Paylaş
Yaratmak kelimesi caiz mi Diyanet
Question
Yaratıcı demek caiz mi
Allah’ın sıfatı olan yaratıcılığı başkası için kullanmak örneğin, bir insan için “çok yaratıcı” desek imanımız zedelenir mi?
Herşeyi yaratan, yoktan vara eden Allah’tır. Bunu bilerek sadece eşyaya yeniden şekil verme, onu keşfetme manasında “yaratıcı” kelimesini söylemek kişiyi dinden çıkarmaz. Kur’an’da “….Yapıp yaratanların en güzeli olan Allah çok yücedir.” buyurulur. Arapçada halk/yaratma kelimesi, bir şeyi yapma, üretme anlamında eskiden insanlar içinde kullanılırdır. Fakat zamanla bu kavram sadece Allah için kullanılmış ve ondan başkasına “yaratıcı” demek kulluk edebine aykırı görülmüştür.
Yaratmak kelimesi yoktan var etme anlamında kullanıldığı zaman bu Allah’a ortak koşmaktır ama icat etme yapma anlamında olursa bunun bir günahı yoktur yine de yaratmak kelimesini kullanmamak en doğrusudur.
Yaratmak kelimesinin caiz olup olmadığı, kelimenin nasıl kullanıldığına göre değişmektedir.
Eğer yaratmak kelimesi, yoktan var etme anlamına kullanılıyorsa, bu kullanım caiz değildir. Çünkü yaratmak, yalnızca Allah’a mahsus bir sıfattır.
Ancak, yaratmak kelimesi, var olan bir şeyi yeni bir şekle sokma veya değiştirme anlamına kullanılıyorsa, bu kullanım caizdir.
Örneğin, bir sanatçının bir tabloyu çizmesi, bir mimarın bir bina inşa etmesi, bir mühendisin bir makine tasarlaması gibi eylemler, yaratmak kelimesiyle ifade edilebilir.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın konuyla ilgili görüşü de bu doğrultudadır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı bir fetvada, yaratmak kelimesinin, yoktan var etme anlamına kullanılıyorsa, caiz olmadığı, var olan bir şeyi yeni bir şekle sokma veya değiştirme anlamına kullanılıyorsa, caiz olduğu belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yaratmak kelimesinin caiz olup olmadığı, kelimenin nasıl kullanıldığına göre değişmektedir. Yoktan var etme anlamına kullanılıyorsa, caiz değildir. Var olan bir şeyi yeni bir şekle sokma veya değiştirme anlamına kullanılıyorsa, caizdir.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
ben bir oyun oynuyorum ve bu oyunda gazeteye reklam verebiliyoruz. Ancak reklam verme yerine girince reklam ver yazmıyor reklam yarat yazıyor. Bu oyunu oynamak veya oyundaki gazeteye reklam vermek dinden çıkarır mı?
Eğer Allah’ın yaratma eylemiyle ilgili bir bağlamdaysa:
İslam inanışına göre, Allah yaratandır ve evrende olan her şey O’nun yaratmasıyla gerçekleşir. Bu nedenle, Allah’ın yaratma eylemi “kudret” ve “yaratma” sıfatlarına dayanır. İslam’da, Allah’ın bir şeyi yaratma gücüne ve iradesine vurgu yapılır.
Eğer insanların yaratma eylemiyle ilgili bir bağlamdaysa:
İslam’da, insanların Allah gibi şeyleri gerçek anlamda yaratma gücüne sahip olmadıklığı ve yaratıcılığın aslında Allah’a ait olduğu öğretilir. İnsanlar, var olan malzemeleri kullanarak veya farklı şekillerde düzenleyerek yeniden şekillendirebilirler, ancak gerçek anlamda bir şeyi “yaratma” yetenekleri yoktur. Bu, insanların yaratıcılığın sınırlı olduğuna ve asıl yaratma gücünün Allah’a ait olduğuna inanmalarını ifade eder.
“Yaratmak” kelimesi Türkçede iki farklı anlamda kullanılabildiği için bu konuda niyet ve kullanım şekli önemlidir.
İslam’da gerçek anlamda yoktan var etme yani “mutlak yaratma” sadece Allah’a mahsustur. Bu sebeple “el-Hâlık” (yaratan) ismi Allah’ın özel isimlerindendir. Diyanet İşleri Başkanlığı ve birçok İslam âlimi, Allah’ın yaratmasına ortak anlam verecek ifadelerden kaçınılması gerektiğini belirtir.
Ancak günlük dilde:
“Sanatçı harika eserler yarattı”
“İnsan kendi fırsatını yaratır”
“Mimar güzel bir ortam yaratmış”
gibi ifadeler, “ortaya koymak, üretmek, şekillendirmek” anlamında mecaz olarak kullanılır. Bu kullanım çoğu âlime göre şirk sayılmaz.
“Yaratıcı” kelimesine gelince:
Mutlak ve sınırsız anlamda “Yaratıcı” denildiğinde Allah kastedilir ve en doğru kullanım budur.
Bir insan için “yaratıcı zekâ”, “yaratıcı yazar” gibi ifadeler ise “üretken, özgün fikirli” anlamında mecaz kabul edilir ve günlük dilde kullanılmaktadır.
Fakat dinî hassasiyet sebebiyle bazı kişiler insan için “yaratıcı” yerine:
üretken,
tasarımcı,
yenilikçi,
özgün
gibi kelimeleri tercih eder.
Özetle:
Allah için “Yaratıcı” demek caiz ve doğrudur.
İnsan için ilahlık anlamı taşımadan mecazî olarak kullanmak çoğu âlime göre şirk değildir.
Ancak yanlış anlaşılma ihtimalinden dolayı daha dikkatli ifadeler tercih edilebilir.