SORULU CEVAPLI KOLAY S. 1. Musakat nedir ve erkânı nelerdir?

C. 1. Musakat sözlükte, saky kökünden gelmekte olup sulama, su verme anlamına gelmektedir.
Şer’i istilahta ise: Meyvenin ortaklığı karşılığında bir kişiyle yapılan bahçe sulama ve bakım anlaşmasıdır.
Rükünleri:
1- Yer: Yerin şartları:
a- Hurma veya üzüm bahçesi olmalıdır, bunlar dışındaki bahçe lerde musakat olmaz. Ancak gelecek şartlar dâhilinde mezra bahçeye bağlıysa mezarada da olur.
b- Ziraat ekili ve görülür olmalıdır.
c- Bahçe belli olmalıdır.
2- Meyve: Bunun da şartları vardır:
a- İki taraf meyvelerde, kar ve miktar olarak ortak olmalılar.
b- Meyvenin çıkmasından veya olgunlaşmasından önce akit yapılmalıdır.
C- Her ikisinin de hissesi, dörtte bir, üçte bir gibi malum olmalıdır.
3- İş: İşin şartları:

a- Mal sahihi musakat dışında bir iş şartı koymamalıdır.
b- Sadece işçi çalışmalıdır.
4- Sıyga: Şartları:
a- İcap ve kabul olmalıdır.
b- Kesin olup muallâkta kalmamalıdır.
C. Zamanı belli olmalıdır, eğer meyvenin yetişme vaktine bağlanirsa batıl olur.
5- Taraflar: İki tarafın da tasarruf ehli olması gerekir.

S. 2. Musakat akdinin vasfı nedir?

C. 2. Musakat akdi iki taraftan da sabit bir akittir, rükünleri şartlarıyla yerine geldiğinde iki taraf da bağlılık göstermek zorundadır. Diğer tarafın rizası olmaksızın- çalışmaya başlanmadan önce veya sonra-akitten dönme veya feshetme hakkı bulunmuyor. Çünkü üzerinde akit yapılan iş, kendi ba şına kaim nesnelerde olur. Dolayısıyla meyveler semavi bir afetle telef olsa dâhi işi tamamlamak zorundadır.

S. 3. İşçinin musakatta konumu nedir?

C. 3. İşçi güvenilirdir, eğer hatası ve taksiratı olmaksızın elindeki ağaç veya meyvenin telef olduğunu iddia ederse yeminiyle birlikte sözü kabul edilir. Aynı şekilde mal sahibi hıyanet ettiğini iddia edip o da inkâr ederse yeminiyle birlikte sözü kabul edilir. Çünkü mal sahibi ona güvenmiştir, söz her zaman yemeniyle birlikte güvenilen kişinindir.

S. 4. İşçi ile mal sahibi ihtilaf ettiklerinde musakatın hükmü ne olur?

C. 4. Mal sahibiyle işçi belirlenen miktarda ihtilaf eder, örneğin mal sahibi sana üçte birini şart koymuştum işçi de yarısı derse, her ikisi de kendi davasını ispat ve hasmının iddiasını çürütmek için yemin eder. Çünkü her biri diğerinin davasını inkâr ediyor, yemin ettiklerinde musakat akdi bozu lur, meyvelerin hepsi mal sahibine kalır, işçi misil ücretini alır.

Kolay Şafi fıkhı
itisam yayınları