Paylaş
Kur’an-ı Kerim Okurken Nasıl Bir Hâl Üzere Olmalıdır?
Question
Yatarak Kur’an-ı Kerim okuma ve dinlemede sakınca var mıdır?
Tahâret üzere, temiz güzel bir elbise giyinmiş olarak kıbleye doğru oturarak, huşu üzere ve mânâsını düşünerek okumak sünnettir. Evvelinde “Eüzü” ve “Besmele” okumak da müstehaptır.
Kur’ân-ı Kerîm’i okurken veya dinlerken dikkat edilmesi gereken bazı edepler vardır. Bunlar, Kur’an’ın yüceliğine ve hürmetine uygun bir şekilde davranmayı içerir. Bu edeplere uyulması, Kur’an’a olan saygının bir göstergesidir. Ancak, bazı durumlarda farklı pozisyonlarda Kur’an okumak veya dinlemek de caizdir. İşte bu konuda dikkat edilmesi gerekenler:
Yatarak Kur’ân Okuma ve Dinleme:
- Caiz Olması: Yatarak Kur’ân okumak veya dinlemek caizdir. Ancak, en faziletli ve en edebe uygun olan şekil, temiz bir elbise giyerek, abdestli bir şekilde kıbleye dönük oturmak ve huşu içerisinde okumaktır.
- Edebe Riayet: Kur’ân okurken veya dinlerken edeplere riayet etmek önemlidir. Yatarak okuma veya dinleme, bu edeplerden bir miktar uzaklaşmayı gerektirse de, eğer kişi hastaysa, yorgunsa veya başka bir sebep nedeniyle yatarak okuma veya dinleme durumundaysa, bu durumda yatarak Kur’an okumak veya dinlemek caizdir.
- Niyet ve Saygı: Önemli olan kişinin niyeti ve Kur’ân’a olan saygısıdır. Yatarak okuma veya dinleme sırasında da kişi Kur’ân’a karşı saygılı olmalı, mümkünse abdestli olmalı ve yine huşu içerisinde olmalıdır.
Sünnet Olan Şekil:
Kur’ân-ı Kerîm’i okumada sünnet olan şekil:
- Abdestli Olmak: Kur’ân-ı Kerîm okunmadan önce abdest alınmalıdır.
- Temiz Elbise: Temiz ve güzel bir elbise giymek sünnettir.
- Kıbleye Dönmek: Kıbleye doğru oturarak okumak sünnettir.
- Huşu ve Düşünce: Huşu içinde ve anlamını düşünerek okumak önemlidir.
- Eüzü ve Besmele: Kur’ân okumaya başlamadan önce “Eüzü” ve “Besmele” çekmek müstehaptır.
Sonuç olarak, yatarak Kur’ân okumak veya dinlemek caizdir, ancak en faziletli ve edebe uygun olan şekil, oturarak, abdestli bir şekilde ve huşu içerisinde okumaktır. Duruma göre, kişi en uygun olan yöntemi seçmelidir.
Yatarak Kur’an okumak veya dinlemek konusunda İslam alimleri arasında farklı görüşler bulunmaktadır. Genel olarak kabul gören görüşe göre, saygılı bir şekilde ve edebe uygun olarak yatarak Kur’an okumak veya dinlemekte bir sakınca yoktur.
Kur’an-ı Kerim’de de bu konuya işaret eden bir ayet bulunmaktadır:
“Onlar ayakta iken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah’ı anarlar…” (Âl-i İmrân, 3/191)
Bu ayette de görüldüğü gibi, Allah’ı anmak (zikretmek) için belirli bir duruş şekli şart koşulmamıştır. Dolayısıyla yatarak Kur’an okumak veya dinlemek de bu kapsamda değerlendirilebilir.
Ancak, bazı alimler, Kur’an’a saygı gereği yatarak okumanın veya dinlemenin uygun olmadığını belirtmişlerdir. Özellikle uykuya dalma ihtimalinin olduğu durumlarda, Kur’an’a karşı saygısızlık yapmamak için yatarak okumaktan veya dinlemekten kaçınmak daha uygun olabilir.
