Kuru temizleme necaseti temizler mi?

Kuşkusuz İslam, temizliğe çok önem vermiştir. Gereği gibi temizliği önemsemeyen bir topluluğu Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Ve Kur’ân-ı Kerîm, içinde bulunmuş oldukları durumdan alıp edep, hayâ ve temizliğin zirvesinde bir medeniyete taşımıştır.

رجال لمسجد أسس على التقوى من أول يوم أحق أن تقوم فيه فيه

Allah Teâlâ şöyle buyuruyor:

يحبون أن يتطهروا والله يحب المطهرين

“Orada öyle erler vardır ki, onlar iyice temizlenmeyi sever ler. Allah da çokça temizlenenleri sever”!

عن جري الهدي عن رجل من بني سليم قال قال رسول الله صلی الله عليه وسلم: الطهور نضف الإيمان

Curey en-Nehdi’nin Beni Süleym kabilesine mensup olan birin den yaptığı rivayete göre Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Temizlik imanın yarısıdır.”

عن علي رضي الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم

مفتاح الصلاة الطهور

Hazreti Ali (Allah Ondan Razı Olsun)’den rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: “Namazın anahtarı temizliktir.”

Bu ve emsali âyet ve hadis-i şeriflerden de anlaşılacağı üzere dinimiz taharete/temizliğe büyük önem atfetmiştir. Akil ve baliğ her Müslümana, namazdan önce, Hadesten (abdest veya boy abdesti dediğimiz manevi pislikten temizlik) ve necâsetten (beden, elbise ve namaz kılınacak mekânın dinen pis sayılan şeylerden) temizliği şart koşmuştur. Dinin direği olan namazı, bu iki temizlik yapılmadan geçerli saymamıştır.

Günümüzdeki teknolojik gelişmeler, beraberinde temizlik alanında da bir takım yenilikleri getirmiştir. Kuru temizleme sistemiyle yapılan temizlik de bu yeniliklerden biridir. Durum böyle olunca “Bu sistemle yapılan temizlik dinen temizlik midir, bu şekilde temizlenen elbiseyle namaz kılınabilir mi?” suâllerine cevap arama ihtiyacı doğmuştur.

Öncelikle; kuru temizlemenin ne olduğu, târihi seyri ve nasıl uygulandığından bahsedeceğiz. Daha sonrada gücümüz nispetince bu temizliğin fikhi değerlendirilmesini yapacağız. Muvaffakiyyet Allah’tandır.

Yaptığımız araştırmaya göre bu sistemle yapılan temizliğe her ne kadar kuru temizleme dense de hakikatte bu temizleme işleminde sıvı kullanılmaktadır. Fakat su değil de farklı sıvılar kullanıldığı göz önüne alındığından “kuru temizleme” diye anılmıştır.

Kuru temizleme; ilk olarak benzin, gazyağı emsali yanıcı maddelerle yapılan tehlikeli bir işlem olduğundan pek ilgi görmemiş, 1930’larda perkloholoroethylene/yanıcı olmayan solvent kullanıldıktan sonra tehlikeli olmaktan çıkmış ve dünyada itibar gören bir sektör haline gelmiştir.

Kuru temizleme sisteminin ilk doğuşu hakkında farklı şeyler söylense de petrol içerikli bir sıvının makine yağı bulaşmış bir elbisenin üzerine dökülüp buharlaşması sonucu lekenin giderilmesi bu sektörün doğuşuna etken olduğu ağırlık kazanmıştır. Araştırmacıların ifadelerine göre ilk kuru temizleme 1840’da Paris’te açılmış ve ardından diğer bölgelere yayılmıştır.

Nureddin Yıldız Hocanın Fetva meclisindeki Fetvasu şöyledir:

Eğer kuru temizlemede gerçekten su kullanılmıyorsa bu temizleme ile necaset temizlenmiş olmaz. Dolayısıyla necaset bulaşmış bir elbiseyi su ile yıkamak ya da kuru temizleyicide su ile yıkanıyorsa oraya vermek gerekmektedir. Bu mümkün değilse, evde su ile yıkayıp kuru temizlemede diğer işlemi yaptırılabilir.

Kuru Temizleme Sistemiyle Yapılan Temizliğin Hükmü Nedir?

Kuru temizleme sistemiyle yapılan temizlik ve dinî hükmü üzerine detaylı bir değerlendirme yapılmıştır. Verilen bilgiler ışığında kuru temizleme işlemi, dinen temizlik şartlarını tam olarak karşılamada bazı sorunlar barındırmaktadır. Konuyu başlıca noktalar üzerinden ele alalım:

1. Kuru Temizleme İşleminin Özeti

Kuru temizleme işlemi şu adımlarla gerçekleştirilir:

1. Perkloroetilen (perk) çözücüsü ile yıkama.
2. Arıtma ve buharlaştırma sonrası durulama.
3. Santrifüj işlemi.
4. Kurutma işlemi.
5. Havalandırma işlemi.

