NAMAZDA HUŞULU OLMAYA TEŞVİK EDEN HADİSLER ARAPÇA TÜRKÇE

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: «نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم أن يصلي الرجل مختصراً» متفق عليه، واللفظ لمسلم.

235- Ebu Hureyre (ra) şöyle anlatıyor: “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem kişinin elini beline koyarak namaz kılmasını yasakladı.”

الله عنها كانت تقول: «إن اليهود تفعله».

وفي البخاري عن عائشة رضي

Buhari’de geçen bir rivayette Hz. Aişe radıyallahu anhânın şöyle dediği nakledilmiştir: “Yahudiler öyle yapıyorlardı.”

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

Hadisin zahiri kişinin bir veya iki elini namazdayken beline koymasının haram olduğunu ve böyle yapanın namazının bozulacağını göstermek tedir ki Zahiriler bu görüştedir. Cumhura göre ise böyle yapmak mekruh olmakla beraber namazı bozmaz. Cumhurun bu konudaki delili sanıyoruz ki namazını düzgün kılmayan kişi hadisinde buna aykırı bir şeyin ve namazı yeniden kılması emrinin zikredilmemiş olmasıdır.”
Hadis ve içinde geçen yasaklamaya ilişkin olarak yapılan açıklama bu konuda söylenenlerin en kuvvetlisidir. Konuya ilişkin çok görüş olmakla beraber burada onlara yer vermek istemedik.”

وعن أنس بن مالك رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «إذا قدم الغشاء فائدؤوا به قبل أن تصلوا المغرب، ولا تعجلوا عن

عشائكم» متفق عليه.

237- Enes b. Malik radıyallahu anhın rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Akşam yemeği getiril diği zamam akşam namazını kılmadan önce onu yiyin ve acele edip namaza başlamayın.“

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

Hadis, namaz kılan kişinin namazını huşu içerisinde kılmaya yardım edecek ve kafasını meşgul edecek şeylerden uzaklaştıracak hazırlığı yapması gerektiği hususunda bir kuralı ifade etmektedir. Hadisten çıkarılabilecek bazı önemli hükümleri şöyle sayabiliriz:

1- Hadis, akşam namazı kılınacağı zaman önüne yemek getirilmiş olan kişinin önce yemeğini yemesini emretmektedir. Emrin zahiri bunun vacip olduğunu gösteriyor ki Zahirîler de böyle demiştir. Hatta o kadar ileri gitmişlerdir ki onlara göre önce namaz kılınmış olsa kılınan namaz bâtıl olur!”
Fakihlerin çoğunluğuna göre böyle bir durumda önce yemeği yemek menduptur. Onlar hadiste geçen emir kipini mendupluk şeklinde yorumlamışlardır. Bize göre bunun sebebi herhalde söz konusu emrin yasaklama mahallinde gelmiş olmasıdır. Çünkü mümin, cemaatle ilgili başlıklarda göreceğiniz gibi namaza kalkmakla emrolunmuştur. Bundan dolayı da namazdan başka bir şeyle meşgul olması yasaklanmıştır. Buna göre önce yemeğin yenilmesi emri yasaklama mahallinde varit olmuştur. Çünkü bu, namaza kalkma emrinin tam aksidir. Bu yüzden o sırada yemekle uğraşmak vacip değil, mendup olur. Fakihlerin çoğu bu emrin illetinin namazın tam bir huşu içerisinde kılınmasına engel olacak şeyin yapılmaması olduğunu söylemişlerdir. Bu illete binaen demişlerdir ki, kalbi meşgul edecek olan her şey yemek hükmüne dahildir. Bazı fakihler bu illeti göz önüne alan ve namaz kılan ile yemeğin hâllerine dair tafsilat içeren görüşleri zikretmişlerdir. Hükmün sebebinin bu illet olduğunu gösteren deliller sabit olmuştur.

