Namaz kılan kişi, namazın eb’azlarından birini terkederse -birinci teşehhüd veya kunut duası gibi- sehiv secdesi yapması gerekir.
Abdullah b. Buhayne şöyle rivayet ediyor: ‘Hz. Peygamber öğle namazını kıldırırken birinci oturuşu yapması gerekirken üçüncü rekâta kalktı. Namazını tamamladığı zaman oturduğu halde, selâm vermeden önce herbir secdede tekbir alarak unuttuğu oturma yerine iki secde yaptı’.
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
İçinizden biri ikinci rekâta oturmadan kalkar, tam ayağa kalkmadan oturmadığını hatırlarsa hemen otursun. Fakat tam ayağa kalkrnişsa oturmasın, sehiv için iki secde yapsın.
Kılınan namazın rekâtlarında şüphe edilirse sehiv secdesi gerekir.
Şüphe edildiğinde rekât sayısının en azına itibar edilir. Geri kalan rekâtlar tamamlandıktan sonra sehiv secdesi yapılır. Bu, fazla kılınan rekâtları telafi etmek içindir. Eğer öğle namazının üç rekât mı, dört rekât mı kılındığında şüphe edilirse ve henüz namaz da devam ediyorsa, namaz üç rekât kabul edilip bir rekât daha kılındıktan sonra sehiv secdesi yapılmalıdır. Bu, namazın beş rekât kılınması ihtimaline karşı yapılır.
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
Biriniz namazında şek edip de üç mü, yoksa dört mü kıldığını bilemezse şüpheyi atsın ve namazı yakînen bildiği aded üzerine tamamlasın. Sonra selâm vermeden önce iki secde yapsın. Eğer beş rekât kılmışsa bu iki secde onun namazını altı rekât yapar ve eğer dört rekâtı tamamlayıcı olarak kildıysa, bu iki secde şeytanın burnunu yere sürtmek (onu zelil etmek) için olur.[4]
Eğer namaz bittikten sonra şüphe edilirse, bu şüphe, namazın sıhhatine zarar vermez. Ancak niyette veya tahrim tekbirinde şüphe edilirse namaz bozulur.
İmam’a uyarak namaz kılan bir kimse yanılırsa -birinci teşehhüd’ü okumayı unutmak gibi- imam’ın tam kılması, imam’a uyan kimsenin hatasını kapatarak onun yerine geçer. İmam selâm verdikten sonra da o kişinin sehiv secdesi yapması gerekmez. Bunun delili, Hz. Peygamber’in imam zamin’dir’1 sözüdür.
Kasden yapıldığında namazı bozan birşeyi, unutarak yapmak.
Meselâ birkaç kelime konuştuğu veya sehven bir rekât fazla kıldığı zaman, kişi bunu namaz bitmeden hatırlarsa sehiv secdesi yapar.
Rükün ve farz olan namaz fiillerinden biri veya bir sûre yerinden başka bir yere nakledilirse sehiv secdesi yapmak sünnet olur.
Meselâ teşehhüd yerine Fatiha okunursa veya rükû’da kunut okunursa veya Fatiha’dan sonra okunması sünnet olan sûre, rükû’dan sonra itidâl’de okunursa sehiv secdesi yapmak sünnettir.
2)Sunnet namazin veya Farz namazın farzlarini, vaciplerini bilerek ya da bilmeyerek, unutarak, yanlışlıkla, yanilarak yapmayan kişi ne yapmalıdır? Namazda farkına varırsa ne yapmalıdır?
3)Namaz bittikten sonra farzlari ve vacipleri eksik ya da yanlis kildiginin farkına vardığında namazı yeniden mi kilmali?
1) Hanefi mezhebine göre sehiv secdesinin hükmü vaciptir. Kişi kasten sehiv secdesini terk etmesi durumunda günah işlemiş olur.
2) İster farz namaz olsun ister nafile namaz olsun namazın rükünlerinden (farzlarından) birisini kasten terk ederse namaz bozulmuş olur. Namazın farzlarından birisini te’hir (geciktirmesi) durumunda sehiv secdesi gerekir. Namazın vâciplerinden birini, meselâ Fâtiha sûresi’ni okumayı kasten, yani bilerek ve isteyerek terketmek tahrîmen mekruhtur. Bir vâcibin kasden terkedilmesi sebebiyle tahrîmen mekruh olan bu namaz, esas itibariyle sahih, yani geçerli olup kişiden namaz borcunu düşürür ise de iade edilmesi yani yeniden kılınması vâciptir. Unutularak vacip terk edilecek olursa sehiv secdesi yapmak yine vacip olur.
