Share
Sineğin bir kaba düşmesi hadisi ve açıklaması
Question
Sineğin Bir Kaba Düşmesi

SORU: Peygamberimizin şöyle dediği rivayet ediliyor:
Sizden birinizin kabına bir sinek girerse, onu tam daldırsın. Çün kü onun bir kanadında zehir, diğerinde ise şifa vardır.
Bu hadis sahih midir? Sahih ise ne manaya gelir?
CEVAP: Evet bu hadis sahihtir. İmam Buharı onun Sahihinde rivayet etmiştir. Ebu Hüreyre (r.a) Hz. Peygamber’in (s.a) şöyle dediğini rivayet etmiştir.
Sizden birinizin kabına bir sinek batarsa, onun tamamını daldırın. Sonra onu atın, çünkü onun bir kanadında zehir, diğerinde ise, şifa vardır.
Ayrıca, Ebu Dâvud, Neseî, İbn Mace, Darimi, Ahmed b. Hanbel de bu hadisi rivayet etmişlerdir. Bu el-Mu’cemu’l-Müfehres li-eUFaııl Hadis isimli eserde de belirtiliyor.
Onu batırırı emri bir farzı veya bir vacibliği gerektirmiyor. O ancak irşat ve yönlendirmek için verilen bir emirdir. Çünkü burada derde karşı, ilacı devreye sokmak söz konusudur. Bu rivayeti bazı doktorlar da takviye etmişlerdir. Çünkü sinek bir kanadında zararlı mikrop, diğer kanadında ise faydalı veya mukavemet gösteren mikrop taşıyor, yani onun bir kanadında zehir, diğerinde ise, panzehir vardır.
İmam Hattabî diyor ki:
Nasipsiz bir kısım insanlar bu hadis üzerinde ileri geri konuşuyorlar. Ve ‘Dertle derman nasıl oluyor da bir sineğin kanatlarında bir araya geliyor!? Geldiğini farzetsek bile zehirli veya şifalı kanadının hangisi olduğunu nasıl bileceğiz?’ diyorlar.
Bu çok cahilce bir sorudur. Çünkü bir çok hayvan, zıtları kendi vücudunda barındırıyor. Allah onları o hayvanda yanyana getirmiş. Hayvanın kuvvetini de onda kılmıştır. Arıya ev kurup bal yapma ilhamını veren kudret, karıncaya ihtiyacı kadar yiyeceğini depolamayı ilham eden, taneyi -yeşerip bozulmaması için- ikiye bölmeyi ilham eden kudret sineğe de önce bir kanadını daha sonra diğer kanadını kullanmayı ilham edebilir.
İbn Cevzi de şöyle diyor:
Bu fikri ileri sürenin görüşü çok garip değildir. Cevap verilemeyecek kadar zor değildir. Çünkü bal ansının yukarısında bal, aşağısında ise zehir vardır. Zehiri öldürücü olan yılanın eti, zehirli hastalıklarda tiryak olarak kullanılır. Sinek, ismid otu ile karıştırılarak göze sürme ve kuvvetlendirici olarak kullanılır.
Bazı doktorlara göre de sinekte zehir vardır. Bu da bir yeri ısırdığında kendini gösterir. Çünkü ışınlan yer şişer ve kaşınır. Bu onun silahıdır. Sinek istemediği bir yere düşerse, ilk defa o silahını kullanır.
Allah’ın Rasûlü bu silaha mukabil, diğer kanatta olan şifayı kullanmayı emrediyor. Böylelikle iki madde birbirlerini karşılarlar, birbirlerini nötrleştirirler. Ve Allah’ın izniyle zarar da bertaraf olmuş olur.
Answers ( 2 )
“Sinek bir kaba düştüğü zaman onu tam daldırsın. Çünkü onun bir kanadında zehir, diğerinde ise şifa vardır.”