İbni Hacer hazretleri şöyle diyor: “Saîd b. Mansûr ve İbni Ebi Şeybe’nin hasen bir isnatla Ebu Hureyre ve İbni Abbas radıyallahu anhümâdan naklettiklerine göre kendileri yemek yerken ve tandırda et kızarırken müezzin namaza başlamak üzere kamet getirmek ister. Bunun üzerine İbni Abbas ona şöyle der: ‘Acele etme ki, aklımızda yemekle ilgili bir şey varken na maz kılmayalım. İbni Ebi Şeybe’nin rivayetinde ise şu ifadeye yer verilmiş tir: ‘namaz kılarken aklımıza gelmesin diye… Yine İbni Ebi Şeybe Hasen b. Ali radıyallahu anhümânın şu sözünü nakletmiştir: ‘Namazdan önce akşam yemeğini yemek nefs-i levvameyi giderir. Bütün bu sayılanlarda görüldüğü gibi, söz konusu hükmün illeti nefsin yemeğe olan düşkünlüğü dür. Hükmün, varlığında da yokluğunda da illetiyle beraber uygulamaya konulması ve ne bütün, ne de kısımla sınırlandırılmaması gerekir. Oruçlu kişi bundan müstesnadır ve yemek hazır olduğu hâlde namaz kılması mekruh değildir. Çünkü şeriat emrettiği için yemekten uzak duran akıllı kişi, nefsini yemekle meşgul etmez. Ancak nefsine yenik düşerse yemeğin olduğu yerden ayrılması müstehaptır.”

2- Hadisin kelimesi kelimesine zahirine göre, namaz vaktinin geçme sinden korksa bile kişi önce yemeğini yer. İbni Hazm iyice ileri giderek bu görüşü de dillendirmiştir. Diğer müctehit imamların üzerinde icma ettikleri görüşe göre bu durumda önce yemeğin yenmesi caiz değildir.
Hadisten bu zahiri mananın kastedilmediğini gösteren delillerden biri de kesin bir şekilde kabul edilmiş olan şu kuraldır: Vaktin çıkmasının vereceği zarar namazdaki huşunun gitmesinden daha büyük ve daha fecidir. Çünkü namaz kılanın kafasını çok daha fazla meşgul edecek olan savaş sırasında kılınan korku namazının meşru kılınmasının sebebi vaktin hürmetine riayet etmektir ki, yemek bunun yanında önemsiz kalır. Ayrıca namaz vakitlerine riayet etmenin vacip oluşu kesin delillerle sabittir ve ahat haberden kaynaklanan zanni bir istinbatla bundan dönmek asla doğru olmaz.

3- Hadis, farz namazların cemaatle kılınmasının her durumda farz-1 ayın olmadığına delil gösterilmiştir. Eğer bununla, gelmesi şiddetle arzu lanan bir yemeğin getirilmesinin cemaate gitmemek hususunda bir özür olduğu kastediliyorsa dedikleri doğrudur. Eğer özürsüz olarak cemaatle na maz kılmanın farz olmadığı kastediliyorsa bu doğru değildir.”

وعن أبي ذر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «إذا قام أحدكم في الصلاة فلا يمسح الخضي، فإن الرحمة تواجهه» رواه

الخمسة بإسناد صحيح

238- Ebu Zer radıyallahu anhın rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Sizden biri namazda ayağa kalktığı zaman (yüzüne yapışan) ufak taşları silmesin. Çünkü rahmet ona yönelir.”

وفي السبعة عن معيقيب رضي الله عنه نحوه بغير تعليل :((إن كنت فاعلا فواحدة))

239- Yedi imam Muaykib radiyallahu anhdan ta’lil olmaksizin benzeri şu rivayeti nakletmişlerdir: “İlle de yapman gerekiyorsa bir kez yap.”

Hadislerden Çıkarılan Hükümler:

1- Ebu Zer hadisi, namazda yüze yapışan taşı toprağı silmenin haram olduğunu gösteriyor. Bu, “sizden biri namazda ayağa kalktığı zaman” rivayetinden açık bir şekilde anlaşıldığı gibi, “namaza kalktığı zaman” rivayetinde kastedilen de odur. Çünkü namaz dışında secde yerlerini sil menin yasaklanmasının bir anlamı yoktur. Sünen kitaplarındaki Muaykib hadisi rivayetlerinin hepsi de bu hususta çok açıktır. Bütün bu rivayetlerde yüzü silmekten maksat elle sivazlanarak üzerindeki taş toprağın giderilmesidir.

