Oruç Vaktinin Hesaplanması

SORU: Ramazan orucuna başlamak ve iftar etmek için yapılan hesaplamalara güvenmek caiz midir?

CEVAP: Hz. Peygamberin şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:

Hilâli görerek oruç tutunuz. Hilâli görerek bayram ediniz. Eğer hava bulutlu (olduğu için hilâli göremez) ise(niz) şaban ayını otuza tamalayınız.

Rivayet olunduğuna göre Hz. Aişe şöyle demiştir:

Peygamber (s.a) hiç bir ayda yapmadığı derecede şaban ayının hilâlini görmek için titizlik gösterirdi. Sonra ramazanın hilâli görülünce oruç tutmaya başlardı. Eğer hava bulutlu olur (da ramazan ayının hilâli görülmez) ise şaban’ı otuza tamamlar, ondan sonra oruç tutardı.

Hz.Aişe’nin sözlerinden şu mana çıkıyor: Hz. Peygamber günleri iyi hesap edip ramazana tam vaktinde başlamak için şabanın hilâlini görmeye titizlik gösterirmiş. Şaban ayına bu sebepten dolayı diğer aylardan daha çok önem verirmiş. Şabanın 29’unu 30’una bağlayan akşam, ramazan hilâli görünmezse şabanı otuza tamamlar, ramazan orucuna öyle başlarmış.

Hz. Peygamber’in bu uygulamasından istifade ederek biz de ramazan hilâli görülünce -Şaban ayı 29 gün de olsa- oruca başlarız. Şevval ayının hilâli görülünce de -Ramazan ayı 29 gün de olsa- bayram yaparız. Fıkıh âlimleri hilâlin tesbiti hususunda takvim hesabının yeterli olmadığını bildirmişlerdir. Zira bu Peygamber’in yaptığına aykırıdır. O, bu konuda: “Hilâli görmeden oruç tutmayınız. Hilâli görmeden de bayram yapmayınız” buyurmuştur.

Fıkıh âlimleri bu meselede hesabın yeterli olmadığını şu gerekçeye dayandırmışlardır: Çünkü insanların pek çoğu bu hesabı yapmasını bilmez. Hilâli çıplak gözle görmek şüpheyi ortadan kaldırır.

Bunun içindir ki Hanefî âlimlerinden İbn Abidin şöyle der: “İnsanlara orucun farz olması hususunda -âdil kimseler de olsalar- bir takım hesaplar yaparak tavimle ortaya konan belirlemeler dikkate alınmaz. Bu hesabı yapan kimsenin bile, yaptığı hesaba göre oruca başlaması caiz olmaz.”

Bu bilgiler ışığında deriz ki: Müslümanlar hilâlin belirlenmesinde yapılan hesaplarla yetinmemeli, ayı görme çalışması yapmalıdırlar. Ay’ı görürlerse oruç tutmalı, görmezlerse şaban’ı otuza tamamlayarak oruca başlamalıdırlar.

• Ani bel rahatsızlığı olan biri Oruçluyken iğne vurulması orucunu bozar mı?
• Çıplak birini görmek orucu bozar mı?
• Oruçluyken cinsel şeyler izleyip mast yapmak
• Ara kanamalar orucu bozar mı
• Peygamber efendimiz orucunu nasıl ve ne zaman açardı?
• Tümünü görüntüle.