Hacda Kurban Kesmek

SORU: Hacda bazı hallerde davar türü dışında deve ve sığır kurban edilmesi gerektiği söylenmektedir. Bu haller nelerdir?

CEVAP: Hacda kesilen kurbanda esas olan deve, sığır ve davar cinsinden olmasıdır. Fazilet bu sıraya göredir.

Hacda bir takım kusurların işlenmesi durumunda en aşağı derecede ceza olarak koyun veya keçi kurban etmek gerekir. Fakat bazı hallerde bu kurbanın deve olması gerekir.

Fıkıh âlimleri bu durumları inceleyerek şöyle demişlerdir: “Hacda -aşağıdaki dört hâl dışında- her çeşit kusurda koyun veya keçi kurban etmek yeterlidir. Deve kurban edilmesini gerektiren haller şunlardır:

1. Ziyaret tavafını cünüp olarak yapmak.

2. Kadının ziyaret tavafını hayız veya lohusa halinde iken yapması.

3. Kocanın eşi ile arafat vakfesinden sonra fakat traş olmazdan önce cinsel ilişkide bulunması.

4. Hacda deve kesmeyi adamış olmak.

Hacda deve kurban etmesi gerekli olup, satın alacak deve bulamayan kişinin yedi adet koyun satın alarak deve yerine bunları kurban etmesi gerekir.

Bunun delili Abdullah b. Abbas’tan gelen şu rivayettir:

Hz. Peygamber’e bir adam gelerek: “Benim üzerimde bir deve kurban etme görevi var. Gücüm bu görevi yerine getirmeye yeter. Fakat satın alacak deve bulamıyorum. (Ne yapayım?)” dedi. Hz. Peygamber ona yedi adet koyun satın alıp kurban etmesini emretti. (Ahmed b. Hanbel ve İbn Mâce)

Burada bir hususu zikretmeliyiz: Fıkıh âlimleri yapılan kusurlar sonucunda hacda kesilecek kurbandan Hedy başlığı altında sözetmiş-

Hedy’de asıl olan Allah’a ibadet etmiş olmak için Harem’e (Kâhediye etmek (fakir ve muhtaç olanlara dağıtılmak) üzere deve, veva koyunu hedy olarak Mekke’ye sevketmektir.

Fıkıh âlimlerinden bazıları hedy’in hikmetinde şunları söylemilerdir

1 Hedy de Allah’ın emrine uymak ve O’na itaat etmek ve O’nun erdiği nimeti ortaya koymak vardır. Zira hedy olarak kurban edilen bu hayvanlar bayramda kurban kesenlere ve muhtaç olan müslümanlara bir bolluk getirmektedir.

2. Hedy insanlann nefsindeki cimrilik kirini temizlemektedir.

3.Hedy insanlara Kur’an’da anlatıldığı üzere Hz. İbrahim’in oğlu İsmail’i kurban etmek üzere iken Allah tarafından gönderilen kurbanlık koç olayını hatırlatmaktadır.

Nitekim Kur’an’da Hz. İbrahim’in gördüğü rüyayı oğlu İsmail’e anlattığında oğlu İsmail’in Allah’ın emrine uyarak nasıl cevap verdiği şöyle anlatılmaktadır:

Babacığım, emrolunduğun şeyi yap. İnşaallah beni sabredenlerden bulacaksın. Her ikisi de teslim olup onu alnı üzere yatmnca: “Ey İbrahim! Rüyayı doğruladm. Biz muhsinleri böyle mükâfatlandırırız. Çünkü bu, gerçekten çok açık bir imtihanıdır” dedik. Biz, oğluna bedel ona büyük bir kurbanlık verdik. (Saffat/102-107)

Hac’da kurban edilmesi söz konusu olan hedy iki kısımdır:

1. Farz olmayıp müstehab olan hedy.

Bu hacının Allah rızası için nafile olarak kestiği kurbandır.

2. Vacib olan hedy. şu kimselere gerekli olur: a- Kıran haccına niyet edenler. lran haccı, ihrama girerken hac ve umreye birlikte niyet edilen Çeşididir.

b. Temettü haccına niyet edenler.

Temettü haccı, önce umre yapmak üzere ihrama girip umreyi tamamladıktan sonra ihramdan çıkararak hac için yeniden ihrama girilen hac çeşididir.

c. Haccın vaciblerinden birini yerine getirmeyenler.

– Şeytan taşlamamak,

– Mîkât’ı ihramsız geçmek,

– Arafatta arefe gününün gündüzünde ve gecesinde bulunmamak,

– Veda tavafını yapmamak gibi.

d. İhramda iken koku sürünme, traş olma gibi bir yasak işleyenler.

e. İhramda iken harem bölgesinde avlanma suçu işleyenler.

Bunlar tüm detayları ile fıkıh kitaplarında anlatılmıştır. Vacib olan hedy’e örfte “Hacda feda kurbanı” demek âdet olmuştur.

• Şirk, müşrik, tevhit, hicret, muHacir, ensar, sahabe, suffe kavramlarının anlamları
• Hac ibadetini yerine getirmiş olan bir kişiyle röportaj yaparak Hac ibadeti hakkındaki duygu ve düşüncelerini alınız.
• Hacca ve umreye gidenler Mekke’nin yanı sıra Medine’ye de giderler. Sizce bunun sebebi ne olabilir?
• Hicret, muHacir, ensar, Veda Haccı ve Veda Hutbesi ne demektir? Araştırınız ve edindiğiniz bilgileri defterinize yazınız.
• Hacivat ve Karagöz ile ilgili yaptığınız araştırma sonucu elde ettiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.