Paylaş
Kadının elini ve yüzünü açması haram mıdır mubah mıdır?
Question
Devrimizde kadınların yüzünü ve ellerini örtmesinin hükmü nedir?
Öncelikle iki hususu cevaplamak lazımdır:
İlk olarak: Hüküm konularında itidalli olmak
İkincisi de: Mezhep taassubiyetinden sıyrılmak
Bunların ışığında dört mezhep ve bu mezheplerin dışındakilere göre kadının el ve yüzü avret olmayıp, el ve yüzü açmak haram da değildir. İtidal yolunu tutsak ne güzel olur. Belki de açılıp saçılmanın bile önüne geçmiş oluruz. Zaten en çok açılan yerler, el ve yüzlerdir. Hakikatte itibar edilen yer de el ve yüzdür. Yine bu konuda o yörenin örf ve âdeti de dikkate alınır. Kadının el ve yüzünü örtmesi, örtülmesi zaruri olan yerlerden değildir.
Bu en faziletli ve en mükemmel görüştür. Bir yörede, Suudi Arabistan’da olduğu gibi el ve yüzü örtmek mecbur kılınmışsa o zaman bayan örtebilir.
Diğer beldelerde kültür ve âdete göre el ve yüzü açarlar. Nitekim ayette şöyle buyurulmuştur:
وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا
“Görünen kısımları müstesna olmak üzere, ziynetlerini teşhir etmesinler.”
Bazı sahabiler bu ayetteki müstesna olan yerlerin el ve yüz olduğunu söylemişlerdir.
DETAYLI CEVAP:
Kadının el ve yüzünü açması meselesi, İslâm fıkhında tartışmalı olmakla beraber, itidalli yaklaşım gösterilmesi gereken konulardandır. Konuyu mezheplerin görüşleri, ayet ve hadisler ışığında özetleyelim:
1. Kur’ân-ı Kerim’de Dayanak
Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا
“Ziynetlerini, görünen kısımları müstesna olmak üzere, açmasınlar.”
(Nûr Sûresi, 24/31)
Bu ayette geçen “illâ mâ zahara minhâ” ifadesi hakkında müfessirler farklı görüşler beyan etmiştir.
İbn Abbas (r.a.), İbn Ömer (r.a.), Ata, Mücahid ve Said b. Cübeyr gibi birçok sahabe ve tabiîn, buradaki “görünen kısımlar”ın el ve yüz olduğunu söylemişlerdir (Taberî, Câmiu’l-Beyân, 18/118).
Bazı âlimler ise elbise dışı görünen kısımlar (dış örtü, cilbab) olarak yorumlamışlardır.
2. Mezheplerin Görüşleri
Hanefîler: Kadının yüzü ve elleri avret değildir. Ancak fitne korkusu varsa örtmesi gerekir. (Kâsânî, Bedâiʿu’s-Sanâiʿ, 5/121)
Mâlikîler: Yüz ve eller aslında avret değildir. Ama fitne korkusu varsa örtmek gerekir.
Şâfiîler: Kadının bütün bedeni (yüz ve eller dahil) avrettir. Dolayısıyla örtmesi gerekir. Ancak bazı Şâfiî fakihleri, ihtiyaç hâlinde yüzün açılabileceğini belirtmişlerdir.
Hanbelîler: Yüz ve eller avrettir, örtülmesi gerekir. Özellikle yabancı erkeklerin bulunduğu ortamda açılması caiz görülmez.
3. Hadislerden Deliller
Peygamberimiz (s.a.s.) Hz. Esmâ bint Ebî Bekir’e şöyle buyurmuştur:
“Ey Esmâ! Kadın bulûğa erdi mi, şu ve şu hariç (yüz ve ellerini işaret ederek) vücudunun görünmesi uygun değildir.”
(Ebû Dâvûd, Libâs, 34; Beyhakî, Sünen, 2/227)
Hac ve umrede kadınlara peçe (niqâb) ve eldiven giymeleri yasaklanmış (Buhârî, Hac, 26) olması da yüz ve ellerin aslında açık kalabileceğini gösterir.
