Paylaş
Hastalar Kime Ne Kadar Fidye Vermeli?
Question
Oruç İçin Fidye Vermek
SORU: Doktorun, orucunu yemesini emrettiği şeker hastası, kimlere ve ne kadar fidye vermelidir?
CEVAP: Bazı Özürlerin bulunması halinde orucun tutulmaması hükmü Allah’ın rahmetindendir. Bir kimse hasta olsa, oruç tuttuğu takdirde hastalığının artmasından veya iyileşmesinin gecikmesinden kor-karsa veya oruç tuttuğu takdirde bir takım güçlüklerle karşılaş acaks bu kimse hastalığı geçinceye kadar orucunu yer. Daha sonra hastalığı sırasında tutamadığı günleri kaza eder.
Kur’an bu konuda şöyle buyuruyor:
Sizden her kim o aya yetişirse, o ayda oruç tutsun. Kim o ayda hasta veya yolcu olursa tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutsun. Oruç tutmaya güçleri yetmeyenlere fidye gerekir. (Bakara/184-185)
Oruç tutmaya gücü yetmeyenler demek oruç tutarken aşırı derecede zorlukla karşılaşanlar, demektir. Nitekim aşırı derecede yaşlı olan kadın ve erkekler bu durumdadır. Veya insan uzun süre hasta olup iyileşme ümidi olmadığında veya tedavi uzun sürüp hastalık kronik hale geldiğinde ramazan orucunu tutmaz. Bundan dolayı kaza da gerekmez. Ancak her gün için bir fakiri doyuracak yemek verir.
Abdullah b. Abbas “Oruç tutmaya gücü yetmeyenler…” ayeti hakkında şöyle dimiştir: “Bu, yaşı ilerlemiş kimselere bir ruhsattır. Onlar zorlukla karşılaşmaksızın oruç tutamazlar. Bunlar oruçlarını ye-yip, her gün için bir yoksulu doyururlar. Gebe ve emzikli kadınlar (oruç tuttuğu takdirde bir zarardan) korkarlarsa orucu yeyip yoksul doyururlar.[5]
Fidye, özrü sebebiyle orucunu yiyen kimsenin her gün için yoksul bir kimseye iftar ve sahura bedel olacak şekilde iki öğün yemek yedir-mesidir. Bunun zahire cinsinden değerlendirilmesinde Mısır ölçeği ile 1/8 ölçek zahire (buğday, arpa v.s) takdir edilmiştir. Bu demektir ki bir Mısır ölçeği zahire sekiz günlük oruç için fidye olarak yetecektir. Fidye zahire olarak verildiği takdirde, veren kişinin çoğunlukla yediği cinsten verilir.
Fidye, yoksul veya fakir kimseye verilir.
Fidye veren kimse, bakmakla yükümlü olduğu kimselere fidye veremez. Ana-baba, evlat ve torun gibi yakınlara da veremez. Koca karısına da fidye veremez. Zira bunlar fidye verecek kimsenin dinî yönden bakmak zorunda olduğu kimselerdir.
Fidyeyi bakmak zorunda olmadığı yakınlara vermek caizdir.
Fıkıh âlimlerinden bazıları fidye olarak verilecek şeyin fakire, mülkü olacak şekilde vermek gerektiği görüşündedir. Bununla beraber bazı fıkıh âlimlerine göre yemek yedirmek suretiyle veya parasını vererek fidye görevini yerine getirmek caizdir. İhtimal ki bu daha kolay ve pratiktir.
Answers ( 2 )
Kişinin Ramazan ayında iyileşme ümidi olmayan hastaların ve oruç tutamayacak kadar yaşlı olan kimseler oruçlarını fidyesini vermekle yükümlüdürler. Fidye kişinin bakmakla mikellef olmadığı yoksul ve fakir kimselere verilmek zorundadır.
Hocam merhaba ben tip 1 şeker hastasıyım oruç tutamıyorum günaha mı giriyorum acaba?
Öncelikle Rabbim sizlere sağlık ve sıhhat versin.
Eğer doktorunuz (buradaki doktorun tavrı önemlidir) oruç tuttuğunuz zaman hastalığınız ilerleyecek ve daha kötü sonuçlar oluşacak demiş ise; orucunuzu tutmayıp bunun yerine her gün için fidye ödemeniz gerekmektedir.