Share
Fi sebilillah ne demek? Kuruma zekat verilir mi
Question
Zekât âyetinde geçen “fî sebîlillah”ın kapsamına okullar, Kur’an kursları, camiler ve benzeri hayır kurumları girer mi?
Zekâtın sarf yerleri, Kur’an-ı Kerim’de (Tevbe, 9/60) belirlenmiştir. Hz. Peygamber (s.a.s.) de toplanan zekâttan kendisine hisse verilmesini isteyen bir zata hitaben, “Yüce Allah, zekât (taksimi) hususunda ne bir peygamberin ne de başkasının hükmüne razı olmadı, onunla ilgili hükmü kendisi verdi ve onu sekiz sınıfa taksim etti. Eğer o sınıflardan isen sana hakkını veririm.” (Ebû Dâvûd, Zekât, 24) buyurmuştur.
Bu itibarla, belirli şartları taşıyan müslümanların yükümlü oldukları zekât ve fıtır sadakasının, Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Hak tarafından belirlenen yerler dışında herhangi bir yere verilmesi veya cami, köprü, yol, okul, yurt, suyolu vb. hayır işlerine sarf edilmesi fakihlerin çoğunluğunca caiz görülmemiştir. Zira zekât ve fıtır sadakasının sahih olmasının şartlarından biri de temliktir. Temlik, eşya üzerindeki mülkiyet hakkını veya malî bir hakkı başkasına devretmeyi ifade eder.
Bu sebeple özellikle müslüman fakirin ve ihtiyaç sahibinin hakkı olan ve ancak temlik etmekle yükümlünün zimmetinden düşen zekât ve fıtır sadakasının, tüzel kişilere, hayır kuruluşlarına verilmesi caiz görülmemiştir (el-Fetâva’l-Hindiyye, I, 207). İlgili âyetteki “Allah yolunda” anlamına gelen “fî sebîlillah” ifadesi, kendisini Allah yoluna ve İslam’a adamış hac yolcuları, askerler ve ilim için yola çıkan gerçek kişiler olarak yorumlanmıştır.
Answers ( 2 )
Zekatta asl olan zekat verilecek olan malın, paranın fakirin eline geçmiş olmasıdır. Dolayısıyla fi sebililleh kapsamında olan cami, okul, Kur’an kurslarına zekat verilmez. Çünkü zekatta asl olan kişinin kendisidir. Kurum değildir. Bunlar her ne kadar fi sebililleh kapsamında da olsalar kural değişmez.
“Fi sebilillah” Arapça bir terim olup, “Allah yolunda” anlamına gelir. Bu ifade, Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan her türlü hayırlı iş için kullanılır. Genellikle, hayır işlerinde, sadakalarda veya diğer dini amaçlarla yapılan harcamalar için söylenir.
Zekat konusu hakkında ise, zekat, İslam’da mali yükümlülüklerden biri olup, ihtiyaç sahiplerine, fakirlere ve belirli gruplara verilmesi gereken bir sadakadır. Bir kurumun zekat alıp almayacağı, o kurumun amacına ve faaliyetlerine bağlıdır. Eğer kurum, hayır işlerine, eğitim veya sağlık gibi hizmetlere odaklanıyorsa ve bu hizmetler ihtiyaç sahiplerine yönelikse, zekat bu tür kurumlara verilebilir. Ancak, zekat vermek için kurumun doğruluğu ve güvenilirliği hakkında emin olmak önemlidir.