Share
Şartlı boşamada kullanılan sözlerin hükmü
Question
Şartlı Nikah bozma
Merhaba,
Aklıma bazı sorular takildi. Esim bir keresinde bana eğer oraya gidersen aramızdaki her şey biter dedi. Ama bunu nikâhımız varken mi yoksa ondan öncemi söyledi bilmiyorum. Talak gitsin diye söylediğini sanmıyorum. Oraya gidersem talak gider mi?
Ve bir defasında kayınbabama mesaj atmış, biz yurt dışınsa yaşıyoruz ve burada bir söz var; hani sadece evlilik değil her konuda kullanılan bir söz; o konuyla veya onunla isim bitti diye. O da yazmış kayınbabama böyle devam ederse onunla isim bitti. Ben bunu sonardan telefonda gördüm. Böyle bir sözün nikaha zararı var midir?
CEVAP:
Şartlı boşama ve niyet konusu fıkıhta çok önemli bir meseledir. Sorduğunuz durumları ayrı ayrı ele alalım:
1. “Eğer oraya gidersen aramızdaki her şey biter” sözü nikahı düşürür mü?
- Boşama (talak) niyetiyle söylendiyse ve o şart gerçekleştiyse, İslam hukukunda şartlı boşama (talâk-ı muallak) geçerli olabilir. Yani eşiniz bu sözü söylerken niyetinde “sen oraya gidersen seni boşamış olacağım” anlamı taşıyorsa ve siz gerçekten oraya gittiyseniz, boşanma gerçekleşebilir.
- Eğer talak niyeti olmadan, sadece tehdit, uyarı veya sinirle söylenmiş bir söz ise, bu durumda nikah geçerliliğini korur ve bir boşama (talak) gerçekleşmez.
💡 Sonuç: Eğer eşiniz bu sözü nikah kıyıldıktan sonra, boşama kastıyla söyledi ve siz de o şarta uygun bir eylem gerçekleştirdiyseniz, bir boşama (talak) meydana gelebilir. Ancak talak niyeti yoksa, sadece bir uyarı veya tehditse, nikaha zarar vermez.
2. Kayınbabaya mesajda “Onunla işim bitti” yazılması nikaha zarar verir mi?
- Eğer eşiniz bu sözü boşama niyetiyle ve sizi boşamak anlamında yazdıysa, bazı fakihlere göre bu söz kinayeli boşama kapsamında değerlendirilebilir ve boşama gerçekleşmiş olabilir.
- Ancak niyet boşamak değilse, sadece bir kızgınlık ifadesiyse, bu durumda nikaha zarar vermez.
- İslam hukukunda açık lafızlar (sarih talak) ve dolaylı lafızlar (kinayeli talak) vardır. “Boş ol, seni boşadım” gibi açık ifadeler niyet aranmadan talak sayılır. Ancak “Onunla işim bitti” gibi dolaylı sözler, ancak talak niyeti varsa geçerli olur.
💡 Sonuç: Eğer eşiniz bu mesajı boşama kastıyla yazdıysa, talak gerçekleşmiş olabilir. Ama eğer sadece kızgınlık anında söylediği bir sözdense ve boşama kastı yoksa, nikaha zarar vermez.
Ne Yapmalısınız?
- Eşinizden net olarak niyetini öğrenin. Eğer talak niyetiyle söylediğini kabul ediyorsa, bir boşanma durumu olabilir.
- Bir İslam âlimine veya müftülüğe danışın. Çünkü şartlı boşamalar fıkhi açıdan hassas bir konudur ve detaylı incelenmesi gerekir.
- Şüpheniz varsa nikahınızı yenileyebilirsiniz. Eğer içiniz rahat etmezse, bir nikah tazeleme yapabilirsiniz. Bu, güvenli bir yol olur.
