Paylaş
Şafi mezhebine göre iftira ve lian(lanetleşme)
Question
Şafi mezhebine göre iftira (lanet)
S. 1. Lian nedir?
C. 1. Lian sözlükte, uzak anlamına gelir. Istilahta: Namusunu kirleten eşine iftira atmak zorunda olan erkek için delil kabul edilen bir takım özel sözlerdir.
S. 2. Lianın rükünleri nelerdir?
C. 2. Lianın üç rüknü vardır: Iki taraf ve siyga.
S. 3. İmanın şartları nelerdir?
C. 3. Lianın dört şartı vardır: Had gerektiren bir iftiranın olması, kadının (hakim) emri, kelimelerin telkin edilmesi ve peş peşe söylenmesi gerekir.
S. 4. Telkin olmadan lian sahih olur mu?
C. 4. Hayır, telkinsiz olmaz ve kelimelerin peş peşe söylenmesi gerekir.
S. 5. Lianın sıhhat şartı nedir?
C. 5. Lianın sahih olması için aşağıdaki şartlara dikkat etmek gerekir:
1- Liandan önce iftira olması gerekir.
2- Erkeğin ilanı kadınınkinden önce olmalıdır.
3- Kadın ve erkek, lianın sıhhati için gereken özel kelimelerin metnine iltizam göstermesi gerekir. Eğer eşlerden birisi şahit lafzını, ant yemin gibi başka bir lafızla değiştirirse veya gazap lafzını lanet olarak değiştirir veya aksini yaparsa lian sahih ol maz. Çünkü lianın sözleri olduğu gibi Kuran’da gelmiştir, dolayısıyla lianda buna dikkat etmek gerekir.
4- Eşlerin söylediği beş şahitlik lafızları arasında ayırım olmamalıdır. Aralarına örfte fasıl sayılan bir şey girmemelidir.
5- Hâkim eşlere nasihat etmelidir, yalan söylemekten sakındırmalıdır. Hesabınız Allah katında da vardır, biriniz yalan söylüyor, tevbe eden var mı, şeklinde nasihat edip tembihte bulunmalıdır.
S. 6. İnsanlar genelde başkasına zina çocuğu gibi küfürler kullanırlar, bunlar iftira sayılır mı?
C. 6. Bu laflar açık iftiradır ve söyleyene iftira cezası uygulanmalıdır.
S. 7. Kişi eşine zina iftirası atarsa, cezası nedir ve nasıl bu cezayı kendinden def eder?
C. 7. Bu durumda iftira cezası uygulanır ve ancak şahit veya lianla bu cezayı kendinden def edebilir.
S. 8. Lianın şartları nelerdir ve nasıl yapılır?
C. 8. Lianın beş şartı vardır: Erkeğin ergen, akıl, muhtar (zorla değil) olması ve kadının namuslu, cinsel ilişki yaşayabilecek durumda olması gerekir.
Lianın yapılış şekli: Erkek camide minberin yanında hâkimin ve cema atin huzurunda şöyle der: Allah’ı şahit tutarım ki, eşime atuğım zina iftira sında doğru söylüyorum ve bu çocuk benden değildir (dört defa). Beşincide – hâkim vaaz ve nasihat ettikten sonra – der ki: Eğer yalan söylüyorsam Allah’ın laneti bana olsun. Erkeğin lianına beş hüküm terettüp eder: 1-ken disinden had düşer, 2- kadına had vacip olur, 3- birbirilerinden ayrılırlar, 4- çocuk erkeğe mensup olmaz, 5- kadın ona ebediyen haram olur.
Kadın da lian yaparsa ondan had düşer. Kadının lian şekli ise şöyledir: Dört defa şöyle der: Allah’ı şahit tutarım ki eşim bana attığı zina iftirasında yalancıdır. Beşincide – hâkimin nasihatinden sonra – der ki: Eğer doğru söylüyorsa Allah’ın gazabı bana olsun.
Kolay Şafi fıkhı
itisam yayınları
BENZER KONULAR:
Answer ( 1 )
Şafi mezhebine göre iftira ve lian (lanetleşme), İslam hukukunda ciddi ve önemli konulardır. Her ikisi de ailevi ilişkilerde, özellikle boşanma ve zina suçlarıyla bağlantılı olarak ortaya çıkar. Bu konular, Şafi mezhebinin fıkhında belirli bir yere sahiptir. Şimdi her ikisini ayrı ayrı açıklayayım:
1. İftira (Zina İftirası)
İftira, bir kişinin zina yapmakla suçlanması ancak bu suçun delillerle kanıtlanamamasıdır. İslam’da zina suçu, dört tanık tarafından doğrulanmadıkça sabit olamaz. Bu nedenle, zina iftirası (yani, birini zina yapmakla suçlamak) çok ciddi bir suçtur. Bu tür bir iftira, Şafi mezhebine göre büyük bir günah sayılır ve suçlanan kişi haklıysa, iftirayı atan kişi cezalandırılabilir.
Şafi mezhebine göre iftira eden kişi, “kazf” adı verilen suçtan dolayı cezalandırılır. Kazf, zina ile suçlanan kişiyi yalan yere zina yapmakla itham etmektir. Kazf suçunun cezası, Şafi mezhebinde 80 değnek (dövülme) olarak belirlenmiştir. Bu ceza, suçlunun iftira atmadığını kanıtlayamaması durumunda uygulanır.
2. Lian (Lanetleşme)
Lian, bir adamın, karısını zina ile suçlaması ve karısının da bunu reddetmesi durumunda uygulanan özel bir hüküm olan “lanetleşme”dir. İslam’da, bir adam karısını zina yapmakla suçladığında ve karısı bu suçu reddettiğinde, ikisi arasında bir yeminli anlaşmazlık meydana gelir. Lian, bu durumda devreye girer.
Şafi mezhebine göre, lian durumu şu şekilde işler:
Adam, karısının zina yaptığını iddia eder.
Kadın, bu suçlamayı reddeder.
Adam, karısının suçunu ispatlayamadığında, her ikisi de Allah’a yemin ederler ve birbirlerini lanetlerler.
Bu durumda, eğer adamın iddiası yalan ise, kadının hakkı korunur. Eğer kadının zina suçunu işlediği kabul edilirse, lian ile bu durum hukuken geçerli sayılır ve her iki tarafın da boşanması gerekir. Lian sonrasında, kadının zina suçu sabit olmuş olursa, bu kadının evlilik hakkından mahrum kalmasına ve çocuğunun babasız olarak kabul edilmesine yol açar.
Lian, her iki taraf için de önemli dini ve hukuki sonuçlar doğurur ve adaletin sağlanması için çok dikkatli bir şekilde uygulanması gereken bir prosedürdür. Lian, sadece adamın suçlaması ve kadının reddi ile başlar, ancak her iki tarafın da doğruyu söylemesi ve sorumluluklarının yerine getirilmesi gerekir.
Özetle, Şafi mezhebine göre:
İftira (kazf), bir kişinin zina yapmakla haksız yere suçlanmasıdır ve bu durumda iftira eden kişi cezalandırılır.
Lian (lanetleşme), bir adamın karısını zina ile suçlayıp, kadının suçlamayı reddetmesi durumunda devreye girer ve her iki tarafın birbirlerini lanetlemeleriyle boşanma gerçekleşir.
Bu iki konu, İslam hukukunun adalet ve doğruluk anlayışını yansıtan önemli uygulamalardır.