Share
Tasavvuf’un Anlamı
Question
Tasavvuf’un Anlamı
Soru: Tasavvufun anlamı nedir?
Cevap: Tasavvuf kelimesi hakkında çeşitli görüşler vardır.
Bu görüşleri şöyle sıralayabiliriz:
a. Tasavvuf kelimesi, Yunancadan alınma Sofiâ kelimesinden gelmektedir. Bu kelimenin anlamı hikmet demektir.
b. Arabçadaki Sof kelimesinden gelmektedir ki bu, tasavvufçula-nn eskiden beri giymeyi alışkanlık haline getirdikleri kaba yün giysi demektir.
c. Sûfe kabilesinden gelen bir kelimedir. Bu kabile kendisini Kabe’nin hizmetine veren bir kabiledir.
d. Suffe kelimesinden gelmedir. Suffe, Medine’deki Hz. Peygamber mescidinin sonunda bulunan bir yerin adıdır.
e. An ve saf olmak anlamına gelen Safa ve Musâfât kelimesinden gelmektedir.
Bunların dışında da görüş ve yorumlar vardır.
Bu konuda ileri sürülen görüşler ne olursa olsun ruh temizliği ile meşgul olan ahlâk âlimleri şöyle demektedir: Mükemmel ve faziletli bir tasavvufun gerçeği ihsan mertebesidir ki bunu Hz. Peygamber hadisinde açıklamıştır:
İhsan Allah’ı görüyormuşçasına O’na ibadet etmektir. Sen O’nu görmüyorsan da, O seni görmektedir.
Demek oluyor ki dosdoğru tasavvuf yapmacıksız, zorlamasız, riyasız, nifaksız sırf Allah için ibadet etmektir. Bu ise insanın gerçek müslüman olmasını, sadıkane bir iman sahibi olmasını, kendisini hesaba çekerek ve Allah’ın kontrolü altında olduğunu dikkate alarak İslâmlığını ve imanını güzelce birleştirip bu hâlini ihsan ile süslemeyi gerektirir. İnsan kendisini hesaba çekmezse birgün başkaları tarafından hesaba çekilecektir.
Nitekim Hz. Ömer şöyle demiştir:
Hesaba çekilmeden kendinizi muhasebeye tâbi tutunuz. Başkaları tarafından (ahirette işledikleriniz) tartümazdan önce kendinizi tartınız. Kendinizi büyük sunuş’a hazırlayınız. O gün, hiç bir şeyiniz gizli kalmaksızın rabbinize sunulacaktır.
Burada dikkate almamız gereken bir husus var: Tasavvuf üfleyerek, bir takım sesler çıkararak bir şeyler okumaktan ibaret değildir. Tasavvuf az veya çok dinin belirlediği kuralların dışına çıkmak da değildir.
Gerçek tasavvufun temeli Kur’ân’a ve Hz. Peygamber’in sünnetine bağlı olup, Allah’ın emir ve hükümelerine boyun eğmektir. Allah’ın
emrine karşı gelen kimsenin sûfilik iddiası aslında dinin de kabul etmediği bâtıl bir davadan ibarettir.
Tasavvuf bir takım kavram ve şekilcilikten ibaret olmadığı gibi, yamalı giysiler giyip (boyuna veya el’e) teşbihler asmak da değildir.
Bil’akis tasavvuf, insanın Allah korkusu duyması, Allah’ın affedeceğine dair ümit beslemesi ve Allah ile olan ilişkilerle gönlünü (kalbini) mamur hâle getirmesidir. Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
Kim Allah’tan korkarsa, Allah ona bir çıkış yolu ihsan eder ve beklemediği yerden rızık verir. Kim Allah’a güvenirse O, ona yeter. Şüphesiz Allah emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir
ölçü koymuştur. (Talâk/2-3)
Sûfilik davası güden pek çok kimse vardır ki şu asılsız inanç ve kuruntu içerisindedirler: Sanırlar ki tasavvuf çalışıp koşuşturmayı bırakmak, bir kenarda tenbel ve işsiz durup, gayret sarfetmekten kaçınmak, bir köşede oturmaktır.
Bu batıl anlayışı tasavvuf için kabul etmiş olsak, bu İslâm toplumu için felâket olur. Üstelik böyle bir anlayış Allah’ın bizi yönlendirdiği yola aykırıdır. Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
Namaz kılınca artık (çalışmak üzere) yer yüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan isteyin. Allah’ı çok zikredin. Umulur ki kurtuluşa erersiniz. (Cum’a/10)
Görünen odur ki tasavvufa ve tasavvufçulara bu yanlış ve sakat anlayışı yükleyenler, kuru kuruya tasavvufçuluk davası güdüp iman ve ihsanda doğru davranmayan, ahiret ve dünyayı ilgilendiren güzellikleri bir araya getiremeyenlerin etkisinde kalmışlardır.
Oysa hikmetli bir İslâmi söylem şöyledir: “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için yarın ölecekmiş gibi âhiret için çalış.”
En iyi bilen Allah’tır.
Benzeri konular:
- Tasavvufta halvet nedir?
- İslam düşüncesinde ortaya çıkan başlıca Tasavvufi yorumlar hangileridir? Bunları kısaca tanıtınız.
- İslam Ansiklopedisi, Tasavvuf kitaplardan Alevilik-Bektaşilik hakkında bir araştırma
- Tasavvufun amaçları ve temel ilkeleri hakkında bir araştırma yapınız.
- İslam dünyasında yaygın olan itikadi ve fıkhi mezhepler ile Tasavvufi ekollerin adlarını öğrenerek defterinize yazınız.
- Tümünü görüntüle.
Answer ( 1 )
Tasavvuf, İslam mistisizmi olarak da bilinen, Allah’a yakınlaşmayı ve O’na olan sevgiyi derinlemesine hissetmeyi amaçlayan bir öğretidir. Tasavvuf, kişinin dünyevi arzulardan arınarak ruhsal bir olgunluğa ulaşmayı hedefler. Bu yol, Allah’ın varlığını ve birliğini derinden kavrayarak, insanın iç dünyasında ilahi bir deneyim yaşamayı içerir. Tasavvuf, insanın nefsini terbiye etmesi, ahlaki üstünlük kazanması ve kalbinin saflaşması için çaba harcar.
Tasavvufun temel amacı, insanın Allah ile doğrudan bir ilişki kurması, O’nu anarak ve sevgiyle yaşamasıdır. Tasavvuf, öğretileriyle insanın ruhsal bir evrim geçirmesine, kalbini arındırmasına ve sonsuz hakikate yaklaşmasına yardımcı olmayı amaçlar. Tasavvuf, sadece bir inanç ve ibadet biçimi değil, aynı zamanda bir yaşam tarzıdır.
Tasavvufun önemli uygulamaları arasında zikir (Allah’ı anmak), sema (dönerek ibadet etmek), mürşit rehberliğinde manevi eğitim almak gibi ritüeller yer alır. Ayrıca tasavvuf, ilahi aşkı, sabrı, tevazuyu, hoşgörüyü ve insanlık sevgisini yüceltir.