Paylaş
Dört mezhebe göre müzik dinlemenin hükmü
Question
4 mezhep imamına göre müzikli aletler ve müzik dinleme
İmam azam Hanefi mezhebi
İmam-ı A’zam Ebu Hanife’ye göre eğlenmek için çalınan tüm çalgılar haramdır. (el-Merginânî, el-Hidâye, IV, 80)
İmam Şafii Şafii mezhebi
Şafii Mezhebi’nin yanında diğer mezheplerin de meşhur olan görüşlerine göre, çalgılar haramdır, bu sebeple onları sürekli dinleyenlerin şahitlikleri kabul olmaz. Bununla beraber, Malikî ve zahirî mezhebinin mensupları olmak üzere farklı görüşler beyan eden alimler de vardır.(bk. a.g.e, 3/574).
İmam Mâlik maliki mezhebi
İbnü’l Cevzî, İmam Mâlik’in: “Medinelilere hangi mûsikî türü hakkında ruhsat veriyorsun?” diye sorulduğunda “Hiçbir türüne müsaade etmiyorum bunu içimizden fâsık olanlar yapıyor” diye cevap verdiğini nakleder. (ibnü’l-Cevzî, a.g.e., 256)
İmam Ahmed Hanbeli mezhebi
Hanbeliler; ud, davul ve saz gibi çalgı âletlerini caiz görmezler; bu tür aletlerin çalındığı düğüne gitmenin doğru olmadığına inanırlar. Fakat çalgısız musikiyi, yani güzel sesle terennümü mubah görürler. (el-Fıkhu ala mezâhibi’l-erbaa, II, 44)
Answer ( 1 )
Müzik dinlemenin İslam’daki hükmü, mezheplere ve fıkhi görüşlere göre farklılıklar gösterebilir. Her mezhep imamının bu konuya yaklaşımı farklıdır. Dört büyük İslam mezhebinin müzikle ilgili görüşleri özetle şu şekildedir:
1. Hanefi Mezhebi
Hanefi mezhebi, genellikle müzik ve müzik aletlerini haram kabul etmez. Ancak bazı Hanefi âlimleri, müzik dinlemenin kalpteki manevi huzursuzluğu artırabileceği ve insanı günaha teşvik edebileceği gibi sebeplerle tavsiye etmemişlerdir. Genel olarak, müzik dinlemek konusunda kesin bir yasaklama yoktur, fakat aşırıya kaçmamak ve haram olan davranışlardan kaçınmak önemlidir.
2. Şafii Mezhebi
Şafii mezhebi de Hanefi mezhebi gibi müzik dinlemeyi doğrudan haram olarak kabul etmemiştir. Ancak, müzikle birlikte sarhoşluk ya da ahlaki yozlaşma riski olduğunda bu tür şeylerden uzak durulması gerektiği vurgulanır. Şafii âlimleri, müzikle ilgili görüşlerini, kişinin davranışları ve niyeti doğrultusunda şekillendirmiştir. Yani, müzik dinlemenin hükmü, kişinin niyetine ve hangi şartlarda dinlediğine bağlı olarak değişebilir.
3. Maliki Mezhebi
Maliki mezhebinde, müzik dinlemek genellikle hoş karşılanmaz ve haram olarak değerlendirilir. Çünkü bu mezhepte, İslam’ın öğütlediği sakin bir yaşam tarzıyla uyumsuz olduğu düşünülür. Müzik, insanı dünyevi zevklere sürükleyebilir ve kalbin Allah’a yönelmesine engel olabilir. Ancak, bazı Maliki âlimleri, eğer müzik insanı günah işlemeye sürüklemiyorsa veya dini inançlarla çelişmiyorsa, dinlemenin kesin bir şekilde haram olmadığına dikkat çekmiştir.
4. Hanbeli Mezhebi
Hanbeli mezhebi, müzik dinlemeyi kesin olarak haram olarak görür. Hanbeli âlimleri, müzik ve müzik aletlerinin yasak olduğunu ve bunların insanı ahlaki sapmalara, isyan ve boş bir yaşam tarzına sürükleyeceğini savunurlar. Bu görüş, özellikle müzikle ilgili hadislerden çıkarılan anlamlara dayanmaktadır. Hanbeli mezhebinde, müzik dinlemenin kalbi boşaltıcı, ruhu bozan ve İslam’a uygun olmayan bir etkinlik olduğu vurgulanır.
Sonuç
Dört mezhebin genel görüşü, müzikle ilgili net bir yasaklamadan ziyade, kişinin niyetine, davranışlarına ve müziğin etkilerine bağlı olarak şekillenir. Hanefi ve Şafii mezhepleri müzik dinlemeye daha esnek bir yaklaşım sergilerken, Maliki ve Hanbeli mezhepleri müziği daha olumsuz bir şekilde değerlendirir. Özetle, müzik dinlemenin hükmü, kişinin hangi mezhebe ait olduğuna ve müziğin etkilerine bağlı olarak değişebilir.