Share
Kur’an’da nesh
Question
Kur’an-ı Kerim’de neshedilmiş âyet var mıdır? Varsa bu konudaki deliller nedir?
CEVAP: İslâm şeriatında neshin manası bir hükmü ortadan kaldırmak veya değiştirmek demektir. Nesh konusu eski ve yeni pek çok âlimin üzerinde ihtilaf ettiği bir konu olmuştur. Bazı müfessirler o kadar çok âyette neshin varlığına kail olmuşlar ki mensuh (neshedilmiş) âyetlerin sayısı onlara göre üçyüze kadar ulaşmıştır. Şüphesiz bu aşın bir görüştür. Kur’an-ı Kerim’in bazı hükümlerinde yasamada tedricilik prensibine uygun olarak nesih vaki olmuşsa bile bü çok az sayıdaki âyette vâki olmuştur.
Neshin olduğunun delili Bakara süresindeki şu âyettir:
Herhangi bir âyetin hükmünü yürürlükten kaldırır veya unutturur-sak, onun yerine daha hayırlısını veya onun benzerini getiririz. Allah’ın herşeye kadir olduğunu bilmez misiniz? (Bakara/106)
Bazı bilginler Nahl süresindeki şu âyeti de neshin delili olarak gösterirler:
Bir âyetin yerine başka bir âyeti getirdiğimiz zaman ki Allah neyi indireceğini çok iyi bilir- “Sen ancak uyduruyorsun” dediler. Hayır, öyle değildir, ama onların çoğu bilmezler. Ey Muhammedi De ki: “Kur’an’ı Ruhu’l-Kudüs (Cebrail) rabbinin katından, inananların inancını pekiştirmek, müslümanlara doğruluk rehberi ve müjde olmak üzere hak olarak indirmiştir.” (Nahl/102-102)
Neshedilen âyetlerden birisi Enfal süresindeki şu âyettir:
Ey Peygamber! Mü’minleri savaşa teşvik et. Eğer sizden sabırlı yirmi kişi bulunursa (onlardan) iki yüz kişiye galip gelir. Eğer sizden yüz kişi olursa onlardan bin kişiye galip gelir. Çünkü onlar anlamayan bir topluluktur. (Enfal/65)
Bu âyet kendisinden sonraki şu âyetle neshedilmiştir:
Şimdi Allah yükünüzü hafifletti, zira içinizde zaaf bulunduğunu biliyordu. Sizden sabırlı yüz kişi bulunursa onlardan ikiyüz kişiye galip gelir ve eğer sizden bin kişi olursa, Allah’ın izniyle (onlardan) ikibin kişiye galip gelirler. Allah sabredenlerle beraberdir. (Enfal/66)
Fıkıhçıların mensuh olduğunu söyledikleri âyetlerden birisi de Müezzemmil sûresinin ilk âyetleridir.
Ey Muhammedi Şüphesiz rabbin, senin ve beraberinde bulunanlardan bir topluluğun gecenin üçte ikisinden biraz az, yansı ve üçte biri kadar vakit içinde kalkıp ibadet ettiğini bilir. Gece ve gündüzü Allah ölçer; sizin bu vakitleri takdir edemiyeceğinizi bildiğinden tevbenizi kabul eder. Artık Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun. Allah içinizden hasta olanları, Allah’ın lütfundan n-zık aramak üzere yeryüzünde dolaşacak olan kimseleri ve Allah yolunda savaşacak olanları şüphesiz bilir. Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun, namazı kılın; zekâtı verin. Allah’a gönül hoşlu-ğuyla ödünç verin. Kendiniz için önceden (dünyada iken) yaptığınız iyiliği daha iyi ve daha büyük ecir olarak Allah katında bulursunuz. Allah’tan bağışlanma dileyin. Allah elbette bağışlar ve merhamet eder.
Neshedildiğine dair kuvvetli delil olmadan neshin alanını genişletmemek daha hayırlı bir tavırdır.
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Nesh konusu
Selamün aleyküm. Nesh haktır inanıyorum. Kur’an’ın son arzı son halidir,yani lafzı nesh edilmiş ayetler içerisinde(muhtevasında) yer almaz. Sorum şu.
İçinizden kimse, Kur’an’ın tümünü elinde tutuğunu söylemesin. Bunu diyen bilir mi Kur’an’ın tümü ne kadardı, nasıldı? Kesin olan o ki, Kur’an’ın çoğu yok olup gitmişti (doğrusu: Kur’an’dan hayli kısmı gitmiştir)
Nafî İbn-i Ömer’den nakleder ki: “Hiçbiriniz ben ‘Kuran’ın tümünü öğrendim.’ demesin. Çünkü, ne biliyor Kur’an’ın bir çoğu kaybolup gitmiştir. Sadece desin ki, ‘Ben Kur’an’dan ortada olan kısmını öğrendim.'” [bk. El-İtkan (Suyûtî), c.2, s.25]
Bu cümleler neshten bahsediyor anlıyorum ama lafzı nesh olup Kur’an’ın son halinde yer almayan ayetlere de mi Kur’an deniyor?
Lütfen cevap verin önemli.
