Bazı Hükümler
1. Büyüklenme hissiyle elbiseyi topuktan aşağıya sarkıtarak namaz kılmak haramdır.
2. Şâfiilerle Hanbelîler bu hadise göre hüküm vermişlerdir. Ancak Şâfiîler kibir hissetmeksizin namazda elbisenin paçalarını veya eteğini böylesine uzatmanın mekruh olduğunu söylerler. Hanbelilere göre ise, kibir hissedilmiyorsa bunda herhangi bir sakınca yoktur.
3. Hanefî ulemasına göre ise, kibir duygusuyla namaz kılacağı elbiselerin eteğini veya paçasını uzatmak mekruhsa da kibir duygusu olmaksızın paçaları veya eteği uzatmakta sakınca yoktur.
Ebû Hureyre (r.a.)den; demiştir ki:
Elbisesini (yere) sarkıtarak namaz kılmakta olan bir adama Re-sûlullah (s.a.), “Git abdest al” dedi. O da gitti abdest aldı ve biraz sonrar geldi. Resûlullah (s.a.) (tekrar); “Git abdest al” dedi. (O adam da tekrar) gitti abdest alıp geldi. (Bunu gören başka) bir adam:
Ya Resûlallah, o adama (abdestli olduğu halde) niçin abdest almasını emrettin? dedi. (Resul-ü Ekrem de)
“O etekliğini (yere) sarkıtarak namaz kılıyordu. Şam yüce olan Allah elbisesini (yerde) sürünecek kadar sarkıtan kimsenin namazını kabul etmez” buyurdu
Hadisin Açıklaması
Resûl-i Ekrem’in bu ismi açıklanmayan sahabiye abdestli olduğu halde abdestini yenilemesini emretmesinin sebebi hadis-i şerifte açıklandığı üzere, haddinden fazla uzun elbise içerisinde namaz kılmak istemesidir. Etekliğin veya benzeri giyeceklerin aşağı sarkan kısımlarının dinen tecviz ve tesbit edilen Ölçü ve sınırı topuklara kadardır. Bu sınırı aşmak ise, kibir alâmeti sayılmıştır.
Kibir ise, ibâdet ve itaata aykırı olduğundan Cenab-ı Hak böylesine uzun elbiseler içerisinde namaz kılan kimselerin namazını kâmil bir namaz olarak kabul etmemektedir. Bu bakımdan böyle namaz kılan bir kimse sanki ab-destsiz namaz kılan bir kimse durumuna düşmüş olur.
İşte Resûl-i Ekrem bu sebeble hadis-i şerifte ismi açıklanmayan kimseye haddinden fazla uzun bir elbise içerisinde namaz kılmak isteyince abdestini yenilemesini emretmiştir.
Resul-i Ekrem’in bu sahâbîye abdestli olduğu halde abdestini yenilemesini emretmesindeki hikmeti şöyle açıklayanlar da vardır:
1. Resûl-i Ekrem abdestli olan bu kimseye abdestini yenilemesini emretmekle bu kimseyi ister istemez hatası üzerine düşünmeye zorlamıştır. Aslında bu kimsenin abdesti vardır ve uzun etekle namaza durduğu için de bozulmuş değildir.
2. Belki de Resûl-i Ekrem’in emrinde Cenab-ı Hak (c.c.) bir bereket yaratmıştır da bu emre uyarak abdest alan mezkûr sahâbinin içindeki kibir ve benzeri manevî kirler bu abdestlerle yıkanmıştır.
Ayrıca maddi temizliğin iç temizliğine te’sir ettiği de bir gerçektir, tkin-ci abdest sayesinde kibrin de dahil olduğu manevî kirler dökülmüştür.
Resul-i Ekrim’in birinci emrine uyarak abdest alan sahâbî Efendimizin emrindeki hikmeti ve kendi hatasını anlayamadığı için ikinci defa tekrar abdestini yenilemesi emredilmiştir.[316]
Bazı Hükümler
1. Uzun eteklikle bir elbise içerisinde namaz kılan kimsenin namazının kabul edilmeyeceğini ifade eden bu hadis zayıftır. Çünkü senedinde Ebu Ca’fer vardır. Bu râvinin kimliği meçhuldür.
2. Şayet bu hadis-i şerifin sahihliği farz edilse bile, mensûh olduğunu söylemek icâbeder. Çünkü uzun eteklik içinde namaz kılan kimsenin namazının sahih olduğunda icma vardır.