4. Örf ve Âdetin Rolü
Fıkıh usûlünde önemli bir kaide vardır:
العادة محكمة
“Örf, hükümde dikkate alınır.”
Dolayısıyla bir yörede yüzün açılması normal ve fitneye yol açmıyorsa caizdir. Ama başka bir yerde (örneğin Suudi Arabistan’da) yüzün örtülmesi âdet olmuşsa, buna riayet edilmesi uygun olur.
5. Sonuç ve İtidalli Yol
En azından farz olan tesettür: Vücudun tamamını örtmek, el ve yüz hariç.
Daha ihtiyatlı görüş: Yüz ve ellerin de örtülmesi (özellikle fitne ortamında).
İtidal noktası: Kadının el ve yüzünü açması, dört mezhepten ikisine göre haram değildir. Ancak bulunduğu çevre, fitne ihtimali ve niyet göz önünde bulundurulmalıdır.
Yani el ve yüzü açmak aslen caizdir, haram değildir. Ancak fitne korkusu varsa kapatmak daha faziletli olur.
BENZER KONULAR:
- Kadın Tesettürü nasıl olmalı? Ayet ve Hadislerle
- Tesettürsüz kadınla evlenmek
- Tesettürsüz kadınlar
- Rüyada tesettürlü bir kadın
- Kadının tesettür halinin paylaşması
- Tümünü görüntüle.
- Örtünen kadının mevki ve seviyesi
- Resim çektirmek için başörtülü bir kadın başını açabilir mi?
- Örtünmek bütün kadınlara farz mıdır?
- Müslüman kadının giyimi, kıyafetleri, örtülmesi nasıl olmalıdır?
- Kadınlar neden başını örtüyor
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.

Answers ( 2 )
Bu konuda İslam fıkhında farklı görüşler var; “kadının elini ve yüzünü açması haram mı, mubah mı” sorusunun cevabı mezhebe, bulunduğu sosyal/örfî duruma, fitne ihtimaline ve niyete göre değişebiliyor. Aşağıda kaynaklarda geçen görüşleri, delilleri ve değerlendirmeleri bulabilirsin:
Görüşler
El ve yüzün avret olmaması, açılması mubah olması
Hanefî mezhebine göre kadın için el ve yüz avret değildir; yani bu kısımların görünmesi doğrudan haram değildir. Ancak fitne korkusu varsa örtmeleri daha uygun görülür.
Mâlikî mezhebi de benzer şekilde, yüz ve ellerin aslında avret olmadığı görüşündedir. Yine de benzer kaygılar varsa örtülmesi tavsiye edilir.
El ve yüzün avret olması, örtülmesi gerektiği görüşü
Şâfiî mezhebi, genel ilkesi ile bütün bedenin – yüz ve eller dahil – avret olduğunu öne çıkarır; yabancı erkeklerin bulunduğu yerlerde örtülmesini farz ya da en azından vacip gören fakihler vardır. Ancak bazı Şâfiî alimler, özel durumlarda ihtiyaç halinde yüzün açılabileceğini söylemiştir.
Hanbelî mezhebi de benzer şekilde; yabancı erkek varsa yüz ve ellerin örtülmesi gerektiğini söyler.
Sosyal / örf ve fitne durumu
Örf ve âdetin hükümde önemli olduğu; bir yörede kadınların yüz ve ellerini açmaları toplumca yaygın ve normalse, ve bunun fitneye yol açmadığı kabul ediliyorsa, açılmasının caiz (mubah) olabileceği görüşü öne çıkarılmış.
Fitne korkusu gibi durumlar değerlendirildiğinde, daha dikkatli davranmak (örtünmeyi tercih etmek) daha faziletli görülüyor.
Deliller
Kur’an: “Ziynetlerini, görünen kısımları müstesna olmak üzere açmasınlar” (Nur suresi 24/31) âyeti delil olarak gösteriliyor. “Görünen kısmın” ne olduğu tartışmalı; el ve yüzü kapsadığı görüşleri var.
