. Ebû Katade’nin bu hadis-i şerifinde söylediğine göre, Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) geceden hayli vakit varken konaklamışsa, sürekli adetleri oldu ğu gibi, itminanla sağ yanı üzere yatarlardı.

Gecenin sonuna doğru sabah namazı vakti girdiğinde konaklanılırsa, dirsegini yere dayayarak kolunu kaldırıp mübarek elinin ayasını şakağına koyup istirahat buyururlar ve bu şekilde sanki sabah namazını beklerlerdi.

Bu tür hadis-i şeriflerden tahmin edilebilir ki, Hz. Sahabe-i Kirâm (ridva nullahi aleyhim ecmain)’ler Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)’in yatma ve uyuma heyetlerini bile ne kadar ihtimamla mahfuz ederek ümmete ulaştırmış lardır. Allahu Teâlâ onların bu gayret ve çabalarına ümmet tarafından en güzel karşılığı lutfetsin. Bize de onlara ittiba etmeyi ve tâbi olmayı nasip etsin.

اللهم آمین ثم آمین

Sırt Üzeri Yatmak

من عباد بن تميع من فيه رضي الله عنه أنه أبصر رسول الله صلى الله عليه وسلم مضطجعا في المسجد، رافعا إحدى رجليه على الأخرى.

Hz. Abbad Ibni Temim amcasından rivâyet ettiğine göre, amcası Rasulul lah (sallallahu aleyhi vesellem)’i mescidde ayaklarından birini diğerinin üzerine koyduğu halde sart üstü yatarken görmüştür.

Izah: Bir sonraki hadis-i şerifte geçen, sert üstü yatarak bir ayağı diğeri nin üzerine atmadaki nehiy peştemal bağlayan kimselere hastır. Şalvar giyen kimseler içinse bu nehiy söz konusu değildir. Çünkü peştemal giymiş kimseler böyle yattıklarında satır yerleri açılacaktır. Şalvar giymiş kimseler için ise satır yerlerinin açılma tehlikesi yoktur.

Avret Yerlerinin Açılma İhtimali Varsa Sırt Üstü Yatmamak

عن جابر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لا يستلق أحدكم ثم يضع

إحدى رجليه على الأخرى الله أعلم

Hz. Câbir (radıyallahu anh)’dan rivâyet edilmiştir. Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “Sizden biri yatıp da sonra da bir ayağını diğer ayağının üstüne atmasın. ”

İzah: Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)’in zamanında Arablarda genel olarak peştemal bağlama revacı vardı. Şu şikârdır ki, eğer peştemal bağlayarak sırt üstü yatılır ve bir ayak diğer ayak üzerine atılırsa, bazen avret yeri açılacak tır. Galiba bunun için Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) bu şekilde yatmak tan men etmiştir. Ancak eğer elbise bu şekilde yatıldığında avret yerleri açılacak . türden değilse, o zaman bunun memnu olmadığı da aşikârdır.

Yüz Üstü Yatmamak

عند أبي قالمة في الله عنه قال: رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم رجلا مضطجعا على اللہ تله، فقال: إن هذه ضجعة لا يحلها

Hz. Ebu Hureyre (radıyallahu anh) diyor ki: Rasûlullah (sa vesellem) bir adamı karnı üzere yüz üstü yatarken gördü ve “Bu Allah sevmedigi bir yatış şeklidir” buyurdu.

عن أبي ذر رضي الله عنه قال: من بني النبي صلى الله عليه وسلم وأنا مضطجع على بطني فرگضني برجله وقال: يا جنيدب، إنما هذه ضجعة أهل النار

Hz. Ebû Zer (radıyallahu anh) diyor ki: Bir defa Rasûlullah (sallallahu aley bi vesellem) yanımdan geçti. Ben karnım üzere yüzükoyun yatıyordum. Ayağıyla beni dürttü ve: “Ey Cüneydib, bu cehennem ehlinin yat şeklidir” buyurdu.

İzah: Herhangi bir amelin yahut bir âdetin kötülüğünü îman ehlinin kalbine yerleştirmek için şu nihayet müessir bir yoldur ki, onlara bunun cehennem ehlinin yolu ve adeti olduğu söylenmelidir. Cüneydib, Hz. Ebû Zer (radıyallahu anh)’in gerçek adıdır. Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) bu ilim ve hidayeti sırasında onu bu adıyla zikretmiştir.