Sonuç olarak, yatarak Kur’an okumak veya dinlemek caiz olmakla birlikte, edebe uygun bir şekilde ve saygısızlık yapılmamasına dikkat edilmesi önemlidir. Eğer uykuya dalma ihtimali varsa, oturur pozisyonda okumak veya dinlemek daha uygun olacaktır.
BENZER KONULAR:
Answers ( 4 )
Kur’an-ı Kerim, Allah’ın kelamı olan en yüce kitaptır ve onu okurken veya dinlerken müminin kalbinde büyük bir huşu ve saygı bulunmalıdır. Bu nedenle, Kur’an-ı Kerim’i okumak veya dinlemek, özel bir hazırlık ve edeple yapılması gereken bir ibadettir. Bu konuda İslam alimleri, Kur’an okurken ya da dinlerken uyulması gereken bazı adab ve esaslardan bahsetmiştir.
Kur’an-ı Kerim’i okurken edep kuralları şunlardır:
1. Temizlik ve Abdest
Kur’an-ı Kerim’i eline alarak okumak isteyen bir Müslümanın temiz olması ve mümkünse abdest alması müstehaptır. Allah Teâlâ, Kur’an hakkında şöyle buyurur:
“Ona, ancak tertemiz olanlar dokunabilir.” (Vâkıa, 56/79).
Bu ayet, Kur’an’a saygının bir göstergesi olarak abdestli olmanın önemini ifade eder.
2. Kıbleye Yönelmek ve Saygılı Bir Pozisyonda Olmak
Kur’an okurken kıbleye yönelmek ve düzenli, tertipli bir halde oturmak, saygıyı artırır ve okuma esnasında dikkatinizi toplamanıza yardımcı olur. Yatarak Kur’an okumak, zaruret olmadıkça tavsiye edilmez. Ancak bu durum, kesinlikle yasak değildir. Allah Teâlâ, müminlerin Allah’ı zikretmesini tarif ederken şöyle buyurur:
“Onlar ayakta dururken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah’ı zikrederler…” (Âl-i İmrân, 3/191).
Bu ayet, yatarak zikir ve Kur’an okumanın caiz olduğunu gösterir. Ancak, oturarak veya daha saygılı bir şekilde okumak tercih edilmelidir.
3. Tertil ile Okuma ve Anlamaya Çalışma
Kur’an-ı Kerim’i acele etmeden, harf ve kelimeleri doğru bir şekilde telaffuz ederek okumak gerekir. Allah Teâlâ, “Kur’an’ı tertil üzere (yavaş yavaş, düşüne düşüne) oku!” (Müzzemmil, 73/4) buyurmuştur. Ayrıca Kur’an’ı sadece okumak değil, aynı zamanda anlamak ve mesajını kalpte hissetmek de önemlidir.
4. Ses Tonuna ve Hitaba Dikkat Etmek
Kur’an’ı güzel bir sesle ve doğru bir kıraatle okumak sünnettir. Ancak aşırı yüksek sesle okumak veya başkalarını rahatsız edecek bir şekilde ses tonunu kullanmak uygun değildir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kur’an’ı seslerinizle güzelleştirin.” (Buhârî, Fezâilü’l-Kur’ân, 19).
5. Hușû ve Tevazu İçinde Olmak
Kur’an okurken veya dinlerken kalpte Allah’a karşı derin bir saygı ve huşû bulunmalıdır. Yüzeysel bir şekilde değil, Kur’an’ın anlam ve mesajına yoğunlaşarak okumak esastır. Hz. Peygamber (s.a.v.), Kur’an dinlediğinde veya okuduğunda gözlerinin yaşardığı ve kalbinin titrediği nakledilmiştir. Müslümanlar için bu hal, örnek bir davranıştır.