3. Uzun etekle namaz kılmakla ilgili yasak, esasen sadece erkeklere aittir. Kadınlarla ilgisi yoktur. Bu mevzuda mezheblerin görüşünü öğrenmek için bir Önceki hadisin şerhine de müracaat edilmelidir
Answers ( 2 )
Büyüklenerek ve aynı zamanda kibirlenerek elbiseyi yerde salındırarak namaz kılmak haramdır. Yerde salınan veya uzun bir etek ile namaz kılmak sadece erkekler için yasaktır. Bu yasağı kadınlara uygulayamayız.
Rasulullah (sav) şöyle buyuruyor:
“Büyüklenerek namazda elbisesini yere sarkıtan kişinin Allah katında hiç bir değeri yoktur. (Yahut: Onu ne kötülük işlemekten korur ne de bağışlar.)
İslam namazında genellikle namaz kılınan yerin ve namazda giyilen elbisenin temiz ve necislerden arınmış olmasına dikkat edilmesi tavsiye edilir. Namazda elbisenin yere asılması, elbisenin kir ve pisliklere bulaşmasına yol açabileceği ve namazın temizliğini etkileyebileceği için ideal değildir.
İdeal olarak, namaza başlamadan önce elbiselerin asılması veya temiz ve yüksek bir yere konulması müstehabdır. Bu, ibadet yerinin temizliğini ve kutsallığını korumaya yardımcı olur.
Ancak elbise asmanın mümkün olmadığı veya zeminin temiz olduğu ve kirlilik riskinin olmadığı bir durum varsa, elbisenin yere asılması caiz olabilir. Bu gibi durumlarda, bölgenin temiz olması ve elbiseleri veya namazı etkileyebilecek her türlü kirlilikten arındırılması tavsiye edilir.
İslam’da namazda temizliği ve saflığı korumanın çok vurgulandığını not etmek önemlidir. Müslümanlar, namaz sırasında bir ritüel saflık durumu ve Allah ile odaklanmış bir bağlantı sağlamak için ibadet yerlerinin, kıyafetlerinin ve vücutlarının temizliğine dikkat etmeye teşvik edilir.
Dua veya ilgili uygulamalarla ilgili özel endişeleriniz veya sorularınız varsa, en iyisi, sizin özel durumunuza ve anlayışınıza göre rehberlik sağlayabilecek bilgili bir din bilgini veya imam ile görüşmektir.
Namazda elbiseyi yere sarkıtmak (örneğin uzun bir cübbeyi veya paçaları yere kadar indirmek) fıkhi açıdan bazı mezheplerde tartışmalı bir konudur. Bu durum daha çok “isbal” kavramı çerçevesinde ele alınır.
📜 “İsbal” Nedir?
İsbal, kişinin elbisesini kibirli bir şekilde yere kadar uzatmasıdır. Hadislerde Peygamber Efendimiz (s.a.v.), kibirle elbisesini yere kadar sarkıtanları uyarır:
“Kibirlenerek elbisesini yerde sürüyen kimseye Allah kıyamet günü bakmaz.”
(Buhari, Libas 5; Müslim, Libas 40)
🕌 Namazda İsbalin Hükmü
Eğer elbise kibir amacıyla yere sarkıtılıyorsa, bu haramdır ve namaza zarar verir.
Eğer kibir kastı yoksa, mezheplere göre farklılık gösterir:
Hanefi Mezhebi: Kibir yoksa günah değildir ama yine de kaçınmak müstehaptır.
Şafii ve Maliki Mezhebi: Benzer şekilde, kibir yoksa günah olmaz ama yine de tavsiye edilmez.
Hanbeli Mezhebi: Daha sıkı bir görüşle, kibir olmasa bile isbal yapılmamalıdır.
🧵 Günümüzde Nasıl Uygulamalı?
Pantolon, cübbe ya da benzeri giysilerin paçaları veya etekleri topuk altına inmeyecek şekilde ayarlanmalı.
Kişi kibir taşımıyorsa da, sünnete uygun olarak paçaları yukarıda tutmak güzel görülür.
Namaz için özel kıyafet giyiliyorsa, bu konuda daha dikkatli olmak sünnete daha uygundur.
İstersen bu konuyla ilgili fıkhi kaynaklardan özet de çıkarabilirim ya da mezheplere göre detaylı karşılaştırma yapabilirim.