Paylaş
Kaynaksız hadislere inanmalı mıyız?
Question
Hocam selamün aleyküm ,
Hocam internette kaynağı olmayan bir hadise inanmalimiyiz örneğin şunun gibi ,
“Allahın dert vermek istediği kul, tırnağını ısırmayı adet eder”
Diye internette olan kaynaksız bir hadis var , mesela ben bu hadisin var olduğuna inanmıyorum çünkü kaynaksız bir hadis dersek küfre dusermiyiz yada doğru olan ne yapmamız gerekir?
Answers ( 2 )
Şu şekilde söylerseniz daha iyi olur: Ben böyle bir hadis duymadım, olabilşr ben duymamış olabilirim. Karşı tarafa da eğer kaynağı var ise göstermeniz mümkün mü diyebilirsiniz.
Fakat; kaynağı olmasa da duymuş olduğunuz hadis olabilir. Ben inanmıyorum demek doğru değildir.
Selamın Aleyküm.
Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu:
“Eğer benden, kalbinizce tanınan, tenlerinizi yatıştıran bir hadîsi duyarsanız ve onun size yakın olduğunu görürseniz, ben o sözü söylemeye sizden daha yakınım.
Kalblerinize yabani gelen, tenlerinizin nefret ettiği bir söz duyarsanız ve onun sizden uzak olduğunu görürseniz, bilin ki, ben ondan sizden daha uzağım!”
Güzel ve çok önemli bir soru sordun.
Kısa ve net söyleyeyim, sonra biraz açayım:
Kaynaksız (senetsiz, nerede geçtiği belli olmayan) hadislere güvenilmez ve din adına kesin doğru gibi kabul edilmemelidir.
Biraz detaylandıralım:
Hadiste “kaynak” neden bu kadar önemli?
Hadis, Peygamber Efendimiz ﷺ’e ait bir söz, fiil ya da onaydır. Bu yüzden:
Kim rivayet etti?
Kimden aldı?
Güvenilir mi?
Hangi kitapta geçiyor?
gibi soruların cevabı çok kritiktir. İşte buna sened ve kaynak denir.
Kaynağı olmayan hadis ne olabilir?
Uydurma (mevzû) olabilir
Zayıf ya da çok zayıf olabilir
Söz, sahabi veya âlime ait olup yanlışlıkla “hadis” diye yayılmış olabilir
Güzel bir öğüt ama hadis olmayan bir söz olabilir
Güzel olması, doğruya benzemesi hadis olduğu anlamına gelmez.
Âlimlerin tavrı ne?
İmam Müslim’in meşhur uyarısı çok nettir:
“Her duyduğunu hadis diye nakletmesi kişiye günah olarak yeter.”
Ve Peygamberimiz ﷺ de buyurur:
“Kim benim adıma yalan söylerse cehennemdeki yerine hazırlansın.”
(Buhârî, Müslim)
Bu yüzden âlimler, kaynağı bilinmeyen sözü hadis diye aktarmaktan özellikle kaçınmıştır.
Peki ne yapmalıyız?
Kaynağı Buhârî, Müslim, Tirmizî, Ebû Dâvûd, Nesâî, İbn Mâce gibi bilinen eserlerde mi, bakılmalı
En azından: “Hadis olduğu söylenir ama kaynağını bilmiyorum” diye ihtiyatlı olunmalı
Sosyal medyada dolaşan “ayet gibi hadisler”e hemen teslim olunmamalı
Özetle
Kaynaksız hadise iman edilmez
Hadis diye kesin konuşulmaz
Kaynağı varsa ve güvenilir ise kabul edilir
Güzel söz olabilir ama “hadis” demeden aktarılır