Gözü görmeyen kişi Ve Cuma Namazı

a. Hanefî Mezhebi:

Haşiyetu İbn Abidin isimli eserde şöyle denmektedir: “Cumanın farz olmasının şartlarından birisi gözü görür olmaktır. Bu itibarla gözü şaşı olan veya zayıf gören kimseye cuma namazı farzdır. Fakat ücretli veya kendiliğinden gönüllü olarak mescide götüren birisini bulsa dahi a’mâya cuma farz değildir.

“Bazı âlimler bir takım özellikleri olan a’mâlara cumanın farz olduğu görüşündedirler. Bu özellikler a’mânın çarşıda kendi başına yürüyebilmesi, hiç bir zorluk çekmeden ve kendini tutup götüren biri olmadan yolları bilmesi, hangi camiyi istiyorsa kimseye sormadan oraya gidebilmesi gibi özelliklerdir. Bu durumdaki a’mâ hasta fakat kendi kendine dışarı çıkmaya gücü yeten kimse gibidir. Hatta böyle bir hasta cumaya çıkmakta a’mâdan daha çok zorlukla karşılaşabilir.[190]

b. Mâliki Mezhebi:

A’mâ kimse kendisini götürecek kimse olmadan kendiliğinden camiye gidebilen bir kimse ise, a’mâ olmak cumadan ve cemaatten geri kalmayı (gitmemeyi) mubah kılan özürlerden sayılmaz. A’mâyı tutup götürecek birisi varsa da hüküm böyledir. Bu durumda olan a’mâya cumadan geri kalmak mubah değildir.

Eğer, a’mâ kendisini ücret karşılığında cumaya götürecek birisini bulursa gene kendisine cuma farz olur. Verilecek ücret, bu kabil işlerde alınan ücretlerin benzeri (ecr-i misil) olmalı, ücret, a’mâya zulmedecek, onu zora sokacak derecede yüksek olmamalıdır. [191]

Şerh’us-Sağir isimli eserde şöyle denmektedir: “Cumanın farz olmasını düşüren mazeretlerden biri, a’mânın kendini götürecek birisini bulamamasıdır. Bu hüküm kendi kendine gidememesine göredir. Kendisi gidebiliyorsa a’mâya Cuma farz olur. A’mâ kendisini ücretle götürecek birisini bulursa da cuma farz olur. A’mâyı götürecek kişiye verilen ücret, bu kabil işlere ödenen ücretlerden fazla olmamalıdır. Ücret sebebiyle a’mâya zulmedilmez.

c. Şafiî Mezhebi:

Mecmu’da şöyle denmiştir: “Kendisini cumaya götürecek kimse bulunmayan a’mâ (herhangi bir şekilde) cuma namazında hazır bulunursa ona cumayı kılmak lâzım olur. Bu hususta ihtilaf yoktur. Çünkü güçlük ortadan kalkmıştır.

“Kendisini gönüllü veya ücretle götüren birisi olursa a’mâya cuma lazım olur. Çünkü kendisini götüren birisi olursa zarar görmekten korkmaz.”

Kadi Hüseyin der ki: “A’mâ asa ile güzel yürüyorsa ona cuma lazım olur.

Gene Mecmu’da: “Götürecek birini bulamayan a’mâya cuma yoktur” denmiştir.

d. Hanbelî Mezhebi:

A’mâya cuma namazı farz değildir. Ancak kendisini götürecek birini veya (evinden) camiye ip çekmek gibi, kendisini götürecek kimsinin yerine geçecek bir şey bulursa o zaman a’mâya cuma farz olur. Fakat bu imkanı bulamazsa, camiye güçlük çekmeden varması mümkün olsa bile a’mâya cuma farz olmaz.

e. Zeydiyye Mezhebi:

Şevkâni Neyl’ül-Evtâr isimli eserinde şöyle diyor: Hz. Peygamber: “Ezanı işitene cuma gereklidir” buyurmuştur.

Abdullah b. Ümmü Mektum Peygamber’den -a’mâ olması nedeniyle- cemaatle namaz kılmaya gelmemek hususunda izin istemiş, Hz. Peygamber ona “Namaz için okunan ezanı işitirmisin?” diye sormuş, O: Evet deyince: “Öyle ise ezana icabet et!” buyurmuştur.

Şevkâni bunları naklettikten sonra şöyle diyor: “Hz. Peygamber’in bu sözü, genel olarak namazların cemaatle kılınması hakkında olunca, aynı şeyin cuma hususunda söylenmesi daha evlâdır.

f. İmamiyye (Caferiyye) Mezhebi:

Cuma namazının farz olması için gözün sağlam olması gereklidir.

Muhtasar’un-Nâf i isimli eserde şöyle denmiştir: “Şiâ İmamiyesi cumanın farz olması için insanda körlük olmamasını şart koşmuştur.

g. İbâdiyye Mezhebi:

A’mâya cuma farz değildir. “A’mâyı (camiye) götürecek kimse bulunmazsa farz değildir” de denmiştir.

Ama Ne Demek? Kısaca