Hanefiler için;
1) Namaz kılarken beden, elbise ve namaz kılınacak yerin temiz olması gerekiyor. Peki sayılan üç grup için, necaset miktarı ayrı ayrı mı değerlendirilir ya da örneğin beden, elbise ve namaz kılınacak yerdeki necaset miktarı mı toplam el ayası kadar olursa mı namaz sahih olmaz?
2) namaz kılınan odada bir yerde necaset varsa çocuk sidiği gibi ama namaz kılınacak yer temiz ise veya bu necaset bulunulan yere seccade sersek namaz kılınabilir mi?
3) namaz kılınacak yerde sadece secde edilen yer mi temiz olmalı veya ellerin dizlerin ayakların değdiği yere de mi bakılır? Ayrıca bu sayılan el, ayak, diz, secdedeki toplam necaset miktarı mı dikkate alınmalı?
CEVAP:
Hanefi Mezhebine Göre Necasetten Temizlik Sorularınızın Cevapları:
1) Beden, elbise ve namaz kılınacak yer için necaset miktarı ayrı ayrı mı değerlendirilir?
Evet, ayrı ayrı değerlendirilir. Hanefi mezhebine göre beden, elbise ve namaz kılınacak yer için necaset hükümleri birbirinden bağımsızdır. Toplam miktar esas alınmaz. Yani:
Beden üzerindeki necaset (katı ise) dirhem miktarından (yaklaşık 0.8 gr/1 nohut tanesi kadar), akıcı ise (idrar vb.) el ayasından (yaklaşık 50-70 cm²) fazla olmamalıdır.
Elbise üzerindeki necaset için de aynı ölçüler geçerlidir (her bir kısım için ayrı ayrı).
Namaz kılınacak yer (seccade veya zemin) için de aynı ölçü geçerli olup, namaz kılınan alanın bu miktardan fazla necaset içermemesi gerekir.
Önemli: Her birinin (beden, elbise, yer) temizlik durumu kendi içinde değerlendirilir. Örneğin, elbisede az miktarda necaset varsa, beden temiz olsa da namaz sahih olmaz. Toplam miktar esası yoktur; her biri kendi başına şarttır.
2) Namaz kılınan odada başka yerde necaset varsa (çocuk sidigi gibi), namaz sahih mi?
Eğer necaset, namaz kılınan alanın dışında ise (örneğin odanın bir köşesinde) ve sizin namaz kıldığınız yer (seccade veya zemin) temizse, namaz sahih olur.
Ancak necasetin kokusu namaz kılan kişiye ulaşıyor ve rahatsız ediyorsa, bu mekruh olabilir. Fakat namazın sıhhatine engel değildir.
Seccade sermek, altındaki zemindeki necaseti örtmez. Seccadenin kendisi temiz olmalıdır. Seccade temiz ise, altındaki zeminin necasetli olması namaza engel değildir.
3) Namaz kılınacak yerde sadece secde edilen yer mi temiz olmalı?
Hayır. Hanefi mezhebine göre, namazda vücudun değdiği tüm yerlerin temiz olması gerekir. Bu sadece secde yeri değil; ayakların, dizlerin, ellerin ve alnın değdiği alanların tamamıdır.
Necaset miktarı: Bu alanlardaki toplam necaset miktarı önemlidir. Örneğin secde yerinde az, ayak basılan yerde az necaset varsa, bunların toplamı el ayasından fazla olmamalıdır. Eğer toplam necaset, el ayasından fazla ise namaz sahih olmaz.
Pratik olarak: Namaz kılarken vücudun temas ettiği alanın genelinde necasetin yayılmamış olması ve miktarın az olması gerekir. Temas edilen her nokta ayrı değerlendirilmez; temas edilen tüm alandaki necasetin toplam miktarı ölçülür.
Özetle:
Her bir unsur (beden, elbise, yer) ayrı ayrı temiz olmalı, miktarlar toplanmaz.
Namaz kılınan odanın başka yerindeki necaset, namaz kılınan alanı etkilemiyorsa sorun yoktur.
Namazda vücudun değdiği tüm noktaların (el, ayak, diz, alın) bulunduğu zemin/yüzey temiz olmalı ve bu alandaki toplam necaset miktarı el ayasını geçmemelidir.
Daha detaylı veya özel durumlar için ilim ehli bir hocaya danışmanız faydalı olacaktır. Allah kabul etsin.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Necasetten temizlik” ifadesi Türkçede yaygın olarak kullanılan bir terim değil. Fakat, “Necasetten” kelimesi “necaset” kelimesine benziyor, bu da İslam hukukunda “pislik” veya “kirli” anlamına gelir. Eğer bu terimi temizlikle ilişkilendiriyorsanız, “Necasetten temizlik” ifadesi, dinî temizlik veya pislikten arınma anlamına gelebilir.
İslam’da necaset, genellikle dışkı, idrar, kan, domuz eti ve alkol gibi maddeleri ifade eder. Necasetten temizlenmek, bu tür kirli maddelerden arınmak için yapılan temizlik anlamına gelir. Bu temizlik, su ile yapılan yıkama işlemleri ve belirli dinî kurallara göre yapılır.