Bu hadis-i şerif sahih bir hadistir. Bir çok hayvanın zehiri de olduğu gibi panzehiri de kendisinde bulunmaktadır. Sinekte bunlardan biridir. Tıbbın araştırmalarına göre, sinekte zehir vardır. Çünkü insanı ısırdığında o bölgede kızarıklık meydana gelmektedir. Böylelikle Rasulullah (sav) sinek bir kaba düştüğü zaman onun iki kanadının da kaba batırılmasını istiyor. Çünkü zehirli kanadı hangi tarafta olduğu bilinmemektedir.
Buna mukabil Rasulullah (sav)’in bu emri farz veya vacip gibi telakki edilmemektedir. İnsanları yönlendirmek için sadece bir tavsiyedir. Dileyen bu uygulamayı yapar, dileyen de yapmaz.
Sineğin bir kaba düşmesi” hadisi, çok sorulan ve yanlış anlaşılan hadislerden biridir. Hadisi, metniyle, anlamıyla ve âlimlerin açıklamasıyla net biçimde anlatalım.
Hadisin metni
Peygamber Efendimiz ﷺ buyurur:
“إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْمِسْهُ كُلَّهُ، ثُمَّ لِيَطْرَحْهُ، فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ دَاءً، وَفِي الْآخَرِ شِفَاءً.”
Türkçesi:
“Sizden birinizin kabına sinek düşerse, onu tamamen batırsın sonra çıkarsın. Çünkü sineğin bir kanadında hastalık, diğer kanadında ise şifa vardır.”
(Buhârî, Tıb 58)
Bu hadis sahih bir hadistir ve en güvenilir hadis kaynaklarında yer alır.
Hadisin ne demek istediği
Bu hadis “sinek temizdir” ya da “mikrop yoktur” demek değildir.
Hadisin verdiği mesaj şudur:
Sinek mikrop taşır (bunu kabul ediyor)
Hadiste açıkça:
“Bir kanadında hastalık (dâ’) vardır” deniliyor.
Yani İslam, mikrobun varlığını inkâr etmez, aksine kabul eder.
Diğer kanadında hastalığı dengeleyen bir özellik vardır
“Diğer kanadında şifa vardır.”
Âlimler bunu şöyle açıklar:
Sinek, tehlike anında mikrop taşıyan kanadını sıvıya temas ettirmez
Tam batırıldığında, karşı kanattaki dengeleyici unsur sıvıya karışır
Böylece zarar azaltılmış olur
Zorunluluk ve imkân yokluğu durumuna yöneliktir
Bu hadis:
Açlık
Su yokluğu
Yiyecek kıtlığı
gibi durumlar için pratik bir ruhsat içerir.
Başka içecek varsa onu içmek zorunda değilsin.”
İğreniyorsan dökebilirsin.”
Hadis emir değil, çözüm bildirimidir.
Âlimlerin açıklaması
İmam Nevevî (rh):
“Hadis zahiriyle doğrudur. Aklın anlamakta zorlanması, hadisin yanlış olduğu anlamına gelmez.”
İbn Hacer el-Askalânî:
“Bu hadis, tıbbî bir hakikate işaret eder. Her hastalığın bir dengeleyicisi vardır.”
Bilimle çelişiyor mu?
Hayır.
Hadis “mikrop yok” demez
“Her şey steril olsun” da demez
Denge prensibine işaret eder
Modern bilimde de:
Bazı mikroorganizmalar zararlı bakterileri baskılar
Doğada “karşıt etki” (antagonizma) vardır
Hadis bilim kitabı değildir, fakat bilimle çatışmaz.
Hadis neden bu kadar tartışılıyor?
Çünkü:
Metin yüzeysel okunuyor
Mecaz ve bağlam göz ardı ediliyor
Günümüz hijyen şartları geçmişle karıştırılıyor
Oysa:
İslam temizliği emreder
Bu hadis mecburiyet halinde yol gösterir
Kısa özetle
Hadis sahihtir
Mikrobun varlığını kabul eder
Zararı dengeleyen bir yönü olduğunu bildirir
Zorunluluk halinde pratik bir çözümdür
Temizliğe aykırı değildir