Ergenlikten önce verdiğim zararları (kul hakkı) karşılamam gerekir mi?

Ergenlik-Buluğ çağı öncesi işlenen günahlar

1)-Bulug çagi oncesi günah yazılmıyor ya birine hakaret etmek bile kul hakkı ya peki bu kul hakki mevcut mudur ? Kul hakki yazılır mı? Buluğdan önce ölen kul hakkından sorumlu olur mu ? Veya ergenlikten sonra ölse bu kul hakkından sorumlu olur mu?
2)-Çocuk, mala ve maddi hakka zarar verirse, eğer kendine ait malı varsa, velisi o çocuğun malından zararı karşılar. Çocuğun malı yoksa velisi tazmin eder, eğer veli bu zararı karşılamazsa, çocuk borçlu kalır.
Sorum şöyle burda diyor ya çocuğun malı varsa oradan ödenmeli bu bir zorunluluk mu illa öncellikle çocugun malindan mı ödenmeli yoksa velisi çocugun malıni harcamadan kendi malından verebilir mi?
3)-Ergenliktan sonrada aynı sorum geçerli sen bir zarar verdiğinde illa kendi malından mı ödemelisin babanın veya annenin malından ödeyince olmuyor mu?
4)-Buluğa ermemiş çocuktan helallik alınabilir mi? Çok küçükse alınamazda 7 8 yaşındakı çocuk hakaret ettin helallik alınabilir mi?

CEVAP:

Ve aleyküm selam kardeşim. Bu sorular İslami açıdan oldukça önemli ve ince konular. Anlattığın iç sıkıntısını anlıyorum ve umarım vereceğim cevaplar içini rahatlatır. Konuları sırayla ve mümkün olduğunca basit bir şekilde açıklamaya çalışayım.

1. Ergenlik Öncesi İşlenen Günahlar ve Kul Hakkı

a) Günah Yazılması:
Doğru anlamışsın. İslam inancına göre, çocuklar “buluğ” (ergenlik) çağına erinceye kadar yaptıkları hatalardan dolayı dinen günah yazılmaz. Bu, Allah’ın çocuklara bir lütfudur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şerifte: “Üç kişiden kalem (sorumluluk) kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, akıl baliğ oluncaya kadar çocuktan ve aklî dengesi yerine gelinceye kadar deliden” buyurmuştur.

b) Kul Hakkının Durumu:
Buradaki en kritik nokta şudur: Kul hakkı, Allah hakkından farklıdır. Günah yazılmaması, kul hakkının tamamen yok sayıldığı anlamına gelmez. Kul hakkı, mağdur olan kişinin hakkıdır ve bu hak, fail kim olursa olsun, hukuken ve ahlaken devam eder.

Ergenlikten Önce Ölse: Bir çocuk ergenliğe girmeden vefat ederse, kul hakkından dolayı uhrevi bir hesaba çekilmez. Ancak, verdiği maddi bir zarar varsa, bu onun mirasından ödenir. Manevi bir hakaret gibi durumlarda ise Allah’ın adaleti tecelli eder ve mağdurun hakkı zayi olmaz.

Ergenlikten Sonra Ölse: Ergenlikten sonra ölen kişi, çocukken işlediği kul haklarından da sorumludur. Çünkü kul hakkı, helalleşilmedikçe kişinin boynunda kalır. Bu nedenle, ergenliğe erdikten sonra çocukken yapılan kul haklarını araştırıp, helallik almak en doğrusudur.

Özetle: Günah yazılmaz ama kul hakkı geçerlidir. Ergenlik sonrasında bu hakların telafisi için çaba göstermek gerekir.

2. Çocuğun Verdiği Zarar Nasıl Ödenmeli? (Veli ve Çocuğun Malı)

Bu konu İslam fıkhında detaylıca ele alınmıştır. Senin sorduğun “Zorunluluk ve öncelik” meselesi şöyledir:

Asıl Sorumlu: Çocuğun kendisidir. Zarar, onun fiilinden kaynaklanmıştır.

Ödeme Sırası: İslam hukukunda temel kural, kişinin borcunun kendi malından ödenmesidir.

Öncelikle Çocuğun Kendi Malı: Eğer çocuğun kendine ait bir malı (miras kalmış, hediye edilmiş vs.) varsa, zarar öncelikle onun malından ödenir. Bu, adaletin ve hukukun gereğidir. Veli, çocuğun malını korumakla görevlidir (emanetçi gibi). Bu malı, çocuğun borcunu ödemek için kullanması bir zorunluluktur.