3) Ne olursa olsun farz terk edildiği durumda namaz fasit olur. Fakat vacip terk edildiği zaman selam verdikten sonra kişinin aklına gelirse; eğer bu kişi namazı bozacak bir eylem yapmamış ise (konuşmamış, yürümemiş, olduğu yerde kalmış ise) sehiv secdesi yapar. Fakat bunları yapmış ise tekrardan namazı iade etmesine gerek yoktur.
Sehiv secdesi, namazda unutarak yapılan eksiklik veya fazlalıklardan dolayı namazın sonunda yapılan iki secdedir. Bu secde, namazın geçerliliğini korumak amacıyla yapılır ve sünnettir. Hatalı bir durum olduğunda namazı iade etmek yerine sehiv secdesiyle telafi edilir.
Sehiv secdesi ne zaman gerekir?
Aşağıdaki durumlarda sehiv secdesi yapılır:
Vacip bir rüknün terk edilmesi veya geciktirilmesi:
Mesela, Vitir namazında kunut duasını unutmak.
Namazın farzlarından biri unutulmadan dolayı geç yapılırsa.
Namaza fazla bir rükun eklenirse (rükû, secde gibi).
Sehiv secdesi nasıl yapılır?
Namazın son oturuşunda “Ettehiyyâtü” okunur.
Selâm verilmeden önce veya selâmdan sonra (mezheplere göre farklılık gösterir):
Hanefî mezhebinde selâmdan sonra sehiv secdesi yapılır:
Sağa selam verilir.
İki secde yapılır (normal secde gibi).
Tekrar oturulur ve Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme barik, Rabbena duaları okunarak normal şekilde selam verilir.
Şafiî mezhebinde ise sehiv secdesi genellikle selâmdan önce yapılır.
Kısaca örnek:
Namazda 3 mü kıldım 4 mü diye şüphelendin ve 4 kıldığını varsayıp devam ettin. Namaz sonunda selam verdikten sonra iki secde yaparsın, ardından tekrar oturup tahiyyat, salavat ve duaları okuyup tekrar selam verirsin.
İstersen bu konuda mezheplere göre farkları veya örnekleri de detaylandırabilirim.
Answers ( 3 )
Sehiv Secdesinin Sebepleri
Abdullah b. Buhayne şöyle rivayet ediyor: ‘Hz. Peygamber öğle namazını kıldırırken birinci oturuşu yapması gerekirken üçüncü rekâta kalktı. Namazını tamamladığı zaman oturduğu halde, selâm vermeden önce herbir secdede tekbir alarak unuttuğu oturma yerine iki secde yaptı’.
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
İçinizden biri ikinci rekâta oturmadan kalkar, tam ayağa kalkmadan oturmadığını hatırlarsa hemen otursun. Fakat tam ayağa kalkrnişsa oturmasın, sehiv için iki secde yapsın.
Şüphe edildiğinde rekât sayısının en azına itibar edilir. Geri kalan rekâtlar tamamlandıktan sonra sehiv secdesi yapılır. Bu, fazla kılınan rekâtları telafi etmek içindir. Eğer öğle namazının üç rekât mı, dört rekât mı kılındığında şüphe edilirse ve henüz namaz da devam ediyorsa, namaz üç rekât kabul edilip bir rekât daha kılındıktan sonra sehiv secdesi yapılmalıdır. Bu, namazın beş rekât kılınması ihtimaline karşı yapılır.
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
Biriniz namazında şek edip de üç mü, yoksa dört mü kıldığını bilemezse şüpheyi atsın ve namazı yakînen bildiği aded üzerine tamamlasın. Sonra selâm vermeden önce iki secde yapsın. Eğer beş rekât kılmışsa bu iki secde onun namazını altı rekât yapar ve eğer dört rekâtı tamamlayıcı olarak kildıysa, bu iki secde şeytanın burnunu yere sürtmek (onu zelil etmek) için olur.[4]
Eğer namaz bittikten sonra şüphe edilirse, bu şüphe, namazın sıhhatine zarar vermez. Ancak niyette veya tahrim tekbirinde şüphe edilirse namaz bozulur.
İmam’a uyarak namaz kılan bir kimse yanılırsa -birinci teşehhüd’ü okumayı unutmak gibi- imam’ın tam kılması, imam’a uyan kimsenin hatasını kapatarak onun yerine geçer. İmam selâm verdikten sonra da o kişinin sehiv secdesi yapması gerekmez. Bunun delili, Hz. Peygamber’in imam zamin’dir’1 sözüdür.
