Hac Ne Zaman Farz Olur?

SORU: Fakir olduğu halde hacca gitmek isteyen kimseye hac farz olur mu?

CEVAP: İlâhî ve Kur’anî emir apaçık bir şekilde ifade ediyor ki hac, ancak gücü yeten, hac için kudreti olan insana farzdır.

Cenâb-ı Hak şöyle buyuruyor:

Yoluna gücü yetenlere o evi (Kabe’yi) haccetmek, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. (Âl-i İmran/97)

Haccın büyük bir fazileti ve yüce bir yeri olduğu tartışma kabul etmez bir konudur.

Taberânî, Bezzar ve İbn Hibbân’ın Abdullah b. Ömer’den rivayet ettikleri şu hadis bunu ortaya koymaktadır. Abdullah b. Ömer diyor ki:

Onlar: “Bize (ne sormaya geldiğimizi) haber ver Ey Allah’ın Rasûlü!” dediler. Bu arada Sakîfli adam Ensardan olana sor deyince O da: “Haber ver ey Allah’ın Rasûlü” dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber şöyle buyurdu:

Buraya şunları sormaya geldin(iz): “Evinden Beytullah’ı ziyaret etmek üzere çıktığında sana ne var? Tavaftan sonra iki rekat namaz kıldığında sana ne var? Safa ile Merve arasında say ettiğinde sana ne var? Arefe günü Arafat’ta öğleden sonra vakfe yaptığında sana ne var? Şeytan taşladığın zaman sana ne var? Kurban kestiğinde sana ne var? Başını tıraş ettiğinde sana ne var? Kabe’yi tavaf ettiğinde sana ne var?

Bunun üzerine adam: “Seni hak peygamber olarak gönderen Allah’a yemin ederim ki işte bunları sormaya gelmiştim” dedi.

Hz. Peygamber şöyle buyurdu:

“Beytullah’ı haccetmek üzere evinden çıktığın zaman, (yolculuk yapmak için bindiğin) deven, ayağını her bir defa yere basıp kaldırdıkça, Hz. Allah senin için bir sevap yazar, bir hatânı siler.

Tavaftan sonra kılacağın iki rekat namaza, Hz. İsmail’in oğullarından köle olmuş birini hürriyetine kavuşturma sevabı vardır.

Günahınız (çöldeki) kum sayısınca da olsa, yağmurun damlaları kadar da olsa, denizin köpüğü kadar da olsa, kesinlikle sizi affettim! Kullarım! Mağfiret edilmiş olarak Arafat’tan (Müzdelife’ye\ gidiniz. Sizi affettiğim gibi sizin şefaatçi olacağınız kimseleri de affettim.”

Şeytan taşlamalarına gelince: Attığın her bir taş, büyük günahlara birer keffarettir.

Kestiğin kurban, Allah katında senin için (gerektiğinde kullanman için sevap olarak) saklanacaktır.

Tıraş olduğunda başından kesilen her bir kıl için sana bir hasene (iyilik sevabı) vardır. Bu her bir iyilik, senin (daha evvel işlediğin) bir hatayı yok edecektir.

En sonunda Beytullah’ı tavaf ettiğinde hiç günahın kalmamış olarak bu tavafı yaparsın. (Bu tavafı yaptığında) sana bir melek gelip iki kürek kemiğinin arasına (omuzuna) elini koyarak şöyle der: “Geçmiş günahların affedildi. Gelecekte ona göre hareket et!”

Kusursuz, eksiksiz yapılan mebrur bir haccın fazileti hakkında pek çok hadis vardır. Fakat insan gücü yeter durumda olmadıkça hac farz değildir. Burada “gücü yeter durumda olma”mn manası: Haccetmeye gücü yetmek, sağlıklı olmak, (yol) selâmeti olmak, evinden çıkışından dönüşüne kadar yetecek parası olmak demektir.

Hacda harcanacak masrafın hesabı orta derecede olur. Ayrıca kendisine hac farz olacak kişinin uçak, araba vesaire gibi gidiş geliş aracının ücretine gücü yetme durumu da aranır.

Hz. Peygamber’e haccı emreden ayetteki “gücü yeten” ifadesinin ne manaya geldiği sorulduğunda “Binek ve azık” cevabını vermiştir.

Hacca giden kimsenin bakmakla yükümlü olduğu aile bireylen için gidiş ve dönüş süresince geçimine yetecek kadar paraya da sahip olması ve hac için yapacağı masrafların temel ihtiyaçlarından fazla olması da şarttır.

Hacca gitmeyen birinin bu görevi yerine getirmek için borç almasını sordum. Hz. Peygamber: Hayır borca girmez buyurdu.

Allah Teâlâ bizim için kolaylık ister, zorluk istemez. O Allah ki kitabında: “Allah her şahsa ancak gücü yettiği kadar sorumluluk yük-ler” (Bakara/286) buyuruyor.

Bir kimse borçlu olup bu borcu ödemek durumunda ise, önce borcunu öder, hacca gitmek için şartlarının elverişli olmasını bekler. Sonra hacceder. Hacca gitmek için borca girmeye gerek yoktur.

Benzer konular:

• Hac ibadetini yerine getirmiş olan bir kişiyle röportaj yaparak Hac ibadeti hakkındaki duygu ve düşüncelerini alınız.
• Hac ibadetinin dinimizdeki önemini açıklayınız.
• Hac ibadetinin kimlere farz olduğunu araştırıp defterinize not ediniz.
• Hac ibadeti kısaca özeti
• Hac ibadetinde fevat nedir
• Tümünü görüntüle.