İmam Şafi’ye göre Beş vakit namazın kılınışı

Sabah namazının farzı iki rekattır normal iki rekat olarak kılınır sadece ikinci rekatta rükûdan kalkınca itidal halinde Kunut duası okunur
öğle namazı farzı 4 rekattır niyet edilerek iftitah duası okunur Fatiha suresi Zammı sure okunur ve rükû ve secdelere gidilir 2. Rekatta fatiha ve Zammı sure okunur 3 ve 4 rekatta hisse sadece Fatiha Suresi okunur son oturuşta Tahiyyat Salli Barik okunur Selam verirler.
İkindi ve yatsı namazı da öğle namazı gibi kılınır
Akşam namazı yine öğle ikindi ve yatsı namazlarının ilk iki rekatı gibi kılınır 3 rekatta Tahiyyat Salli Barik okunup selam verilir.

CEVAP:

NAMAZIN FARZLARI

Namazın farzları 12’dir. Bunlardan ilk altısı namaza ha zırlık amacı güder ki bunlara “namazın şartları” veya “dışındaki farzları” denir. Son altısı namaza başladıktan son ra yerine getirilir, bunlara da “namazın rükunları” veya “içindeki farzlar” denir.

Namazın Şartları:

1- Hadesten taharet: Hades gözle görülmeyen kirlilik halidir. Hükmi pisliktir. Küçük hades, büyük hades diye ikiye ayrılır. Küçük veya büyük idrarını yapan kimsede küçük hades meydana gelmiş olur. Bundan abdest almakla temizlenilir. Cünüp olan kimsede veya âdet gören bir kadında büyük hades meydana gelmiş olur. Bundan da gusül (boy) abdesti almak suretiyle temizlenilir. Su bulunmayan yerde her ikisi için de geçerli olmak üzere teyemmüm yapılır.

2- Necasetten taharet: Necaset gözle görülebilen pislik demektir. Bedenimizde, elbisemizde namaz kılacağımız yerde bir pislik, bir kirlilik varsa namazdan önce onu temizlemek lazımdır.

3-Setr-i avret: Namazda örtünmektir. Erkekler için zo runlu olarak örtünmesi gereken yerler göbekten dizkapa ğının altına kadar; kadınlar için el, yüz ayaklar hariç, kalan her yerdir.

4- İstikbâl-i kible: Namaz esnasında yüzümüzü ve yönü müzü Arabistan’ın Mekke şehrindeki Kâbe’ye döndürmek.

5- Vakit: Her namazı, o namaz için belirlenmiş vakitte kılmak.

6- Niyet: Kıldığımız namaz ne ise (öğle, ikindi, tera vih… Farz, vacip, sünnet gibi) ona niyet etmek. (Niyet, yaptığımız işin bilincinde olmak demektir)

Namazın Rükunları

1- İftitah tekbiri: Namaza “Allahü Ekber” diyerek başlamak.

2- Kıyam: Eller önümüzde bağlı olarak ayakta durmak.

3- Kıraat: Namazda gereği kadar Kur’an okumak.

(Okumanın ayrıntılarına ilerde değinilecek)

4- Rükû: Elleri dizlere koyarak baş ve sırt aynı hizada olmak üzere yere paralel bir şekilde eğilmek. but

5- Sücûd (Secde): Ellerimiz, dizlerimiz, ayaklarımızın ucu üstünde olmak üzere alnımız ve burnumuz yere değecek şekilde yere kapanmak.

6- Ka’de-i âhire: Namazın sonunda “et-Tehiyyâtü”yü okuyacak kadar oturmak.

Namaz, islâm’ın şartlarının en teferruatlı olanıdır. Öğrenilecek konu çoktur. Biz burada kafaları fazla karıştır madan, özellikle hiç bilmeyenleri göz önüne alarak na mazla ilgili önemli noktaları vermeye çalışacağız.

Beş Vakit Namaz

Müslümanlara ilk farz kılınan namaz beş vakit na mazdır. Hicretten 1,5 yıl kadar önce vuku bulan mirac olayı sırasında farz kılınmıştır. Mirac’da Peygamberimiz (s.a.v.)’e verilen en büyük armağandır. Diğer bütün namaz çeşitleri bu namazdan sonra değişik zaman ve mekânlarda emredilmiştir.