Cumhura göre arka arkaya üç kez tekrarlanmadığı ve ihtiyaç duyulmadığı zaman namazda yüzü silmek mekruhtur. Üç kez tekrarlanırsa veya ihtiyaç yokken yapılırsa haramdır ve namaz fasit olur. Bunun delili, daha önce Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin Ümâme binti Zeyneb radıyallahu anhümâyı taşıyarak namaz kılması konusunda zikrettiğimiz gibi, namazda yapılan az hareketin affedildiğini gösteren bazı delillerdir. İmam Mâlik bunu yapmanın caiz olduğunu söylemiştir.

2- Ebu Zer hadisi, yasaklamanın illetini şöyle açıklamıştır: “Çünkü rahmet ona yönelir.” Buradan anlaşılan şudur: Böyle yapmakla kişi namazdaki yönelişini kesintiye uğratır ve böylece yüce Allah’ın namaz kılana tecelli ettiği rahmetinden pay alamaz. Eğer bu hareket namazı ıslah için yapılırsa, eziyeti gidermek için zaruret miktarınca olması caizdir. Hadiste taş ve toprağın zikredilmesi onların yaşantısına göredir. Arka arkaya çok hareket yapmaksızın namaz kılana eziyet ve sıkıntı veren her şeyi izale etmek de taş ve toprağı izale etmek gibidir. Namaz kılınan veya secde edilen yeri namaza başlamadan önce düzenleyip temizlemekle bütün bun lardan uzak durmak mümkündür ki böyle yapmak müstehaptır.

242- Ene عن عائشة رضي الله عنها قالت: «سألت رسول الله صلى الله عليه الصلاة؟ فقال: «لهو اختلاس يختلسه الشيطان من في وسلم عن الإلتفات صلاة العبد.» أخرجه البخاري.

240- Hz. Aişe radiyallahu anhádan rivayet edildiğine göre bir kere sinde Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme namazda yüzünü başka bir
yöne dönmeyi sorunca şöyle buyurmuştur: “O, şeytanın hileyle kulun namazından aşırıp çalmasıdır.”

وللترمذي عن أنس بن مالك رضي الله عنه قال: قال لي النبي صلى الله عليه وسلم: «يا بني إياك والإلتفات في الصلاة، فإن الإلتفات في الصلاة

هلكة، فإن كان لابد ففي التطوع لا في الفريضة»

241- Tirmizî’nin Enes b. Mâlik radıyallahu anhdan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona şöyle buyurmuştur: “Ey oğlum, sakın namazda yüzünü başka bir yöne dönme. Çünkü namaz da yüzünü başka bir yöne dönmek helaka sebep olur. İlle de yapmak gerekiyorsa farzlarda değil, nafilelerde olsun.”¹4

Hadislerden Çıkarılan Hükümler:

1- Her iki hadis de namazda yüzü başka bir yöne dönmenin mekruh olduğunu ve namazın bundan dolayı bozulmayacağını gösteriyor. Tabii bu hüküm, kişi namazdayken göğsü ve boynunu bütünüyle kıbleden çevirmediği sürece geçerlidir. Hadislerin bu hükme delalet etmelerinin sebe bi “Şeytanın hileyle kulun namazından aşırıp çalmasıdır.” cümlesidir. Çünkü bu ifadede namazın bâtıl olduğu veya bütünüyle gittiği söylenme miştir. Cumhurun görüşüne göre söz konusu mekruhluk tenzihîdir.

Namazda böyle yapmanın yasaklanmış olmasının sebebi hakkında şunlar söylenmiştir:

a) Böyle yapılması hâlinde bedenin bir kısmı kıbleden dönmüş olur.

b) Namazda böyle yapmak huşuyu eksiltir.

c) Böyle yapmak yüce Allah’a teveccühten yüz çevirmek anlamına gelir.