İslam inancında “nesh”, Kur’an’ın bazı hükümlerinin daha sonra gelen ayetlerle değiştirildiği veya iptal edildiği anlamına gelir. Nesh, kelime anlamı olarak bir şeyi başka bir şeyle değiştirme veya kaldırma anlamına gelir.
Kur’an’ın iniş sürecinde, peygamber Muhammed’e çeşitli dönemlerde ayetler indirilmiştir. Bu ayetler bazen belirli bir duruma veya olaya yönelik hükümler içerebilir. Daha sonra, bu hükümler daha kapsamlı veya farklı bir hükümle değiştirilebilir veya iptal edilebilir.
Nesh konusu, Kur’an’ın anlaşılması ve yorumlanmasıyla ilgili bir konudur ve İslam hukukçuları (fuqaha) arasında tartışmalara yol açabilir. Bazı durumlarda, daha önceki bir hüküm, daha sonraki bir ayetle iptal edilirken, bazı durumlarda ise bir ayet, önceki bir ayetin hükmünü açıklığa kavuşturabilir veya tamamlayabilir.
Nesh konusu, İslam hukukunun anlaşılması ve hükümlerin yorumlanması için dikkate alınması gereken bir ilkedir. İslam hukukçuları, Kur’an ayetlerini ve hadisleri incelerken, nesh konusunu da dikkate alarak hüküm çıkarırlar. Ancak nesh konusu, karmaşık bir konu olduğu için, farklı görüşler ve yorumlar bulunabilir ve bu konuda uzmanlık gerektirebilir.
Kur’an’da nesh (yani bir ayetin veya hükmün sonradan kaldırılması veya değiştirilmesi) konusu İslam ilahiyatında ve tefsir literatüründe tartışılan önemli bir mevzudur.
Nesh Nedir?
Nesh, Arapça “örtmek, kaldırmak” anlamına gelir ve fıkıh ve tefsir ilimlerinde, Allah’ın bir ayette verdiği hükmü başka bir ayette değiştirmesi veya kaldırması anlamında kullanılır.
Kur’an’da Nesh Var mı?
İslam alimleri arasında bu konuda iki ana görüş vardır:
1. Nesh Olduğunu Kabul Eden Görüş
Bu görüşe göre Kur’an’da bazı ayetlerin hükmü, başka ayetlerle değiştirilmiş veya kaldırılmıştır.
Delil olarak hem Kur’an ayetleri hem de hadisler gösterilir.
2. Nesh Yoktur, Anlaşıldığı Kadar Hüküm Değişikliği Vardır
Bazı âlimlere göre Kur’an Allah’ın kelamı olduğundan, ayetler arasında gerçek anlamda bir hükmün iptali (nüşh) yoktur.
Hüküm değişiklikleri, aslında ayetlerin farklı durumlara veya gelişim sürecine göre inişiyle ortaya çıkar.
Dolayısıyla “nesh”, yalnızca hükümlerin uygulanmasındaki farklılaşmayı ifade eder.
Kur’an’da Nesh ile İlgili Deliller
Nesh Olduğunu Destekleyen Deliller
Bakara Suresi, 106. Ayet:
“Biz bir ayeti kaldırır veya onu benzer veya ondan daha hayırlı bir ayetle değiştiririz…”
(Bakara 2:106)
Bu ayet, bazı ayetlerin kaldırıldığı veya değiştirildiği anlamında yorumlanır.
Nahl Suresi, 101. Ayet:
“Biz bir ayeti kaldırdığımızda veya onu unuttuğumuzda (unutulduğunda) yerini daha hayırlı veya ona benzer bir ayet getiririz…”
(Nahl 16:101)
Hadisler:
Peygamber Efendimiz’in sözlerinde ve uygulamalarında, belirli hükümlerin zamanla kaldırıldığı ya da değiştirildiği rivayet edilir. Örneğin, içkiye yasak getirilmesinin aşamalı olarak gerçekleşmesi buna örnek gösterilir.
Nesh Olmadığını Savunan Görüşün Dayandığı Noktalar
Kur’an’ın Ehliyet ve Bütünlüğü: Allah’ın kelamı olan Kur’an’da çelişki ve hüküm iptali olamaz.
Neshin Örneklerinin Tekrar İhyası: Bazı hükümlerin nesh edildiği iddia edilse bile, aynı hükmün başka ayetlerde veya hadislerde tekrar geçmesi.
Nesh Kavramının Hukuki Kapsamda Olması: Nesh, daha çok fıkıh kurallarının ve peygamberin uygulamalarının yorumlanmasında kullanılır, ayetlerin metni bakımından değil.
Özet
Kur’an’da nesh kavramı, hükümlerin zamanla kaldırılması ya da değiştirilmesi anlamında yorumlanabilir.
Bakara 2:106 ve Nahl 16:101 ayetleri neshin varlığına delil olarak gösterilir.
Ancak bazı âlimler Kur’an’ın metninde nesh olmadığını, hükümlerin ise farklı şartlara göre farklı ayetlerde açıklandığını savunur.
Neshin en net görüldüğü alanlar, içki yasağı, faiz ve savaş hükümleri gibi sosyal ve hukuki alanlardır.
İstersen, nash (nesh) ile ilgili hadisler ve detaylı tefsir yorumları da paylaşabilirim. Bu konuyla ilgilenir misin?