Korkuluğu Bulunmayan Damlarda Yatmamak

الله عنه قال: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم أن ينام الرجل على سطح عن جابر رضي

ليس منخجور عليه

Hz. Cabir (radıyallahu anh) diyor ki: Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) bir kimsenin korkuluğu bulunmayan damda uyumasını men etti.

عن علي بن شيبان رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من بات على ظهر

بيت ليس له حجاب أو حجاز فقد برئت منة اللغة.

Hz. Ali Ibni Şeyban (radıyallahu anh)’dan rivayet edilmiştir. Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “Kim üzerinde bir perde veya duvar bulunmayan bir evin damında uyursa, onun teminatı sona erer.”

İzah:

قل من يكلوكم بالليل والنهار

Ayet-i celilesinde işaret edildiği gibi, Allah tarafından kulların korunması için gaybî bir intizam yapılmıştır. Eğer bir kimse bilinçli olarak etrafında duvar, korkuluk vs. gibi bir engel bulunmayan damda uyursa, o Allah’ın bu koruma intizamına müstehak olmayı yitirecektir. Koruyucu meleklerin de mesuliyeti baki kalmayacaktır. Eğer Allah korusun düşerek ölür veya ağır bir şekilde yara lanacak olursa, başkalarının üzerinde onun sorumluluğu kalmayacak ve o bizzat kendisi sorumlu olacaktır.

Gece ve Sabah Namazı için Abdest Suyunu Yatmadan Önce Hazırlamak

عن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يوضع له وضوءه وسواكه فإذا قام من الليل تخلى ثم استاك

Hz. Aise (radıyallahu anhd) buyuruyor ki: Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem/in abdest suyu ve misvaki (akşamdan hazırlanarak yanına) konulurdu. Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) de gece kalkınca kază-i hâcetlerini görür, sonra da dişlerini misvaklarlardı. 1079

Teheccüd Namazı Kılma Niyetiyle Yatmak

عن أبي الدرداء رضي الله عنه يبلغ به النبي صلى الله عليه وسلم قال: من أتى فراشة وهو ينوي أن يقوم يصلي من الليل فعليه عيناه حتى أصبح كتب له ما تؤى وكان تؤمه صدفة عليه

من ربه عز وجل.

Hz. Ebû Derda (radıyallahu anh)’dan rivâyet edilmiştir: Rasulullah (sal lallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Kim (uyumak için) yatağına geldiğin de gece kalkıp teheccüd namazı kılmaya niyet eder, sonra uykusu kendisine galip geldiğinden sabaha kadar uyursa, ona teheccüd sevabı yazılır. Uykusu da Rabbi tarafindan kendisine bir bağ olur.”

Teheccüd Namazı Kılmak

عن إياس بن معاوية القرني رحمة الله أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: لا بد من صلاة بليل، ولو ناقة، ولو حلب شاة، وما كان بعد صلاة العشاء الآخرة فهو من الليل

Hz. lyas bin Mulviye (rahmetullahi aleyh/den rivayet edilmiştir: “Bir ko yun sağılacak zaman miktarı da olsa mutlaka teheccüd namazı kılınız. Yatsı namazından sonra kılınan her namaz teheccüde dâhildir.

عن عبد الله رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: فضل صلاة الليل على صلاة النهار تفضل صدقة السير على صدقة العلانية.

Hz. Abdullah (radıyallahu anh/dan rivayet edilmiştir: Rasûlullah (sallal lähu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Gece kılınan nafile namazın, gündüzün kılınan nafile namaza üstünlüğü, gizli verilen sadakanın açıkça verilen sadakaya gibidir. ”

عن أبي أمامة الباهلي رضي الله علة عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: عليكم بقيام الليل فإنه ذات الشالجين فتلكم، وهو قرية لكم إلى ربكم ومكفرة للشباب ومنهاة عن الإثم.

Hz. Ebû Ümâme el-Bâhili (radıyallahu anh)’dan rivâyet edilmiştir: Rasû lullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Mutlaka teheccüd namazı kılınz. Zira o sizden önceki salihlerin yoludur. Onunla siz Rabbinize yakın olursunuz. Günahlarınız affedilir. Kötülüklerden korunursunuz.

عن أبي الدرداء رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: ثلاثة يجبهم الله ويضحك إليهم وينتشر بهم : الذي إذا انكشفت بينه قاتل وراءها فيه الله تعالى فإما أن يقتل وإما أن بنصره الله ويكفية، فيقول: الظروا إلى عبدي لهذا كثيف ضير في نفسها؟ والذي له المرأة حنة و فراش لين حسن فيقوم من الليل پدر شهوته ويذكرني ولو شاء زهد، والذي إذا كان في سفر وكان معة ركت فشهروا ثم مجعوا فقام من الشعر في شراء سرا.