Velinin Ödemesi: Eğer çocuğun hiç malı yoksa, velisi (anne-baba) onun sebep olduğu zararı kendi malından öder. Çünkü veli, çocuğunun fiillerinden de sorumludur.

Veli Kendi Malından Ödeyebilir mi?
Evet, kesinlikle ödeyebilir ve bu daha güzel bir davranıştır. Veli, “Bu benim çocuğum, onun hatasını ben de telafi edebilirim” diyerek çocuğunun malına dokunmadan kendi malından ödeme yaparsa, bu hem çok erdemli bir hareket olur hem de çocuğunun mali varlığını korumuş olur. Yani veli için bir “zorunluluk” olmasa da, bir “fedakarlık ve güzel ahlak” olarak bunu yapmasında hiçbir sakınca yoktur.

3. Ergenlikten Sonra Verilen Zarar

Ergenlikten sonra kişi “mükellef” yani dinen ve hukuken sorumluluk sahibi bir birey olur. Bu durumda:

Verdiği zararı ödemek doğrudan kendisinin sorumluluğundadır.

Kişi, borcunu ödemek için öncelikle kendi mal varlığını kullanır.

Anne-babanın, ergen olmuş evladının borcunu ödemek gibi bir zorunluluğu yoktur. Ancak, yine gönül rızasıyla, “Evladımın yardımına koşayım” diyerek kendi mallarından ödeyebilirler. Bu bir yardım ve iyiliktir, borcun asıl sahibi yine çocuktur.

4. Buluğa Ermemiş Çocuktan Helallik Alınır mı?

Bu, çocuğun “temyiz” çağına gelip gelmemesiyle ilgilidir. Temyiz çağı (7 yaş civarı), çocuğun iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan az çok ayırt edebildiği dönemdir.

Çok Küçükse (Örn: 2-3 yaş): Hakaret veya vurma gibi bir şey yapsa bile, bu fiilin anlamını ve sonucunu bilmediği için ondan “helallik” istemenin bir anlamı yoktur. Mağdur olan kişi, kalbinden “Bu çocuktan hakkımı helal ediyorum” der ve Allah’a havale eder. Bu yeterlidir.

7-8 Yaş ve Üzeri (Temyiz Çağındaki Çocuk): Bu yaştaki bir çocuk, kendisine yapılan bir hatayı anlayabilir ve affedebilir. Dolayısıyla, böyle bir çocuğa hakaret ettiysen veya kalbini kırdıysan, onun gönlünü alman, özür dilemen ve “Beni affeder misin?” diye sorman doğru ve güzel bir harekettir. Çocuğun “Affettim” demesi, o manevi yükün kalkmasına vesile olur. Burada önemli olan, çocuğun gönlündeki kırgınlığı gidermektir.

Sonuç ve Tavsiye:

İçinde bulunduğun bu hassasiyet, imanının ve Allah korkunun güzel bir göstergesidir. Geçmişte çocukken yaptığın ve kul hakkına girdiğini düşündüğün şeyler için:

Tespit Et: Aklına gelen, hatırladığın hakları bir düşün.

Telafi Et: Maddi bir zarar varsa, öde. Manevi bir hakaret, kırgınlık varsa, o kişiyle helalleş. Eğer o kişi ulaşılamayacak durumdaysa, onun için hayır dua et, sadaka ver ve hakkını helal etmesini Allah’tan niyaz et.

Geleceğe Bak: Bu duyarlılığını hayatının sonuna kadar koru. Kul hakkından son derece sakın.

Allah (c.c.), samimi niyetlerle kendisine yönelen, hatalarından dönen ve kulların haklarını ödemeye çalışan kullarından razı olsun. Seni bu konuları araştırmaya sevk eden Rabbim, hatalarını affetsin ve hakkına girdiğin kullarına da seni sevdirsin. Amin.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• kul hakkı ne demektir? Kul hakkı ile zararlı alışkanlıklar arasında nasıl bir ilişki vardır? Belirtiniz.
• kul hakkı nelerdir kısaca
• kul hakkı ne Demektir
• İslamda kul hakkı nedir
• Mahrem kul hakkı nedir
• Tümünü görüntüle.
• Kitap çalmak günah mı
• Günah işlememeye yemin etmek
• Çok günahkarım Allah affeder mi (intihar etmek istiyorum)
• Kötü söz söylemenin günahı nedir
• Küçüklükte yapılan sapıklıkların günahı var mıdır
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.