Bu son zikredilen iki sebebi gösteren delillerden biri de Ebu Zer’in nak lettiği şu hadistir: “Başka bir yöne dönmediği sürece yüce Allah namaz kılan kulun yüzüne bakmaya devam eder. Kul dönerse ona bakmaz.” 15. İşte bu manadan dolayı, en üstün ibadet olan namaza halel getirdiği için namaz kılarken başka bir yöne dönmek konusunda çok fazla uyarı yapıl mış, hatta Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onun helaka sebep olacağını ifade etmiştir.

Bir sebep veya ihtiyaçtan dolayı namazda başka bir yöne dönmek bu hükümden istisna edilmiştir. İnsanlara namaz kıldırdığı sırada Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin odasından çıktığını gören Hz. Ebu Bekir’in ona doğru dönmesi buna delil olarak gösterilmiştir. Hatta Buhari bu konuda, “Başına gelen veya gördüğü bir şeyden dolayı kişi baş ka yöne dönebilir mi?” şeklinde bir başlık açmıştır.

2- Kişi namazdayken herhangi bir özrü olmadan göğsü kıbleden tam olarak dönecek şekilde başka bir tarafa dönerse Hanefiler’e ve Şafiîler’e göre namazı bozulur. Mâlikîler’e ve Hanbeliler’e göre ise bütün vücuduyla başka bir tarafa döndüğü takdirde namazı bozulur.

وعن أنس رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «إذا كان أحدكم في الصلاة فإنه يناجي ربه، فلا يتز فن بين يديه ولا عن يمينه، ولكن عن شماله تحت قدمه » متفق عليه.

242- Enes radıyallahu anhın rivayet ettiğine göre Resûlullah sallal lahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Sizden biri namazdayken Rabb’i ile münacat eder (konuşur). Bu hâldeyken ne önüne, ne de sağ tarafına sakın tükürmesin! Ancak sol tarafına, ayağının altına tüküre bilir.”

وفي رواية: «أو تحت قدمه.»
Bir başka rivayette şu ifade geçmektedir: “…veya ayağının altına…”¹

Hadisin Şerhi:

İnsanlar İslam’ın ilk devrinde sade ve basit bir çöl hayatı yaşıyorlar di ve mescidin zemini kum ve çakıl taşından oluşuyordu. İnsanların çoğu ne medeni toplum yaşantısını, ne de ibadet etme âdâbını bilmiyorlardı. Bazıları mescit içerisinde veya namazdayken oraya buraya tükürür veya balgam atardı. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onlara insanların doğal olarak başına gelebilecek böyle bir durumda yapmaları gereken şeyi öğreterek şöyle demiştir:

“Sizden biri namazdayken Rabb’i ile münâcat eder.” Şu hadiste ifade edildiği gibi, Fatiha suresini okurken kişi Rabb’i ile konuşur: “Kul namazdayken ‘elhamdulillah’ dediği zaman Allah, ‘Kulum beni övdü.” buyurur…” Namazın dışında ise Allah’ın rahmeti her zaman kula dönük olduğu için böyle bir şey yapmamalıdır. Buhari’de geçen bir rivayet şöy ledir: “Kul Rabb’i ile münâcat eder veya Rabb’i onunla kıble arasında dır.” Bu, namaz kılanın ne kadar önemli bir makamda olduğunu belirten çok etkili bir ifadedir. Yani, Allah’ın bu makamdaki rahmeti ve kabulü kul ile kıble arasında bulunmaktadır. İbni Ömer’in hadisinde şu cümle geç mektedir: “Şüphesiz ki Allah, kulun yüzü tarafındadır. “18 Yani, Allah namazdaki kul ile yüz yüzedir. Bu ifade de kıblenin ne kadar önemli oldu ğunu gösteriyor. Ebu Ömer b. Abdülberr bu hususta şöyle diyor: “Yani, Allah’ın kıblesi namaz kılan kulun yüzünün tam karşısındadır. ”

“Bu hâldeyken ne önüne… sakın tükürmesin.” Çünkü namaz kılan kulun ön tarafı kıbleye bakar ve kıble saygı ve hürmet gösterilmesi gere ken bir yöndür. Bu ifadeye göre, ister mescitte ister dışarıda olsun mutlak olarak ve özellikle de namaz kılan için kıble yönüne doğru tükürmek ha ramdır.

