Cuma Günü Ve Cuma Namazıyla İlgili Bazı Meseleler

Hanefî mezhebine göre, cuma namazına imamın selâmından önce yetişen kimse, cumaya yetişmiş olur ve selâmdan sonra iki rekât olarak cuma namazını tamamlar. Bir rekâtına yetişen ise, selâmdan sonra bir rekât daha kılarak cuma namazını tamamlamış olur. İmâm Mâlik, İmâm Şafiî ve Ha-nefîler’den İmâm Muhammed’e göre ise, ikinci rekâtın rükûundan sonra yetişen, yani ikinci rekâta yetişemeyen kimse, imam selâm verdikten sonra dört rekât olarak öğle namazını tamamlar.

Cuma namazı ile yükümlü olmayanların (yolcu vb. mazeret sahibi kimselerin), cu­ma günü -gerek cumadan önce gerekse cumadan sonra- şehirde (cuma kılınan yerde) öğle namazını cemaatle kılmaları tahrimen mekruhtur. Yine, böyle kimsele­rin öğle namazını kılarken, ezan okumaları ve kamet getirmeleri de mekruh olup, öğle namazlarını ezansız ve kametsiz olarak münferiden kılmaları gerekir. Ayrıca bunla­rın öğle namazlarını, cumanın kılınmasın­dan sonraya bırakmaları müstehaptır.

Cuma kılınan yerde oturduğu halde cu­ma namazını iradî olmaksızın kaçıran kim­seler de, o günün öğle namazını ezansız ve kametsiz olarak ve münferiden kılarlar. Cuma ile yükümlü olanların ise cuma kılı­nan bir beldede, cuma kılmayıp cumadan önce öğle namazını kılmaları haramdır. Bununla birlikte kılınan namaz öğle namazı olarak geçerlidir. Cuma kılınmayan yerler­de {mezra vb. yerlerde) oturanlara gelince, bunlar diğer zamanlardaki gibi öğle na­mazlarını edâ ederler.

Cuma günü öğleden (zevalden) önce ve­ya cuma namazından sonra yolculuğa çıkmakta Hanefîler’e göre herhangi bir sakınca yoktur; ancak cuma namazıyla mükellef olan bir kimsenin zevalden sonra (ilk ezandan sonra) cuma namazını kılma­dan yolculuğa çıkması tahrimen mekruh­tur; cuma ile mükellef olmayanlar için ise, mekruh değildir. Mâlikîler’e göre, zaruri bir durum olmadıkça, zevalden sonra yolculu­ğa çıkmak haramdır. Zevalden Önce İse, o günün fecrinden sonra, yolda cumayı kıla-mayacak kimseler için yolculuğa çıkmak mekruhtur; yolda kılabilecekse caizdir. Şâfiîler’e göre, cuma ile mükellef bir kim­senin o günün fecrinden sonra yolculuğa çıkması, yolculuğun mecburi oluşu ve yol­da cumayı kılabileceği kanaatinde olması durumları hariç haramdır. Hanbelîler’e göre ise, mecburi bir durum olmadıkça, o günün zevalinden sonra yolculuğa çıkmak haramdır; zevalden önce yola çıkmak, yolda cumayı kılabilecekse mubah, kılamayacaksa mekruhtur.

Cuma günü cuma ezanını işitenlerin çarşı pazardaki alışverişlerini bırakıp cuma na­mazına koşmaları gerekir. Cuma namazı ile yükümlü kişilerin, cuma günü zeval vaktin­den sonra hatibin minberde bulunduğu esnada alışveriş yapmaları Hanefîler’e göre tahrimen mekruh, çoğunluğa göre haram­dır. Bu esnada yapılan akdin hukukî sonucu konusunda ise, Hanefî ve Şafiî mezheple­rinde akdin geçerli olduğu, Mâlikî ve Han-belî mezheplerinde geçerli olmadığı eğilimi hakimdir.

Dört mezhebe göre cuma ve cuma namazı ile ilgili yazılan bu hükümleri her Müslümanın merak ettiği konulardır

Konuyu okudum çok beğendim çoğu Müslümanın sorup öğrendiği merak ettiği ve gerçekten çok Müslümanın da bilmediği konulardır