Bu işlem sırasında su kullanılmaz; bunun yerine perk adı verilen kimyasal bir çözücü kullanılır. Ancak bu maddenin, idrar, içki ve kusmuk gibi su bazlı lekeleri çıkarmada etkili olmadığı, bu lekelerin ütüleme sırasında yüzeye çıktığı belirtilmiştir.

2. İslam Hukuku Açısından Değerlendirme

İslam hukukuna göre temizlik (taharet), necasetin giderilmesi ve şer’î su kullanımı açısından değerlendirilir:

a) İmam Muhammed’in Görüşü

• Su dışındaki sıvılarla temizlik yapılması caiz değildir.
• Kuru temizleme sırasında kullanılan perk maddesi, necaseti gidermek için yeterli görülmemiştir.
• Temizlikten önce bazı giysilerin çamaşır makinesinde yıkanması, diğer giysilerle birlikte kuru temizleme makinesine atıldığında temizlik hükmünü bozar. Necis giysilerle temasta olan diğer giysiler de temiz sayılmaz.

b) İmam Ebu Hanife ve İmam Ebu Yusuf’un Görüşü

• Su dışındaki sıvılarla temizlik yapılması caizdir. Ancak bu sıvının kendisinin temiz olması gerekir.
• Perk maddesi, makinede necis giysilerle temas ettiği için necis olur.
• Necis bir sıvının temizlenmesi için üç defa temiz suyla yıkanması gerekirken, kuru temizleme işleminde bu yapılmaz. Necis perk maddesi buharlaştırılıp yoğunlaştırılarak tekrar kullanılır, bu da temizlik hükmünü bozar.

c) Buharın Necaseti

• İmam Ebu Yusuf, Şafiîler ve Hanbelî mezhebine göre, necasetin buharı ve dumanı da necis sayılır. Bu nedenle, buharlaştırılmış perk maddesiyle yapılan temizlik sahih değildir.
• Şafiî mezhebine göre az miktardaki buhar affedilse de ihtiyatlı davranılması esastır.

3. Pratik Sonuçlar

1. Kuru temizleme işlemiyle temizlik:
   • İslam’da şer’î temizlik için gereken şartları tam olarak sağlayamamaktadır.
   • Perk maddesinin necaseti çıkarmada etkisiz olduğu ve kullanılan kimyasal sıvının necis hale geldiği belirtilmiştir.
2. Namaz ve ibadet açısından:
   • İbadet sırasında giyilen elbiselerin temizliği kesin olmalıdır. Şüphe durumunda, kuru temizleme yapılan elbiselerin temizlik hükmü ihtiyatla değerlendirilmelidir.
   • Elbise suyla yıkanmamışsa veya temizlik durumu şüpheliyse, bu elbiseyle namaz kılmak uygun görülmemektedir.

4. Tavsiye

• İhtiyatlı Davranış: Namaz ve ibadetler için kullanılan giysilerin, temizliği kesin olarak bilinen yöntemlerle (su ile yıkama) temizlenmesi en doğrusudur.
• Kuru Temizleme İşlemleri: Dinen ciddi sorunlara yol açabileceği için bu yöntemi tercih etmemek ihtiyatlı bir yaklaşım olacaktır.
• Alternatif Çözüm: Kuru temizlemeye uygun olmayan hassas giysiler için, su bazlı temizlik sağlayan yöntemler tercih edilmelidir.

Sonuç: Kuru temizleme sistemiyle yapılan temizlik, kullanılan kimyasal maddeler ve işlem süreci nedeniyle dinen şer’î temizlik açısından sakıncalı bulunmuştur. Bu nedenle, ibadet için giyilecek giysilerin temizliğinde ihtiyatlı olmak ve kesinlikle suyla temizliği tercih etmek önemlidir.

BENZER KONULAR:

• necaset nedir ve necaset ile namaz kılınır mı?
• necaset nedir? Necasetin ne kadarı namaza manidir
• necaset nedir? İslamda Necaset Kavramı
• necaset nedir? İslamda necaset kaça ayrılır
• Necasetten Taharet Nasıl Yapılır?
• Tümünü görüntüle.
• Manevi temizlik nasıl yapılır?
• temizlik nasıl yapılır Necaset
• İslamda temizlik nasıl olmalıdır
• Temizlik ile ibadetler arasında nasıl bir bağlantı vardır?
• İbadetle temizlik arasında nasıl bir ilişki vardır
• Tümünü görüntüle.