Allah hayırlısını nasip etsin. Eğer ek bir sorunuz olursa sorabilirsiniz.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Yemin , dini nikah ve günah
Babam, Anneme şu kişinin evine gidersen yemin ederim seni boşarım dedi ama sonra pişman oldu. Eğer annem, babamın gitme dediği yere giderse babam boşanmazsa bile kendiliginden dinen boşanmış olurlar mı ve Annemi bunda bir günahı olur mu ?
Bu söz şartlı boşanmadır. Anneniz bu eve gittiği zaman bir talak gitmiş olur. Geriye kalan iki talak ile bu evlilik devam eder.
Şartlı boşama (ta‘lîku’t-talâk), yani “Eğer şöyle olursa boşsun / seni boşarım” gibi sözler fıkıhta çok konuşulan bir konudur. Aşağıda mezheplerin görüşlerini en sade hâliyle özetliyorum.
1. Şartlı boşama nedir?
Bir kişi, eşine:
“Şunu yaparsan boşsun.”
“Eve geç gelirsen seni boşarım.”
“Bir daha böyle olursa boşsun.”
gibi bir şartı boşanmanın gerçekleşmesine bağlarsa, buna şartlı talâk denir.
2. Şart gerçekleşirse boşama olur mu?
Hanefi, Şafii ve Hanbeli mezheplerine göre:
Eğer kişi bu sözleri boşama niyetiyle söylediyse ve şart gerçekleşirse, boşama meydana gelir.
Bu hüküm klasik fıkıh kitaplarında açıkça geçer.
3. Kişi boşama niyeti olmadan (öfkeyle, korkutmak için) söylediyse?
Bu konu günümüzde daha çok soruluyor.
Klasik görüş (çoğunluk):
Niyet olmasa bile, lafız boşama lafzıdır, şart gerçekleşince boşama geçerli olur.
Bazı çağdaş âlimlerin görüşü (İbn Teymiyye, İbn Kayyım ve modern fetva kurumları):
Eğer kişi bunu boşamak için değil, baskı / tehdit amaçlı söylüyorsa,
evlilik bitmez,
bu söz bir çeşit yemin hükmündedir,
şart bozunca yemin kefareti gerekir.
Günümüzde birçok müftülük bu görüşü uygulamaktadır çünkü yuvalar basit sözler yüzünden yıkılmasın diye kolaylaştırıcı bir içtihat benimsenmiştir.
4. Şartlı boşama gerçekleştiğinde kaç talak olur?
Eğer söz “boşsun” niteliğindeyse:
1 talak (ric‘î) olur.
“3 talakla boşsun” gibi ağır ifadeler geçiyorsa hüküm farklılık gösterebilir.
5. Aşağıdaki sözler nikâhı bozar mı?
Bir daha bunu yaparsan boşsun.”
Şart gerçekleşirse — mezheplerin çoğuna göre — boşama oluşur.
Şunu yapmadığın sürece boşsun.”
Bu da şartlı boşamadır; şart gerçekleşirse talak olur.
“Seni boşarım”
Bu geleceğe yönelik tehdit lafzıdır; henüz boşama değildir. Sadece söylediği anda boşama olmaz.
6. Çok öfke hâlinde söylenen sözler geçerli mi?
Üç derece öfke tarif edilir:
Hafif öfke: Söz bilinir ve kontrol vardır → talak geçerli
Orta öfke: Sinirlidir ama ne dediğini bilir → çoğu alim → geçerli
Şiddetli öfke: Ne dediğini bilmiyorsa → geçersiz
Bu konuda kişinin kendi hâlini doğru değerlendirmesi önemlidir.
7. Nikâhın bozulup bozulmadığını nasıl netleştiririz?
Eğer sözünüzü ve şartı söylerseniz (mahremiyet korunarak), sözün:
Talak lafzı olup olmadığını,
Niyetinizi,
Şartın gerçekleşip gerçekleşmediğini,
dikkate alıp daha kesin bir fıkhi değerlendirme yapabilirim.