Share
Kur’an’da Meysir Kelimesi
Question
Kur’an’da Meysir Kelimesi
SORU: Kur’an-ı Kerim’de geçen meysir kelimesiyle ne kastedilmiştir?
CEVAP: Kumar anlamına gelen meysir kelimesi Kur’an-ı Kerim’de iki yerde geçer: Birincisi Bakara sûresi 219. âyettir.
Sana içki ve kumarı (meysiri) sorarlar, de ki: “İkisinde de hem büyük günah, hem de insanlara bazı faydalar vardır. Günahları faydasından daha büyüktür.” Yine sana, iyilik yolunda ne harcayacaklarını sorarlar. “İhtiyaç fazlasını” de. Allah düşünesiniz diye âyetlerini böyle açıklar.
Diğeri Mâide sûresi 90. âyettir:
Ey iman edenler! İçki, kumar, putlar ve fal okları, şüphesiz şeytan işi pisliklerdir. Bunlardan uzak durunki kurtuluşa eresiniz. Şeytan içki ve kumar yoluyla aranıza ancak kin ve düşmanlık sokmak, sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık bunlardan vazgeçtiniz değil mi?
Meysir ile mevcut olan ve ileride mevcut olacak olan bütün kumar çeşitleri kastedilmiştir. Meysir kelimesi yeser kelimesinden alınmadır. Yeser, sahibi için gerekli olan şey demektir. Yasir, oklarla oyananan demektir. Kudah (oklar), Arabların kumar oynarken kullandıkları tahtadan yapılmış kumar aletlerine denilir. Üzerine kumar oynadıkları deveye de meysir denilir. Çünkü bu deve parçalanır ve iştirakçilerden kazananlara dağıtılırdı.[8] Kumar devesini kesene, bu deveyi parçalara ayırdığı için yasir denirdi.
Meysir kelimesi, kolaylık anlamına gelen yüsr’âen türemiş de olabilir. Çünkü kumar meşakkatsiz ve kolayca elde edilen bir kazançtır. Meysir, cahiliye döneminde Arabların fal oklarıyla oynadıkları kumardır. Cahiliye döneminde bir adam diğer birisiyle karısı ve malı üzerine kumar oynayabilirdi. Hangisi kazanırsa diğerinin kansına ve malına sahip olurdu. İçerisinde kumar özelliği bulunan her şey meysirdir. İmam Mâlik kumarı iki kısma ayırır: Eğlenmek ve boşa vakit geçirmek için oynanan kumar. Tavla, santraç gibi boş vakit geçirmek için oyna*nan bütün oyunlar birinci kısma girer. Piyango ve diğer para karşılığın*da oynanan oyunlar da ikinci kısma girer.
İslâm kumarın her çeşidini haram kılmıştır. Çünkü kumar, kin ve düşmanlığa sebep olur, ayrıca da başkasının malını haksız yere yemektir. Kumar nefsi tenbelliğe alıştırarak terbiyeyi ve ahlâkı dejenere eder. Kuruntuya dayalı sebeplerden insanı rızık beklentisi içine sokar, tabii kazanç yollarında yararlı çalışmaları terketmeye sebep olduğu için aklı zayıflatır, medeniyetin temel direkleri olan ziraat, sanat ve ticaretin ihmaline sebep olur. Zenginlikten fakirliğe intikal ederek yuvaların aniden yıkılması da kumarın kötülüklerindendir. Zenginlik ve kudret sahibi olan nice büyük aile vardır ki, serveti bir kişinin elinde toplanır, o da bir gecede bu serveti kaybeder. Sabah zenginken akşam güçsüz bir fakir olur, alıştığı bolluk içerisindeki hayatı artık yaşayamaz
Answer ( 1 )
Kur’an’da “meysir” kelimesi, “şans oyunları” ya da “şans oyunlarıyla yapılan kumar” anlamında kullanılır. Bu kelime, özellikle insanların şans yoluyla mal ve para kazanmaya çalıştıkları bir oyun türünü ifade eder. Meysir, genellikle adaletin bozulması, haksız kazanç ve toplumsal zararlara yol açması bakımından Kur’an’da yasaklanmıştır.
Meysir kelimesi, özellikle Maide Suresi 90. ayette geçer ve burada kumarın haram olduğu açık bir şekilde belirtilir:
Maide Suresi 90. Ayet: “Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak şeytanın pisliklerindendir. Bunlardan kaçının ki felaha eresiniz.”
Bu ayette meyser (kumar) ile birlikte şarap ve fal okları da şeytanın pislikleri olarak tanımlanmıştır ve bu tür faaliyetlerden kaçınılması gerektiği vurgulanmıştır.
Meysir, bireylerin toplumsal ve ekonomik yaşamlarına zarar verebilecek bir alışkanlık olarak kabul edilir, bu yüzden İslam’da hoş karşılanmaz.