Hadisler: Hz. Eshme bint Ebî Bekir’e (ya da benzer rivayetlerle) “ey Esma! Kadın bulûğa erdi mi şu ve şu hariç…” denilerek yüz ve ellerle ilgili işaretin olduğuna dair hadisler zikredilir.
Ayrıca Hac ve Umre sırasında kadınlara peçe ve eldiven giymeleri yasaklanmış olması, yüz/ellerin açık olabileceği yönünde bir delil olarak yorumlanıyor.
Değerlendirme
İslâm hukukunda bu tür meselelerde “ihtiyat” (tedbir) ön plandadır; kişi helâl/haram konusunda en emniyetli yolu tutmaya çalışır.
Böyle bir konuda bireysel durum çok önemli: hangi ortamda, kimlere karşı, ne şartlarla, fitne riski var mı, niyet nasıl vs.
“El ve yüz açılması”: eğer toplumda hiç sorun yaratmıyorsa, fitneye sebep olmuyorsa, namaza vs. engel teşkil etmiyorsa; bazı mezheplere göre mubah olabilir. Ama bazı diğer mezheplere göre uzak durulması, örtünmesi daha faziletli ve emniyetli olan yoldur.
Sonuç
“Kadın elini ve yüzünü açabilir mi?” sorusunun kesin bir “haram” ya da “mubah” olarak tek bir mezhepten herkese uyan cevabı yoktur. Farklı mezhepler ve alimler farklı sınırlar çizmişlerdir. Ancak genel kanaat:
Harici bir zorunluluk olmadıkça, kadın için yüz ve ellerin görünmesi doğrudan haram kabul edilmez, mubah olma ihtimali vardır.
Fitne durumu veya icap eden örtünme gerekleri varsa, örtünmesi tercih edilir, daha emniyetli bir yaklaşımdır.
İstersen senin için Hanefî, Şâfiî, Hanbelî ve Mâlikî mezheplerindeki bu konuyla ilgili klasik eserlerden örnekler bulurum; ister misin?
Bu mesele İslam fıkhında ihtilaflı (görüş ayrılığı bulunan) bir konudur. Kısa ve net şekilde özetleyeyim:
Kadının elini ve yüzünü açması
Cumhur (çoğunluk) âlimlerin görüşü
Haram değildir, mubahtır.
Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî mezheplerinin çoğunluğuna göre
Kadının yüzü ve elleri (bileklere kadar) avret değildir.
Bu nedenle:
Günlük hayatta
Alışverişte
Şahitlikte
Eğitimde
yüz ve eller açık olabilir.
Delil olarak genellikle şu ayet zikredilir:
kendiliğinden görünen kısmı müstesna ziynetlerini göstermesinler.”
(Nur, 24/31)
Bu “kendiliğinden görünen” kısmın yüz ve eller olduğu açıklanmıştır (İbn Abbas, İbn Ömer gibi sahabelerden rivayetler).
Diğer görüş (daha ihtiyatlı görüş)
Fitne korkusu varsa örtülmesi gerekir.
Hanbelî mezhebinde yaygın olan görüşe göre:
Kadının yüzü de avrettir
Özellikle fitne, şehvet, dikkat çekme ihtimali varsa
Bu görüşe göre örtmek daha faziletli ve korunmadır.
Özet hüküm
Durum Hüküm
Yüz ve elleri açmak Cumhura göre mubah
Fitne ihtimali varsa Örtmek daha uygundur / gerekli olabilir
Niyet süslenmek, dikkat çekmekse Haram olur
Önemli bir denge
Açmak ≠ süslenmek
Yüz açık olsa bile:
Aşırı makyaj
Dikkat çekici tavır
Şehvet uyandırıcı davranış
haramdır.
Sonuç
Kadının elini ve yüzünü açması tek başına haram değildir; mubahtır.
Ancak örtmek daha takva olarak görülmüştür.
Esas olan iffet, edep ve niyettir.