Yatarak Kur’an Okuma ve Dinleme
Yatarak Kur’an-ı Kerim okumak veya dinlemek, eğer kişinin rahat bir şekilde anlayışını etkiliyorsa ve saygıda kusura yol açmıyorsa caizdir. Hasta olanlar, yaşlılar veya başka zorlayıcı durumlarda olanlar için yatarak Kur’an okumak kolaylaştırıcı bir seçenektir. Ancak kişinin gücü yerindeyse, oturarak veya kıbleye yönelerek okumak edebe daha uygun kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, Kur’an-ı Kerim’i okumak ve dinlemek, insanın Allah’a olan kulluğunu ve saygısını artıran bir ibadettir. Bu ibadeti yerine getirirken bedenin ve ruhun temizliği, kalbin huşû içinde olması ve Kur’an’ın emir ve yasaklarına teslimiyet büyük önem taşır. Yatarak Kur’an okuma ve dinleme konusuna gelince; zaruret veya ihtiyaç varsa bu şekilde de okunabilir ve dinlenebilir, ancak kişinin gücü yetiyorsa oturarak veya daha saygılı bir pozisyonda yapmak daha faziletli olacaktır.
Kur’an-ı Kerîm okurken kişi hem bedenen hem de ruhen özel bir hâl üzere olmalıdır. Bu, Kur’an’ın yüce bir kelâm olması ve onun Allah’tan gelen ilahi bir hitap olmasından kaynaklanır. İşte Kur’an okurken olunması gereken bazı önemli hâller:
1. Abdestli Olmak
Kur’an’a el sürmek ve onu okumak için abdestli olmak sünnettir. Mushafa el sürülecekse abdestli olmak farzdır. Kalpten veya ezberden okumak için abdestli olmak şart değildir ama edeptendir.
2. Temiz ve Uygun Bir Mekânda Bulunmak
Kur’an, temiz bir yerde, mümkünse kıbleye dönülerek okunmalıdır. Bu, Kur’an’a duyulan saygının bir göstergesidir.
3. Huzur ve Sükûn İçinde Olmak
Kur’an, dikkatle, düşünerek ve huşu içinde okunmalıdır. Aceleye getirilmeden, anlamı üzerine tefekkür edilerek okunması tavsiye edilir.
4. Sesli ve Güzel Okumaya Gayret Etmek
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Kur’an’ı güzel sesle okumayı teşvik etmiştir. Güzel sesle okumak, kalpte daha fazla tesir uyandırabilir.
5. Saygılı ve Tevazu İçinde Olmak
Kur’an okunurken gönülde Allah’a karşı derin bir saygı, haşyet ve tevazu olmalıdır. Bu, kalbi ilahî hitaba açık hâle getirir.
6. Anlamını Düşünmek (Tefekkür)
Kur’an sadece lafızlardan ibaret değildir. Anlamı üzerinde durmak, ayetlerin ne ifade ettiğini anlamaya çalışmak gerekir. Bu, Kur’an’ın insanı dönüştürücü etkisini ortaya çıkarır.
7. Ağlamak veya Ağlamaya Çalışmak
Kur’an okurken ayetlerin etkisiyle ağlamak ya da en azından bu hâli kalpte duymaya çalışmak, sahabe ve salihlerin uygulamalarındandır.
8. Allah’tan Gelen Bir Hitap Olduğunu Hissetmek
Kur’an, doğrudan Allah’tan gelen bir kelâmdır. Bu bilinçle okunmalı, her ayet Allah’ın kuluna bir hitabı gibi değerlendirilmelidir.
Sonuç Olarak:
Kur’an-ı Kerîm okunurken kalp, dil ve bedenle bir bütünlük içinde olunmalı; Kur’an’a layık bir saygı ve şuur içinde hareket edilmelidir. Bu hâl, Kur’an’ın kalpte yer etmesini ve kişiyi hakka yönlendirmesini kolaylaştırır.
İstersen bu konuyla ilgili ayet ve hadislerden de örnekler sunabilirim.
Selamun aleyküm Hocam. Telefondan Kur’an abdestsiz bir şekilde okunabilir mi, yoksa telefondan da okurken abdest mi almalıyız? Bir de telefondan okurken meal okumakla Arapçasını okumak arasında abdest bakımından fark var mıdır? Teşekkür ederim.