“… Ne de sağ tarafına sakın tükürmesin.” Buhari ve Müslim’de ge çen Ebu Hureyre hadisinde şu ifade yer almıştır: “Sizden biri tükürece ği zaman ne ön tarafına, ne de sağına tükürmesin.” Bu ifadeye göre, mescitte veya dışarıda, namazda veya namaz dışında mutlak olarak kıbleye karşı veya sağ tarafa tükürmek yasaklanmıştır. Imam Nevevî, mutlak olan
Ebu Hureyre hadisini mukayyet olan Enes hadisine hamlederek bu emrin namaza mahsus olduğunu söylemiştir. Ancak ortada mutlak olanın hâli üzere kalmasına engel olacak bir şey yoktur. Çünkü birçok hadiste her durumda insanın ön ve sağ tarafının muhterem olduğu söylenmiştir. Aynı zamanda insanlara eziyet ve sıkıntı verecek şeylerin yasaklanmış olması da bunu gerektirir.

“Ancak sol tarafına, ayağının altına tükürebilir.” Buhari ve Müslim’de geçen ibare budur. Yine ikisinde geçen diğer bir ibare de “… veya ayağının altına…” şeklindedir. Buhari “ev” harfini ispatın, Müslim ise hazfinin tercihine işaret etmişlerdir, mana ise hazfine göredir. Ancak kişi namazdayken tükürür veya sümkürürse sol tarafına dönüp oraya tükürsün ve tükrüğü sol ayağının altına alıp gizlesin. Böylece ister mescitte, ister yolda veya başka bir yerde olsun insanlardan hiçbirine eziyet verilme miş olur. Günümüzdeki mescitlere ve camilere gelince, halılarla döşenmiş oldukları için oralarda tükürmek veya sümkürmek asla caiz olmaz. Âlimler hadiste geçen sağ tarafa tükürmeme konusunda birçok yorum yapmışlar ve bazı hadislerin zikrettiği gerekçeyi kabul etmişlerdir. Onlardan biri de Buhari’de geçen Ebu Hureyre’nin şu hadisidir: “Çünkü onun sağ tara finda bir melek vardır.” Bu görüş, sol tarafta da bir melek bulunması sebebiyle problem teşkil etmiştir. İbni Hacer hazretleri bu probleme verdiği cevapta bu durumun namaza mahsus olduğunu söylemiştir.

Namazın, kıblenin ve mescidin saygınlığı ve dokunulmazlığı, insanla ra eziyet etmenin yasak oluşu kuralından hareketle diyebiliriz ki, namazın saygınlığından dolayı bu durum namaz için sabit olmakla beraber şeria tın tekrim manası taşıyan işleri sağla, necaseti giderme veya hoş olmayan şeyleri solla yapmaya özen göstermeyi emreden kuralına göre her şeyde geçerlidir. Bizden önceki insanlar yolda tükürmek veya sümkürmek ge rektiğinde, yere tükürdükten sonra insanlara eziyet vermesin diye hemen üzerine basıp silerlerdi.

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

1- Mescitlerin ve özellikle de hadislerin çok fazla tazim edip yücelttiği kıble tarafının tükürük vb. çirkin şeylerle kirletilmesi haramdır.

2- Eğer namaz kılan kişinin o sırada tükürmesi veya sümkürmesi gere kir de onu yutamazsa sol tarafına ve ayağının altına tükürür veya sümkürür. Tabii bu durum zemini toprak veya çakılla kaplı olan eski devirlerdeki mescitler için geçerlidir. Fakat çağımızdaki halılarla döşenmiş olan mescitlerde böyle bir şey yapmak orayı kirleteceğinden ve insanlara zarar vereceğinden dolayı haramdır. Böyle bir durumda insan tükürüğünü elbisesinin bir ucuyla veya bir kâğıt mendille alıp silebilir.