Meselâ birkaç kelime konuştuğu veya sehven bir rekât fazla kıldığı zaman, kişi bunu namaz bitmeden hatırlarsa sehiv secdesi yapar.
Meselâ teşehhüd yerine Fatiha okunursa veya rükû’da kunut okunursa veya Fatiha’dan sonra okunması sünnet olan sûre, rükû’dan sonra itidâl’de okunursa sehiv secdesi yapmak sünnettir.
Büyük Şafii Fıkhı
Sehiv secdesi
Hocam mahreçleri yanlış okumuşumdur diye her namazda sehiv secdesi yapılır mı?
Sehiv secdesi
1)Sehv secdesini bilerek yapmayan fasık mi olur?
2)Sunnet namazin veya Farz namazın farzlarini, vaciplerini bilerek ya da bilmeyerek, unutarak, yanlışlıkla, yanilarak yapmayan kişi ne yapmalıdır? Namazda farkına varırsa ne yapmalıdır?
3)Namaz bittikten sonra farzlari ve vacipleri eksik ya da yanlis kildiginin farkına vardığında namazı yeniden mi kilmali?
1) Hanefi mezhebine göre sehiv secdesinin hükmü vaciptir. Kişi kasten sehiv secdesini terk etmesi durumunda günah işlemiş olur.
2) İster farz namaz olsun ister nafile namaz olsun namazın rükünlerinden (farzlarından) birisini kasten terk ederse namaz bozulmuş olur. Namazın farzlarından birisini te’hir (geciktirmesi) durumunda sehiv secdesi gerekir. Namazın vâciplerinden birini, meselâ Fâtiha sûresi’ni okumayı kasten, yani bilerek ve isteyerek terketmek tahrîmen mekruhtur. Bir vâcibin kasden terkedilmesi sebebiyle tahrîmen mekruh olan bu namaz, esas itibariyle sahih, yani geçerli olup kişiden namaz borcunu düşürür ise de iade edilmesi yani yeniden kılınması vâciptir. Unutularak vacip terk edilecek olursa sehiv secdesi yapmak yine vacip olur.
3) Ne olursa olsun farz terk edildiği durumda namaz fasit olur. Fakat vacip terk edildiği zaman selam verdikten sonra kişinin aklına gelirse; eğer bu kişi namazı bozacak bir eylem yapmamış ise (konuşmamış, yürümemiş, olduğu yerde kalmış ise) sehiv secdesi yapar. Fakat bunları yapmış ise tekrardan namazı iade etmesine gerek yoktur.
Sehiv secdesi, namazda unutarak yapılan eksiklik veya fazlalıklardan dolayı namazın sonunda yapılan iki secdedir. Bu secde, namazın geçerliliğini korumak amacıyla yapılır ve sünnettir. Hatalı bir durum olduğunda namazı iade etmek yerine sehiv secdesiyle telafi edilir.
Sehiv secdesi ne zaman gerekir?
Aşağıdaki durumlarda sehiv secdesi yapılır:
Vacip bir rüknün terk edilmesi veya geciktirilmesi:
Mesela, Vitir namazında kunut duasını unutmak.
Namazın farzlarından biri unutulmadan dolayı geç yapılırsa.
Namaza fazla bir rükun eklenirse (rükû, secde gibi).
Namazda rükû sayısını, rekat sayısını karıştırmak (şüphe durumları)
Sehiv secdesi nasıl yapılır?
Namazın son oturuşunda “Ettehiyyâtü” okunur.
Selâm verilmeden önce veya selâmdan sonra (mezheplere göre farklılık gösterir):
Hanefî mezhebinde selâmdan sonra sehiv secdesi yapılır:
Sağa selam verilir.
İki secde yapılır (normal secde gibi).
Tekrar oturulur ve Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme barik, Rabbena duaları okunarak normal şekilde selam verilir.
Şafiî mezhebinde ise sehiv secdesi genellikle selâmdan önce yapılır.
Kısaca örnek:
Namazda 3 mü kıldım 4 mü diye şüphelendin ve 4 kıldığını varsayıp devam ettin. Namaz sonunda selam verdikten sonra iki secde yaparsın, ardından tekrar oturup tahiyyat, salavat ve duaları okuyup tekrar selam verirsin.
İstersen bu konuda mezheplere göre farkları veya örnekleri de detaylandırabilirim.