Ve aleyküm selam kardeşim. Bu soru günümüzde birçok Müslüman’ın aklına takılan önemli bir konu. Öncelikle sorunuz için teşekkür ederim.
Bu mesele, fıkhi bir konu olup, mezheplere göre farklı görüşler bulunmaktadır. Ancak genel kabulü ve en ihtiyatlı (dinen sakınmaya en uygun) olan yaklaşımı şöyle özetleyebiliriz:
1. Telefondan Kur’an-ı Kerim Okumak (Arapça Metnini)
Genel Görüş: Hanefi, Şafii, Hanbeli ve Maliki mezheplerinin ortak görüşüne göre, Kur’an-ı Kerim’in Arapça metnine abdestsiz olarak dokunmak caiz değildir. Bu hüküm, mushaf (Kur’an’ın fiziksel kitap hali) içindir.
Telefon/Tablet/Bilgisayar Meselesi: Günümüz alimlerinin büyük çoğunluğu, elektronik cihazlarda görüntülenen Kur’an metninin, “mushaf” hükmünde olmadığı görüşündedir. Sebebi şudur: Ekrandaki yazılar aslında ışıktan oluşan piksellerdir; elle tutulan, sayfaları çevrilebilen, üzerine yazı yazılabilen somut bir kitap değildir. Bu nedenle:
Caiz Gören Görüş: Telefondan Kur’an-ı Kerim’i (Arapça metnini) abdestsiz olarak okumanın bir sakıncası yoktur. Cihaza dokunabilir, ekrandan kaydırarak okuyabilirsiniz.
İhtiyatlı (Sakınmaya En Uygun) Görüş: Kur’an-ı Kerim’e gösterilmesi gereken saygı ve hürmetten dolayı, mümkünse abdestli olarak okumak daha faziletli ve sevaptır. Eğer abdestsizseniz ve okumanız gerekiyorsa, yukarıdaki caiz görüşle okumanızda bir engel yoktur; ancak abdestsizken fiziksel bir mushafa dokunmaktan kaçındığınız gibi, saygı çerçevesini korumak önemlidir.
2. Meal Okumak (Türkçe veya Diğer Dillere Çeviri)
Genel Görüş: Meal, Allah’ın (c.c.) kelamı olan Arapça lafız değil, onun anlamının insan sözüyle ifadesidir. Bu nedenle:
Abdestsiz okumak ve dokunmak tamamen caizdir.
İster fiziksel bir meal kitabı olsun, ister telefondan okunsun, abdestsiz olmanın bir sakıncası yoktur.
Ancak yine de meal okurken de Allah’ın sözünün anlamını öğreniyor olmanın bilinciyle abdestli olmak elbette daha güzel bir davranıştır.
Özetle:
Telefondan Arapça Kur’an Okumak: Fıkhen caiz görülse de, ihtiyatlı ve faziletli olan abdestli okumaktır. Abdestsiz okumak da -çoğunluğa göre- bir günah değildir.
Telefondan Meal Okumak: Abdestsiz okumakta ve dokunmakta hiçbir sakınca yoktur.
Aradaki Fark: Arapça metin, “Allah’ın kelamı” olması (lafz-ı ilahi) sebebiyle özel hürmete tabidir. Meal ise bu lafzın çevirisi olduğu için aynı hükme tabi değildir.
Son Tavsiye:
Dini konularda şüphelerden uzak durmak ve kalp huzuru içinde ibadet etmek en güzelidir. Bu nedenle, mümkün olduğunca Kur’an-ı Kerim’in hem Arapçasını hem de mealini okurken abdestli olmaya özen göstermek, ona verdiğimiz değerin bir göstergesidir. Ancak öğrenmek veya bir ihtiyaç için abdestsiz halinizde telefondan okumak zorunda kalırsanız, endişe etmeyin, yukarıda belirttiğim caiz görüşe göre okuyabilirsiniz.
Allah (c.c.) okuduklarımızı anlayıp hayatımıza geçirmeyi nasip etsin. Amin.
Selam ve dua ile.