TAKSİMAT

S.1. Kısmet ne demektir?

C.1. Kısmet sözlükte nasip anlamına gelir. Bir şeyi taksim etmek onu ayrı parçalara ve kısımlara ayırmak demektir. Istilahta, Ortak karişik hisseleri belli hisselerde toplamaktır. Bu toplama dağılımdan sonra oluşur, çünkü dağılımdan önce paylar, müşterek varlığın her parçasında dağınıktir, her ortağın, ne kadar az da olsa, müşterek şeyin toplamında, hissesine oranla ortaklığı bulunur. Dağılımdan sonra her pay belli bir cüzde münhasır olur, diğer ortakların hakları geçmez. Zamanla oluşan şeylerde olduğu gibi, bölümler zamansal da olabilir.

Başka bir tanıma göre. Dağınık hisselerin tayinidir, yani, hisseleri, metre, ölçü, tartı gibi ölçüm birimleriyle, birbirinden ayırmak demektir.

S.2. Taksimin hükmü nedir?

C 2. Imamin (devlet başkanı) maaşı hazineden verilen, halk arasinda (müşterek malı) ücretsiz taksim edecek bir taksimatçıyı tayin etmesi gerekir.

Maaşlıyı tayin etmedigi takdirde, ücretle yapan birisini tayin eder.Adil, emin ve taksimat konusunda bilgi sahibi olması lazımdır.

Kadı, halkı tek bir taksimatçıya işi bırakmaları yönünde icbar edemez. taksimcilerin ortak çalışmalarına da göz yummaz.

S.3. Taksimatçının ücreti kime aittir?

C.3. Ebu Hanife’ye göre, taksimatçının ücreti, ortakların sayısına göre dağıtılır. Ebu Yusuf’a göre ve Muhammed, paylara göre taksimci memurun ücreti verilir.

S.4. Mirasta ihtilafın hükmü nedir?

C.4. Ortaklar ellerinde bir ev veya bir başka gayrimenkulle mahkemeye baş vurup, malın, ismini verdikleri bir adamdan kendilerine miras kaldığını iddia ederlerse, Ebu Hanife’ye göre, mal sahibinin oldugunu ve vârislerin adedini delil ile ispat etmeden taksim edilmez.

Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre, vårislerin itiraflarıyla kadi mali taksim eder ve taksim evrakında, vârislerin itirafıyla taksim ettiğini açıklar. Mal gayrimenkul degilse, bütün imamlara göre, onların itiraflarıyla aralarında taksim edilir. Gayrimenkul satın aldıklarını iddia ederlerse, aralarında derhal taksim edilir. Mülkleri olduğunu ve ne şekilde elde ettiklerini açıklamasalar da yine taksim edilir.

Ortakların hepsi paylarıyla faydalandığı halde, birisinin isteği üzerine taksimat yapılabilir, birisinin payı çok olduğu için faydalanır, digeri payı az olduğu için zarar görürse, payı çok olan istediği takdirde taksi mat yapılır, payı az olan isterse yapılmaz, ikisi de zarar görüyorsa rızaları olmaksızın taksim edilmez.

S.5. Ticaret eşyası nasıl taksim edilir?

C5 Ticaret esya bir cinsten ise, taksimati yapılır, iki cins ise, karışık bir sekilde taksim edilmez.

Ebu Hanife’ye göre, farklı oldukları için, köle ile cevher taksim edilmez. Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre, kölenin taksimi caizdir.

Hamam, kuyu ve değirmen ancak ortakların rızasıyla taksim edilir.

S.6. Varisler arasında nasıl taksim yapılır?

C.6. İki vâris kadıya gelip murislerinin öldüğünü ve vârislerin dini delille ispatlarsa, ellerinde bir ev ve kayıp bir vâris varsa iki hazır vârisin talebi üzerine taksimat yapılır ve kayıp vâris yerine mali teslim alacak bir vekil tayin edilir.

Mali satın almışlarsa, birisi kaybolduğu takdirde mal taksim edilmez.

Gayrimenkul kayıp vârisin elinde ise taksimat yapılmaz, bir varisin hazır bulunmasıyla da taksimat yapılmaz.

Aynı şehirde birkaç ev bulunursa Ebu Hanife’ye göre, her ev ayrı taksim edilir.

Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre, ortaklar için, hepsini bir arada taksimat yapmak daha yararlıysa, topluca taksimat yapılır.

Mal bir ev ile dükkânsa her biri ayrı taksim edilir.

S.7. Taksimatçının yapması gereken nedir?

C.7. Taksimat memuru, taksim ettiği arazinin haritasını çizmeli, taksimat paylarına göre tanzim edip ölçmelidir, binaların değerini takdir etmeli, birinin payı diğerinin payına karışmaması için, her payın yolunu, suyunu diğerinden ayırmalıdır. Sonra bir parçaya (paya) birinci, digerlerine ikinci üçünců ve buna göre isim vererek, kura çeker, kimin ismi ilk
çıkarsa bir numaralı parça onun, ikinci parça ikincinindir.

Taksimatçı, vârislerin nzası olmadan dinar ve dirhemleri (para) taksimata dahil edemez

Bir hissedarın, diğer bir hissedann arazisinde yolu veya su kanalı geçiyorsa taksimatta bunu belirtmek şart degildir, yol ve su güzergahının degiştirilmesi mümkünse değiştirilir, değilse taksimat iptal edilir.

(Ev) alt katta müşterek fakat üst kat kendilerine ait değilse veya üst kat kendilerine ait, alt kat degilse yahut alt, üst her ikisi de kendilerine ait ise, her bir katı ayrı ayrı değerlendirilir ve değer itibariyle taksim yapılır, kıymetten başka taksim şekli olmaz.

S.8. Ortakların ihtilafa düşmelerinin hükmü nedir?

C.8. Ortaklar ihtilâfa düştüğünde, iki taksimci şahitlik yaptığı takdirde kabul edilir.

Vârislerden birisi, yanlışlık olduğunu iddia edip, kendisine düşen bir payın ortağının elinde olduğunu söylerse, daha önce teslim aldığına dair itirafı varsa, davası ancak ispatlandığı takdirde kabul edilir.

Hakkını tamamen aldığını açıkladıktan sonra, bir kısmını aldığını iddia ederse, diğer ortağın yeminli sözü kabul edilir.

Bana falan yere kadar düştüğü halde sen teslim etmedin, iddiasında bulunup, daha önce bütün hakkını aldığına dair herhangi ikran yoksa ortağı yalanladığı takdirde, her ikisi (doğru söylediğine dair) yemin ettikten sonra taksimat feshedilir.

Ortaklardan birisinin payına düşen belli bir miktar başkasına ait çıkarsa, Ebu Hanife’ye göre, taksimat bozulmaz, bu miktan ortağının payından geri alır. Ebu Yusuf’a göre, taksimat bozulur.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Vakar nedir? İslamda Vakar Kavramı
• Menkıbe nedir, islamda menkıbe ve örnekleri
• İslamda Hadım etmek nedir? Hadım olmak caiz mi?
• İslamda Zelle Nedir?
• İslamda Cinsiyet değiştirmenin hükmü nedir?
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.