Namaz ve namaza ilişkin açıklamalar hep beş vakit namaza göre yapılır. Çünkü beş vakit namazı bilenler için diğer namazları öğrenmek bir problem teşkil etmez.

Beş Vakit Namazın Rekâtları

Sabah namazı: 4 rekâttır; 2 sünnet, 2 farz.

Öğle namazı: 10 rekâttır; 4 sünnet, 4 farz, 2 son sün

İkindi namazı: 8 rekâttır; 4 sünnet, 4 farz.

Akşam namazı: 5 rekâttir; 3 farz, 2 sünnet.

Yatsı namazı: 13 rekâttır; 4 sünnet, 4 farz, 2 son sünnet, 3 vitir vâcip.

Rekât, namazın, kıyam, kıraat, rükü, secde gibi rükün lerini içine alan bir bölümü (birimi) demektir.

NAMAZIN KILINMASI

Namazlar ya tek başına, ya da cemaatle olmak üze re iki şekilde kılınır. Biz önce tek başına (münferiden) na mazın nasıl kılındığını ana hatlarıyla anlatıp sonra cemaatle namazı özetleyeceğiz. (Namazın kılınışını anlatırken sözünü ettiğimiz süre ve duâları kitabın sonunda başka sürelerle birlikte vereceğiz.)

Cuma, bayram ve cenaze namazları hariç kalan bü tün namazlar başına kılınabilir. Beş vakit mazın farzlarının cemaatle kılınması da Peygamberimizin en önemli buyruklarındandır. Cemaatle kılınan bir namaz tek başı na kılınandan 27 derece daha sevaptır. Ama zaruret halinde (camiin çok uzak oluşu, hava şartları, yaşlılık vb. sebeplerle) tek başına da kılınabilir. Sünnet namazlar ise (teravih namazı hariç) zaten münferit olarak kılınmaktadır. Ramazan ayına mahsus olan teravih namazı münfe rid olarak kılınabildiği gibi cemaatle de kılınabilir.

Bazı Kurallar

Şu andan itibaren vereceğimiz bilgiler hep tek başı na namaz kılmaya ilişkin olacaktır.

1- Fâtiha suresi, farz, vacip, sünnet, nâfile bütün namazların her rekâtında okunur. (Bir mü’min için ek siksiz, kusursuz olarak en başta bilinmesi gereken sûre Fâtiha’dır.)

2- Farz, vacip, sünnet, nâfile bütün namazlarda Fâ tiha’dan sonra bir zammı sure (ilave sure, ikinci bir sure) okunur. Bunun bir istisnası vardır: Yalnızca ikiden fazla re kâtlı (3 ve 4 rekâtlı) farz namazların 3. 4. rekâtlarında Fâti ha tek başına okunur, başka sûre okunmaz.

3- Sübhaneke duası namazların yalnız ilk rekâtında en başta okunur. Eûzü de (yani “euzü billâhi mineşşey tânirracîm”) yalnız ilk rekâtlarda Sübhaneke’den sonra okunur. Arkasından besmele çekilerek Fâtiha ve başka bir süre okunur. Demek ki Sübhaneke ve eûzü ilk rekâttan sonraki rekâtlarda tekrarlanmaz.

4- İkiden fazla rekâtlı namazlarda (3 ve 4 rekâtlı na mazlarda) 2. rekâttan sonra oturulur ve et-Tahiyyatü du ası okunur ve sonra ayağa (kıyama) kalkılarak kalan re kât veya rekâtlara devam edilir. Yalnız ikindi ve yatsı na mazlarının dörder rekâtlık sünnetlerinde 2. rekâttan sonra oturulunca et-Tahiyyâtü ile birlikte Allahümme salli ve bârik de okunur ve 3. rekâta öyle kalkılır.

5- Namazların sonunda oturup selam vermeden önce et-Tahiyyatü, Allahümme salli, Allahümme bârik ve Allahümme Rabbena duaları okunur ve selâm veri lir. Acele durumlarda, zorunlu hallerde yalnız et-tahiyyatü okunarak da selam verilebilir.

Namazda Söylenen Tesbih ve Tekbirler

1- Rüku’ya eğilirken, secdeye giderken, secdeden kalkarken yalnızca “Allahü ekber” denir.