Eğer başka bir anlam arıyorsanız veya farklı bir konuda sorunuz varsa, lütfen daha fazla bilgi verin.
Temizlik – necaset
İnsanın üzerinde Necaset olması günah değil. Sadece ibadetlerini yapamaz. Gusül dışında yıkanmayan kişinin günaha girdiğini söyleyebilir miyiz?
Necaset elimizde görünmez kurumuşsa idrar köpek salyası gibi bu kişi elini yıkamalı ya bu yıkamaktan kasıt ovalamak şart mı yani ben suya tutsam o yeri yıkanmış olur mu?
Bu sorularınız İslam fıkhının temizlik (taharet) konusundaki önemli meselelerine dairdir. Hanefi mezhebi esas alınarak cevaplar aşağıda özetlenmiştir:
1. Necaset Üzerinde Durmak ve Günah Meselesi
Doğru. Kişinin bedeninde, elbisesinde veya namaz kılacağı yerde necaset (pislik) bulunması başlı başına bir günah değildir. Ancak, namaz gibi ibadetlerin sahih olması için bu necasetten temizlenmek şarttır. Dolayısıyla, necasetli halde kılınan namaz sahih olmaz ve kişi bu ibadeti eksik yerine getirmiş olur.
Gusül (boy abdesti) dışında (yani sadece cünüplük, hayız, nifas hali dışında) bedenin temizliğiyle ilgili genel bir hüküm:
Sadece kirli (toprak, ter, toz vs.) veya hafif necasetli olmak, namaz dışındaki zamanlarda günah değildir.
Ancak, önemli bir ibadeti (namaz gibi) engelleyecek şekilde temizlikten uzak durmak, temizliğin İslam’daki merkezi önemi düşünüldüğünde, hoş karşılanmaz ve dinin emrine karşı bir kayıtsızlık olarak değerlendirilebilir. Bu, “büyük günah” kapsamında olmasa da, ihmal ve kusur sayılır. Çünkü İslam, maddi ve manevi temizliği imanın bir gereği ve parçası olarak görmüştür.
2. Necaseti Temizleme Yöntemi (Kurutma ve Ovalama)
Özellikle idrar, köpek salyası gibi kesin necaset (necaset-i galiza) kategorisine giren maddeler için temizlik kuralı şöyledir:
Görünmeyen/Kurumuş Necaset: Necasetin izi, rengi, kokusu veya tadı kalmayana kadar yıkamak gerekir. Eğer necaset kurumuş ve görünmüyorsa, ancak onun varlığını gösteren bir belirti (renk, koku) varsa, o belirti giderilinceye kadar yıkamak şarttır. Hiçbir iz kalmamışsa, temiz kabul edilip edilmeyeceği ihtilaflıdır. İhtiyatlı olan, böyle bir yerin de yıkanmasıdır.
Ovalama (Delk) Şart mı?
Hanefi mezhebinde ovalamanın (delk) abdest ve gusülde sünnet, necaseti temizlerken ise müstehap (tavsiye edilen) olduğu genel kabuldür.
Asıl olan, suyun necasetli bölgeye ulaşması ve necasetin özelliklerinin (renk, koku, tat) giderilmesidir. Eğer suyu sadece akıtmak (üzerine tutmak) bu sonucu sağlıyorsa, temizlik gerçekleşmiş olur. Örneğin, akar suyun altına tutmak genellikle yeterlidir.
Ancak, necasetin katı veya yağlı yapıda olması durumunda, suyun sadece teması onu tamamen gidermeyebilir. Bu gibi durumlarda ovalamak veya hafifçe silmek, temizliğin tam olarak gerçekleşmesi için pratik bir gereklilik halini alır. Yani, temizliğin şartı değil, temizliğin tamam olduğundan emin olmanın yoludur.
Köpek salyası/nacaketi için özel hüküm: Hanefi mezhebine göre, köpeğin temas ettiği bir şeyi temizlemek için, toprakla veya toprak içeren bir temizleyiciyle (deterjan gibi) ilk yıkama yapılması, ardından da su ile durulanması gerekir. Bu da ovalama işlemini zorunlu kılar.
Özetle:
Necaset üzerinde durmak namazın sıhhatine engeldir, doğrudan günah değildir. Ancak temizliğe dini önem vermemek genel anlamda kusurdur.
Necaseti temizlerken asıl hedef, onun maddesini ve eserlerini (renk, koku) gidermektir.
Sadece suyu akıtmak, eğer bu hedefe ulaştırıyorsa (örneğin taze idrarı bol su ile yıkamak) yeterli olabilir.
Fakat pratikte, özellikle katı, yağlı veya köpek menşeli necasetlerde ve kurumuş izlerde, tam bir temizlikten emin olmak için ovalamak (delk) veya silmek büyük önem taşır ve çoğu zaman fiilen gereklidir.
En doğrusunu Allah bilir. Kişisel ibadet hayatınızda şüpheleri gidermek ve ihtiyata uymak için, bu konuları detaylı ele alan bir ilmihal kitabına başvurmanız ve güvendiğiniz bir din alimine danışmanız en sağlıklı yoldur.