Hz. Ebû Derdà (radıyallahu anh/’dan tivâyet edilmiştir: Peygamber (sallal lahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Üç kişi vardır ki, Allahu Teâlâ onları sever. onlardan son derece hoşnud olur. Birincisi o şahıstır ki; arkadaşları savaş meydanını terk edip gitmelerine rağmen, o tek başına Allah (celle celaluhu)’nun rızasını kazanmak için düşmanla savaşır. Ya şehid olur ya da Allahu Teâlâ ona yardım eder ve galibiyet nasip eder. Allahu Teâlâ meleklerine: “Benim şu kuluma bakın. Benim rızam için meydanda nasıl da sabredip direniyor?” buyurur. İkincisi o kimselerdir ki; yanında güzel bir hanımı, bir de güzel ve yumuşak yatağı olduğu hâlde (onla rın hepsini bırakıp) teheccüd namazı ile meşgul olur. Allahu Teâlâ: “Bakın kendi arzu ve isteklerini terk ediyor ve Beni hatırlıyor. Eğer isteseydi uyurdu” buyurur. Üçüncüsü o kimsedir ki; bir kafile ile beraber yolculuğa çıkar. Kafiledekiler gece geç saate kadar uyanık kaldıktan sonra uykuya dalarlar. O şahıs gecenin son bölümün de canı istese de istemese de her hâlükârda teheccüd için kalkar. ”

Teheccüd Namazına Kalkıldığında Misvak Kullanmak

عن حذيفة رضي الله عنه قال: كان رسول

الله صلى الله عليه وسلم إذا قام ليتهجد يشوص فاه بالسواك.

Hz. Huzeyfe (radıyallahu anh/dan rivayet edilmiştir: Rasûlullah (sallal lahu aleyhi vesellem) teheccúd namazı için kalktığında ağzını misvakla iyice ovuşturarak temizlerdi.”

Teheccüd Namazına Eşini de Kaldırmak

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: رحم الله رجلا قام من الليل فصلى ثم أيقظ القرأنه فضلت فإن أبت نضح في وجهها الماء ورحم الله المرأة قامت من الليل فضلت ثم أيقظت زوجها فصلى فإن أبى نضحت في وجهه

Hz. Ebû Hûreyre (radıyallahu anh)’dan rivayet edilmiştir: Rasulullah (sal lallahu aleyhi vesellem) buyurdu ki: “Allahu Teàlà, gece kalkıp teheccüd kilan sonra hanımını uyandıran, böylece hanımı da namaz kılan, eğer (uykunun ağır basmasıyla) hanımı uyanamazsa, yüzüne hafifçe su serpen kimseye rahmet etsin. Aynı şekilde Allahu Teâlâ, gece kalkıp teheccüd namazı kılan, sonra kocasını uyandiran ve böylece kocası da namaz kılan, kocası kalkmayınca yüzüne hafifçe su serpen kadına rahmet etsin.”

Uykudan Kalktıktan Sonra İlk Önce Misvak Kullanmak

عن ابن عمر رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم كان لا ينام إلا والسؤال عنده فإذا

استيقظ بدأ بالسواك.

Hz. Ibni Ömer (radıyallahu anhuma/dan rivayet edilmiştir. Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) misvağı başucuna koymadan uyumazdı. Uykudan uyandığında da ilk önce dişlerini misvaklarda,

Güzel Rüya Görülmüşse Anlatmak, Kötü Rüyayı Anlatmamak

عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أنه سمع النبي صلى الله عليه وسلم يقول: إذا رأى – أحدكم الرؤيا يحبها فإنما هي من الله فليحمد الله عليها وليحدث بما رأى، وإذا رأى غير ذلك مما يكرهة فإنما هي من الشيطان، فليستعذ بالله من شرها ولا يذكرها لأحد فإنها لا تشرة

Hz. Ebû Said Hudri (radıyallahu anh), Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesel lem)’in şöyle buyurduğunu nakletti: “Sizden birisi güzel bir rüya görürse, o rüya Allah tarafındandır. Bu durumda o kimse, gördüğü rüyadan dolayı Allah’a hamd etsin ve o rüyayı anlatsın. Eğer kötü bir rüya görürse bu şeytandandır. O rüyanın şerrinden Allah’a sığınmalı ve kimsenin yanında onu anlatmamalıdır. Zira kötü rüya ona zarar verir.

