Paylaş
“Oruca Gücü yetmeyenler üzerine de bir yoksul doyumu fidye lazımdır” ayetinde, “gücü yetmeyenler” den maksat, kimlerdir?
Question
“Orucu tutmakta zorlananlar için bir yoksulun (günlük) yiyeceği kadar fidye yeterlidir.” âyetinde, “Orucu tutmakta zorlananlar” dan maksat, kimlerdir?
Çoğu âlimlere göre oruç tutmak, başlangıçta muhayyerdi. İsteyen tutar, istemeyen de tutmaz, her gün için fidye verirdi. Daha sonra bu hüküm, “… İçinizden kim o aya erişirse onu (orucunu) tutsun…” âyetiyle nesh edilince, herkese oruç tutmak farz kılındı. Bunların delili, Buhârî ve Müslim’in, Seleme b. el-Ekvâ’dan (ra) rivâyet ettikleri hadîstir. “… Gücü yetmeyenler üzerine de bir yoksul doyumu fidye (lazımdır)…” âyeti nâzil olunca bazılarımız oruç tuttu, bazılarımız da oruç tutmaya rak fidye verdi. Daha sonra, “İçinizden kim o aya erişirse onu (orucunu) tutsun…” âyeti nâzil olunca, bir önceki âyetin hükmünü nesh ettiğinden herkesin oruç tutması farz oldu”38 Bu görüş, İbn Mes’ûd (r.a), Mu’âz b. Cebel (r.a), İbn Ömer (r.a) ve bazı sahâbîlerden rivâyet edilmiştir.
Diğer âlimlere göre de “… Gücü yetmeyenler üzerine bir yoksul doyumu fidye (lazımdır).” âyetinin hükmü, nesh edilmemiştir. Çünkü bu âyet, çok yaşlı insanlar ile orucun çok rahatsız ettiği hasta kimse ler için nâzil olmuştur. Bu görüş, İbn Abbâs’tan (r.a) rivâyet edilmiştir. O’nun görüşü ise şöyledir: “Çok yaşlı insanların Ramazan orucu yeme leri, yerine her gün için bir fakir doyurmaları kaydıyla ruhsat olarak verilmiştir. Onların oruçlarını tekrar kaza etmelerine gerek yoktur.”
Buhârî, Atâ’dan (rh.a.), o da İbn Abbâs’tan (r.a.): “«Gücü yetmeyen ler üzerine de bir yoksul doyumu fidye (lazımdır)…» âyetinin hükmü, nesh edilmemiştir. Çünkü âyet çok yaşlı kadın ve erkekler hakkında nâzil olmuştur. Onlar oruç tutmaya güçleri olmadığından yerler. Ye dikleri her gün için de birer fakir doyururlar”40 rivâyetini yapmıştır. Buhârî’nin rivâyetine göre, hükmü nesh edilmeyen bu âyetin icmâli mânâsı şöyledir: “Orucu zorlukla tutabilecek kişiler, tutamadıkları tak dirde, her günü için birer fakir doyururlar.”
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Bu ayet, Fidye konusunda bir açıklama yapmaktadır. “Gücü yetmeyenler” ifadesi, oruç tutmaya fiziksel veya sağlık açısından gücü yetmeyen kişiler için kullanılmıştır. Bu kişiler, oruç tutamayacak durumda olanlar, örneğin, sürekli hastalığı bulunan, yaşlılık nedeniyle oruç tutmakta zorluk çeken ya da orucu tutmayı sağlıklarına zarar verebilecek şekilde zorlayan kişilerdir.Bu kişiler için fidye vermek, orucun yerine geçen bir bedel olarak kabul edilir. Fidye, yoksullara yemek verilmesi şeklinde yapılır ve bu kişiler oruç tutamıyorlarsa bu bedeli vererek orucu yerine getirmiş olurlar.Özetle, “gücü yetmeyenler” den kast edilen, oruç tutmaya fiziken veya sağlık açısından gücü olmayan kişilerdir.
Bu ifade, İslam’ın oruçla ilgili hükümlerini belirleyen ayetlerden birine dayanmaktadır. Bu ayet, Bakara Suresi 184. ayette yer alır ve oruç tutmaya güç yetiremeyenlerin yerine fidye vermeleri gerektiğini ifade eder.
Ayetin tam metni şu şekildedir:
“Oruç, sayılı günlerdir. Kim sizden hasta veya yolculukta olursa, tutamadığı gün sayısını başka günlerde tutsun. Allah size güçlük çıkarmak istemez; fakat yalnızca (oruç tutmanızla) size takva kazandırmak ister. Ve Allah’a şükredesiniz diye…” (Bakara 184)
Bu ayette geçen “gücü yetmeyenler” ifadesi, oruç tutmaya fiziksel veya sağlık açısından güç yetiremeyen kişileri ifade eder. Bunun başlıca örnekleri şunlar olabilir:
Yaşlılık nedeniyle oruç tutmaya güç yetiremeyenler: Yaşlılık nedeniyle oruç tutmak kişiye zor gelebilir veya sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Hastalık nedeniyle oruç tutamayanlar: Kronik hastalıkları bulunan kişiler ya da tedavi gerektiren hastalıklar nedeniyle oruç tutmaya fiziksel olarak güçleri yetmeyenler.
Hamilelik veya emzirme durumu: Bu durumda olan kadınlar, hem kendi sağlıkları hem de bebeğin sağlığı açısından oruç tutamayabilirler.
Bu durumda olanlar, oruç tutmak yerine, her tutamadıkları gün için bir yoksulu doyuracak şekilde fidye verirler. Fidye, her bir oruç tutamayan gün için bir fakire yiyecek veya maddi destek sağlamayı içerir.