3- Fakihlere göre namaz kılan kişinin yere tükürmesi mekruhtur. Kişi zorda kalırsa elbisesinin bir ucuyla veya taşıdığı bir mendille tükürüğü alıp siler veya mescit dışında namaz kılıyorsa sol ayağının altına doğru tükürür. Fakihler böyle yapan bir kişinin namazının bozulmayacağını söylemişlerdir. Sanırız bunun sebebi bu fiili şiddetle reddetmiş olmasına rağmen Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin namazın yeniden kılınmasını emretmemiş olmasıdır. Ayrıca böyle bir fiil az amel bâbından olup namazı bozmaz.

وعن أنس بن مالك رضي الله عنه قال: «كان فرام لعائشة سترت به جانب بينها، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: أميطي غنا فرانك هذا، فإنه لا تزال تصاويرة تعرض لي في صلاتي» رواه البخاري.

243- Enes b. Mâlik radıyallahu anhın rivayet ettiğine göre, Hz. Âişe radıyallahu anhânın odasının bir tarafını örttüğü, üzerinde desen ve re simler bulunan bir perdesi vardı. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bir gün ona şöyle dedi: “Bu perdeni bizden uzak tut! Çünkü onun üzerindeki tasvirler namazımda bana görünüyor.”

وعن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم صلى في خميصة لها أعلام، فنظر إلى أعلامها نظرة، فلما انصرف قال: «إذهبوا بحميصتي هذه إلى أبي جهم، وأتوني بالتجانية أبي جهم، فإنها ألهثني أنفا عن صلاتي» متفق عليه.

244- Hz. Aişe radıyallahu anhânın anlattığına göre Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem üzerinde şekiller bulunan bir elbiseyle namaz kıldı ve şekillerine bir kere baktı. Namazı bitirdikten sonra şöyle buyurdu: “Benim bu elbisemi Ebu Cehm’e götürün ve bana Ebu Cehm’in en becaniyesini (üzerinde şekil bulunmayan yün elbiseler getirin. Çünkü bu elbise az önce beni namazda oyaladı.”

Hadislerden Çıkarılan Hükümler:

1- Her iki hadis de bir takım tasvirlerin önünde veya üzerinde tas virler bulunan bir elbiseyle namaz kılmanın mekruh olduğunun delilidir. Hadislerin bu hususa delaletleri gayet açıktır, ancak bu durum namazı bozmaz.

2- Her iki hadis de namaz kılan kişinin aklını karıştıran ve onu meşgul eden süs ve elbiselerin mekruh olduğunu göstermektedir. Hadislerin buna delaletleri de açıktır.

3- Hafız Ebu Ömer b. Abdülberr ve âlimler her iki hadisi namazda aklin başka şeylerle meşgul olmanın, farzlarını ve rükünlerini yerine getirme ye engel olmadığı sürece namazı bozmayacağına ve yeniden kılınmasını gerektirmeyeceğine delil göstermişlerdir. Hadisin buna delalet eden tarafı Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin namazını yeniden kılmamış olmasıdır.

4- Daha önce geçen bilgilere bakılarak hadisten şu hüküm de çıkarılır: Namaz kılan kişinin namazda kendisini meşgul edecek ve kafasını karıştırıp oyalayacak şeyleri ortadan kaldırması gerekir. Namaz kılınan yerlerde ve mescitlerde aşını süslerin ve nakışların bulunmasının mekruh olmasının sebebi de budur.

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin mescidi son derece sa deydi. Günümüzde insanlar süslemeler konusunda o kadar aşırıya kaçtılar ki neredeyse bu süslemelere harcanan paralar mescitlerin onarılmasına engel olacak hâle geldi. Bundan daha kötüsü ise söz konusu süslemele rin zekât paralanıyla yapılmasıdır. Oysa bütün mezheplerin ittifakıyla bunu yapmak caiz değildir.

وعن جابر بن سمرة رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «ليستهين أقوام يرفعون أبصارهم إلى الشماء في الصلاة أو لا ترجع إليهم. ” رواه مسلم

245 Cabir b. Semüre radiyallahu anhın rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Namazda gözlerini semaya diken bazı kimseler ya buna bir son verecekler ya da gözleri kendilerine geri dönmeyecek!”

وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: التثاؤب من الشيطان، فإذا تثاءب أحدكم فليكظم ما استطاع » رواه مسلم،

والترمذي

246- Ebu Hureyre radıyallahu anhın rivayet ettiğine göre Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Esnemek şeytandandır. Sizden biri esnediği zaman gücü yettiğince kendini tut maya çalışsın.”

Hadislerden Çıkarılan Hükümler:

Kan Her iki hadis de zikredilen şeylerin namazda yapılmasının mekruh olduğunu, ancak namazı bozmadığını gösteriyor. Çünkü hadislerde namazın yeniden kılınması emri yoktur. Hadislerde söz konusu olan hususları şöyle özetleyebiliriz:

1- Namazda dua ederken ve diğer hâllerde gözleri göğe kaldırmak. Diğer bir rivayette geçen “namazda dua ederken” ifadesi ise diğer hadislerde geçen namaz kelimesinin mutlak oluşunu ortadan kaldırmaz. Böylece bütün namazlarda gözlerin göğe kaldırılmasının mekruhluğu sabit olmuş olur ki, bunda icma edilmiştir.

Bunun hikmeti, söz konusu harekette bir çeşit kıbleden yüz çevirme, namazdan çıkma ve başka şeyle meşgul olma hâlinin bulunmasıdır. İşte bu yüzden namaz kılanın gözünün secde yerinden öteye bakmaması müstehaptır.

Hadiste geçen “Ya da gözleri kendilerine geri dönmeyecek.” ve Buhari’deki “Ya da gözleri kendilerinden alınacak.” ifadelerinin zahiri bir tehdit ihtiva etmektedir. Buna göre söz konusu fiil haramdır. Bir görüşe göre böyle yapanların gözlerinin meleklerin indirdiği ışıklardan zarar görmesinden korkulur.

2- Namazda esnemek mekruhtur. Bunun mekruhluğu gayet açıktır. Çünkü esnemek namazın edebini ve huşuyu ihlal eder. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şekerleme yapıp uyuklayan birine ibadet etmek üzere güç toplaması için uyumasını emretmiştir.

الله عنها قالت: سمعت رسول الله صلى رضي ولة «مسلم» عن عائشة الله عليه وسلم يقول: «لا صلاة بحضرة طعام، ولا هو يدافعة الأخيتان.»

247- Müslim’in Hz. Aişe radıyallahu anhâdan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemi şöyle buyururken işitmiş: “Ne yemek hazırken, ne de büyük ve küçük abdest sıkışıkken namaz kılınmaz.”

Hadisten Çıkarılan Hükümler:

1- Daha önce geçtiği üzere yemek sofrası kurulmuşken namaz kılmak mekruhtur.

2- İdrar, gaita veya gaz insanı sıkıştırırken namaz kılmak da mekruhtur. Kalbi ve zihni meşgul eden ve tam olarak huşu duymaya engel olan diğer şeyler de bu hükmün kapsamına girer. Hadisin zahirine göre böyle kılınan bir namaz bâtıl olur. Zahiriler daha önceden söyledikleri gibi burada da namazın bâtıl olacağını söylemişlerdir. Cumhur ise hadisi namazın kemâl manada kılınmış olmayacağı şeklinde yorumlamışlardır. Bu durumda olan kişi ihtiyacını gördükten sonra rahatça namazını kılmalıdır. Ancak vaktin çıkmasından korkarsa vaktin hürmetini muhafaza etmek için o hâldeyken namazını kılar. Bu durumda namazın ertelenmesi caiz olmaz.

Kaynak: buluğul meram

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Huşu nedir nasıl sağlanır?
• Huşu ne Demek? Kısaca
• Huşu ne demektir
• Huşu amacıyla namazda gözleri kapatmak
• Huşû kavramı nedir namaz kılarken neden önemlidir?
• Tümünü görüntüle.
• Huşu amacıyla namazda gözleri kapatmak
• Huşû kavramı nedir namaz kılarken neden önemlidir?
• Namazda huşû ile ilgili Sözler
• Husuf Namazı ne demek? Kısaca
• Namazda huşuyu nasıl elde ederiz
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.