2- Rükü halindeyken üç defa “sübhane Rabbiyel azim” (Rabbim olan Allah’ın büyüklüğünü tesbih ederim) denir.

3- Rükü’dan yukarı kalkarken bir defa “semiallahü limen hamideh” (Allah kendisine hamdedeni duyar ve onu kabul eder) ve “Rabbenâ lekel hamd” (Rabbimiz hamd sana mahsustur) denir.

4- Secdede iken üç defa “Sübhane Rabbiyel a’lâ” (Rabbim olan Allah’ın yüceliğini tesbih ederim) denir.

Not: Bu tesbih ve tekbirleri söylemek sünnettir.

Bir Örnek

Diyelim öğle namazının 4 rekât sünnetini kılacağız. Abdestli olarak kıbleye yönelir ve niyet ederiz:

“Döndüm kıbleye, kıblem kâbe-i şerife, niyet ettim bugünkü öğle namazının dört rekât sünnetini kılmaya” diye.

Sonra tekbir alırız. Bunun için ellerimizi yukarı kaldırır. başparmaklarımızın uçlarını kulak memelerimize değdi rerek “Allahü Ekber” (Yalnız Allah büyüktür) deriz.

Ellerimizi bağladıktan sonra “sübhaneke” ‘yi okur son ra eûzü besmele çeker (Eûzü billâhi mineş-şeytânirracim Bismillahirrahmânirrahim, diye) Fâtiha’yı ve arkasından bir süre meselâ kevser’i okuruz. Okuma bitince “Allahu ekber” diye rüku’ya eğiliriz.

Rükûda üç defa “Sübhâne Rabbiyel azîm” deriz. Semiallahü limen hamideh, diyerek doğrulur, peşinden, Rabbenå lekel hamd, deriz.

Sonra “Allahu ekber diyerek secdeye gideriz. Secde de, alnımız ve burnumuzun ucu birlikte yere değmiş du rumdayken üç defa “sübhane Rabbiyel a’lâ” deriz. “AI lahu ekber” diyerek doğrulur, oturur duruma geçeriz. Bu durumda “Sübhanallah” diyecek kadar durduktan son ra “Allâhü Ekber” diye yeniden secdeye gideriz. (Çünkü secde iki defadır). Üç defa Sübhane Rabbiye a’lâ deriz ve Allahü Ekber diye ayağa kalkar ikinci rekâta geçeriz.

İkinci rekâtta yalnız besmele çeker, Fâtiha’yı ve arka sından bir sure meselâ ihlâsı (kulhüvallahü) okuruz 1. re kâtta olduğu gibi rükü, secde yaparız. Bu ikinci rekâtın secdesinden sonra hemen ayağa kalkmayıp otururuz ve et-Tahiyyatü’yü okuruz, ondan sonra ayağa kalkarız.

Üçüncü rekâtta besmele, Fâtiha ve Felak’ı (Kul eûzü birabbil felâk) okur ve aynı şekilde rükû secde yaparız.

Dördüncü rekâtta besmele, Fâtiha ve Nâs’ı (Kul eûzü birabbinnas) okur, rüku secde yaparız. Secdeden sonra otururuz.

Burada (Ka’de-i âhire hâlindeyiz) “et-Tahiyyatü, Al lahümme salli, Allahümme bârik, Allahümme Rabbenâ âtina” dualarını okuyarak selâm veririz. Selâm, başımızı
önce sağ tarafa çevirip “Esselâmü aleyküm ve rahme tüllah” sonra sol tarafa çevirerek, “Esselâmü aleyküm ve rahmetüllah” diye verilir ve böylece namaz bitmiş olur.

Selâm vererek namazı bitirdikten sonra, “Allahümme entesselâmü ve minkesselâm, tebârekte yâ zel-celâli vel ikram” (Ey Allahım sen selâmsın, dünya ve âhirette selâ met ancak sendendir. Sen yücesin ey celâl ve ikram sa hibi Rabbim) denir.

Bütün namazlar bu modele göre kılınabilir. Kıldığımız namaz iki rekâtlı olsaydı 2. rekâttan sonra et-Tahiyyatü, salli, bârik, Rabbena duaları okunur ve selâm verilerek namaz bitirilirdi.