عن أبي قتادة رضي الله عنه قال: سمعت النبي صلى الله عليه وسلم: يقول: الرؤيا من الله والحلم من الشيطان، فإذا رأى أحدكم شيا يكرمة فليست جين يستيقظ ثلاث مرات، ويتعود من شرها، فإنها لا تضرة.

Hz. Ebû Katâde (radıyallahu anh) diyor ki: Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)’in şöyle buyurduğunu işittim: “iyi rüya Allah (celle celalubu) tarafindandır. Kötü rüya (yani içinde korku olan rüyalar) şeytandandır. Sizden biri rüyasında sevmediği bir şey gördüğünde kalksın, (sol tarafina) üç defa hafifçe tükürür gibi yapsın ve o rüyanın şerrinden Allahu Teala’ya sığınsın. Böyle yaparsa o rüya o kişiye zarar veremez.

BENZER KONULAR:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 3 )

    1
    2022-10-09T14:10:15+03:00

    Yatma şekli konusunda adaplar nelerdir? Kadın ve erkek nasıl uyumalıdırlar?

     

    1
    2025-04-06T16:59:01+03:00

    İslam’da yatma adabı, hem sağlık hem de manevi temizlik açısından önemli kurallar içerir. Bu kurallar, kişinin bedeni, ruhu ve kalbi üzerinde olumlu etkiler yaratmak amacıyla öğretilmiştir. İşte İslam’da yatma adabına dair bazı temel kurallar:

    Yatmadan önce abdest almak: Yatmadan önce abdest almak, hem bedenin hem de ruhun temizlenmesi açısından önemlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v), abdest almayı tavsiye etmiştir.

    Sağ tarafa yatmak: Peygamber Efendimiz (s.a.v) sağ tarafa yatmayı tavsiye etmiştir. Sağ tarafa yatmanın, bedeni ve kalbi rahatlatıcı bir etkisi olduğu belirtilmiştir. Sol tarafa yatmak ise bazı İslami kaynaklara göre hoş karşılanmamıştır.

    Ezanı dinlemek: Yatmadan önce ezan dinlemek, manevi bir huzur ve sükunet sağlar. Ayrıca, yatmadan önce Allah’a dua etmek, geceyi huzurlu ve hayırlı bir şekilde geçirmek için önemli bir adettir.

    Yatmadan önce dua etmek: Yatarken yapılacak dualar, geceyi rahat geçirmek ve Allah’tan hayır dilemek için önemlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Yatarken şu duaları okumak, kişiyi Allah’ın korumasına alır: Ayet-el Kürsi ve son iki ayet.”

    Kalkarken dua etmek: Sabah kalkarken de Allah’a şükür etmek, Allah’ın verdiği yeni bir gün için dua etmek önemlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v), sabah kalkarken şu duayı okumayı tavsiye etmiştir: “Elhamdülillahillezi ahyana ba’de ma ematena ve ileyhin nüşur.”

    Yatarken yatak ve örtüyü temiz tutmak: İslam, temizliğe büyük önem verir. Yatmadan önce yatak ve örtülerin temiz olması, hem bedenen hem de ruhen sağlıklı bir uyku uyumaya yardımcı olur.

    Geceyi ibadetle değerlendirmek: Geceyi, özellikle namaz kılarak veya zikredererek değerlendirmek, ruhsal gelişim için önemlidir. Gece namazı, Allah’a daha yakın olmayı sağlar.

    Ağır yemeklerden kaçınmak: Yatmadan önce ağır yemeklerden kaçınmak, hem sağlığınız hem de uykunuz için faydalıdır. Yatmadan önce hafif bir şeyler yemek daha iyi bir uyku sağlar.

    Bu adablar, sadece fiziksel sağlığı değil, aynı zamanda manevi huzuru da artırmayı hedefler.

    Best answer
    1
    2026-05-07T22:57:26+03:00

    Yatma adabı konusunda yukarıda detaylı bir açıklama yapılmıştır. Kadın ve erkek uyurken en fazla dikkat etmeleri gereken avret yerlerinin açık bir şekilde uyumamalarıdır. Buna dikkat edilmesi ve bu durumun yapitma adaplarından birisi olduğunun bilinmesi gerekir.

Leave an answer