Not: Yatsı namazından sonra kılınan üç rekâtlık vitir namazı 3. rekâtının kıraatının sonuna kadar verdiğimiz ör neğe uygun olarak kılınır. 3. rekâtın kıraatının bitiminde rüku’ya gidilmeyip ilk rekâtın başında yapıldığı gibi tek bir alınır sonra “Kunut duaları” (Sure ve dualar bölümün de verilecek) okunur ve bundan sonra rüku’ya secdeye gidilir..

Verdiğimiz namaz kılma örneğinin kıraat bölümünü daha açık şekilde gözden geçirelim:

1. REKÂT: Sübhaneke, Eûzü-besmele, Fâtiha, Kevser

2. REKÂT: Besmele, Fâtiha, İhlâs

3. REKÂT: Besmele Fâtiha Felak

4. REKÂT: Besmele, Fâtiha, Nas

Niyet: Gözler secde yapılan yere bakar, eller yan tarafta Allah’ın huzuruna çıkmaya hazır bir şekilde niyet edilir.

İftitah Tekbiri (Başlama tekbiri): Erkekler; ellerini

kulak yumuşaklarına kadar, hanımlar ise göğüs üstüne kaldırır ve “Allahu Ekber” derler. Gözler secde yerinden ayrılmaz.

Kıyam Kıraat

(ayakta Allah’in huzurunda durmak ve Kur’an-ı Kerim okumak):

Erkekler; ellerini göbekleri hizasında bağlar ve sağ eliyle sol bileklerini tutarlar. Hanımlar; sağ elini sol eli üzerine korlar ve göğüs üstünde tutarlar. Gözler secde yerine bakar. Ayaklar arası hafif açık olur.

Rüku

Erkeklerde; bel yere paralel bir şekilde baş ve sırt düz olur. Eller diz kapaklarını sıkıca kavrar. Gözler ayakların üstüne bakar.

Hanımlarda; dizler hafif bükük, eller diz kapakları üzerine konur. Gözler ayakların üstüne bakar. Üç defa “Sübhane Rabbiyel azīm” denir.

Secde: Alin ve burun yere yapışık, yüz iki elin arasındadır. El ayası yerde, parmaklar birbirine bitişiktir. Erkeklerde, dirsekler yan da, kollar yerden hafif kalk mış bir vaziyettedir.

Hanımlarda; kollar yer de dirsekler vücuda ya pışıktır. Üç defa “Sübha ne Rabbiyel âlâ” denir.
Tahiyyat; Erkeklerde; sağ ayak parmakları kıbleyi gösterecek şekilde dikilir ve sol ayağın üzerien oturulur. Hanımlarda; ayaklar sağ tarafa yatık olarak, yere oturur. Eller uyluklar üzerindedir. Gözler ise kucağa bakar.

İlk oturuşta sadece et Tahıyallatü, son oturuşta ise, et-Tahiyyatü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik, Rabbena âtina duaları okunur.

Selâm; Önce sağa sonra sola “es-selâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek selâm verilir. Gözler omuzlara bakar.

NAMAZIN SÜNNETLERİ

Açıkladığımız üzere namazın farzlarından ve vâcip lerinden başka sünnetleri de vardır. Yirmiye yakın olan bu sünnetlerden herkesçe bilinmesi gereken belli başlı ları şunlardır.

1- Tekbir alırken elleri yukarı kaldırmak.

2- Namazın başında Sübhaneke’yi okumak.

3- İlk rekâtta Fâtiha’dan önce eûzü-besmele çekmek.

4- Besmeleyi Fâtihadan önce her rekâtta tekrarlamak.

5- Daha önce metinlerini verdiğimiz tekbir ve tesbihleri belirttiğimiz yerlerde söylemek.

6- Son oturuşta (Ka’de-i âhirede) et-tahiyyatü’den sonra salli, bârik ve Rabbenâ’yi okumak.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Hayır namazı nedir nasıl kılınır?
• islamda intihar edenin cenaze namazı kılınır mı?
• Yağmur duası namazı nasıl kılınır
• Cünüpken adet olan kadın vakti giren namazını sonra kaza eder mi?
• namazı terk etmenin hükmü ve cezası nedir?
• Tümünü görüntüle.