Share
Çocukların Eğitiminde Anne Ve Babanın Sorumlulukları
Question
Çocukların Eğitim Ve Öğretimin konusunda Anne Babanın Etki ve sorumluluğu

İslâm, kişinin çocuk sahibi olmasını, büyük sorumluluk gerektiren bir durum olarak değerlendirmiştir. Çocuğun dünya ve âhiret mutluluğunun gözetilmesi, onu dünyaya getiren insanların önemle üzerinde durmaları gereken bir konudur. İslâmiyet bu hususta birinci derecede babayı sorumlu tutar. “Ey iman edenler! Kendinizi ve çoluk çocuğunuzu, yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennem ateşinden koruyun”[1] mealindeki ayet, çocukların ve diğer aile fertlerinin gözetiminden ve terbiyesinden aile büyüklerinin sorumlu olduğunu açıkça ifade etmektedir. Hz. Peygamber(sav) de: “Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüklerinizden sorumlusunuz”[2] mealindeki hadisinde de aynı şekilde aile büyüklerinin sorumluluğuna dikkat çeker.
İslâm eğitimcileri eğitimin doğumla birlikte, hatta daha önceden başlaması gerektiği hususunda görüş birliği içindedir. Bu nedenle çocuğu sağlıklı, ahlâklı ve dindar yetiştirmek, ancak çok erken yaşlardan başlayarak onun eğitimini ciddiye almakla mümkün olur. Küçük yaşlarda çocuktaki yanlış davranışların önüne geçilmediği takdirde ileri yaşlarda bunların telâfisi imkânsız hale gelir. Bu nedenle çocuğun yetiştirilmesinde dikkat edilecek ilk husus onun gıdası ve helal olarak beslenmesidir. Giyim konusunda da çocuk sadeliğe alıştırılmalı, kız ve erkek çocukların cinsiyet farklılığını yansıtacak şekilde değişik tarzda giyinmelerine dikkat edilmelidir.
Çocuğumuzun sahip olduğu imkânlar sebebiyle başkalarına üstünlük taslamasını önlemeliyiz. Alçak gönüllü, arkadaşlarıyla hoş geçinen ve imkânlarını onlarla paylaşmasını bilen uyumlu bir insan olarak yetişmesini sağlamalıyız. İnançlı ve bilgili olmanın her türlü maddî değerlerden üstün olduğunu öğütlemeliyiz. Dürüstlük, çalışkanlık, yardım severlik gibi faziletlere özendirmeliyiz. Kıskanç, bencil, para ve mal düşkünü olmasına fırsat vermemeliyiz.
Ayrıca çocuklar ana babaya, öğretmene ve büyüklere hürmet etmeye, küçüklere karşı sevgi ve şefkatle davranmaya alıştırılmalı, kaba ve uygun olmayan davranışları düzeltilmelidir. Kur’ân-ı Kerim’de de belirtildiği üzere[3] çocuklara adabı muaşeret kaideleri öğretilmelidir.
Çocuğun iyi davranışları takdir edilerek ödüllendirilmeli, hatalı davranışları konusunda yapıcı ve yönlendirici bir şekilde uyarılmalı, insanlık gururunu incitecek eleştirilerden sakınılmalıdır. Çocuğun yanlış tutumu engellenirken mutlaka doğrusu da gösterilmelidir. Hataların düzeltilmesinde kötü söz, azarlama, bağırıp çağırma, aleyhte kıyaslamalar yapma ve kıskandırma gibi yaklaşımlar faydadan çok zarar getirir.
Çocuklarda küçük yaşlardan itibaren imanla birlikte ibadet şuurunun da geliştirilmesi gerekir. Nitekim onlara namazın öğretilmesi ve aile reisinin de bunda devamlı olması Kur’ân-ı Kerîm’de “Çoluk çocuğuna namazı emret ve sende namaza sabırla devam et.“[4] buyrulmaktadır. Hz. Peygamber (sav) de yedi yaşına geldiğinde çocukların namaz kılmaya alıştırılmalarını tavsiye etmiştir.
Çocukların sevgiye, iyi örneklere, açıklayıcı doğru bilgilere ihtiyacı vardır. Çocuğun dinî, ahlâkî ve meslekî eğitimi ailenin en zor ve bir o kadar da önemli görevidir. Hz. Peygamber’in: “Ben ancak bir öğretmen olarak gönderildim”[5] anlamındaki hadisi ise eğitimin bir peygamber mesleği olduğunu gösterir. Yine Efendimiz (sav) çocuğa verilen terbiyenin önemiyle ilgili olarak “Hiçbir baba çocuğuna güzel terbiyeden daha değerli bir miras bırakamaz”[6] buyurmuştur.
BENZER KONULAR:
- Çocuk Sevgisi Ve Terbiyesi
- Çocuklarımıza Karşı Görevlerimiz
- İslamda Aile Ve Anne Sevgisi
- İslam’da Çocuk Terbiyesi Ve Ahlakı
- İslamda Eğitim Ve Öğretimin Önemi
- Tümünü görüntüle.
[1] Tahrîm, 66/6.
[2] Buhârî, “Cuma”, 11; Müslim, “İmâre”, 20.
[3] Nûr 24/58.
[4] Taha 20/137
[5] İbn Mâce, “Mukaddime”, 17.
[6] Tirmizî, “Birr”, 33.
[7] Bakara, 2/128.
Answers ( 2 )
Çocukların eğitimi, İslam dini açısından büyük bir öneme sahiptir ve anne ve babaların bu konuda büyük sorumlulukları vardır. İşte İslam dininde çocukların eğitiminde anne ve babanın sorumluluklarına dair bazı temel prensipler:
Bu sorumluluklar, İslam dininde çocukların eğitiminde anne ve babanın temel sorumluluklarını kapsar
Çocukların eğitiminde anne ve babanın sorumlulukları çok büyük ve çok önemli bir yer tutar. Eğitim sadece okulda alınan derslerden ibaret değildir; çocukların gelişim süreci aile içinde başlar ve devam eder. Anne ve babalar, çocuklarının hem akademik başarılarını hem de sosyal, duygusal ve kişisel gelişimlerini etkileyen önemli bir rol oynarlar.
İşte çocukların eğitiminde anne ve babanın etkisi ve sorumlulukları hakkında bazı ana noktalar:
1. Çocukların Temel Değerlerinin Belirlenmesi:
Anne ve babalar, çocuklarının kişilik gelişiminde en büyük rolü oynayan kişilerdir. Aile, çocukların hayata bakış açılarının, değerlerinin ve ahlaki anlayışlarının temellerinin atıldığı yerdir. Aile içinde gösterilen sevgi, saygı, empati, sorumluluk gibi değerler çocukların karakterlerini şekillendirir.
2. Eğitimle İlgili Pozitif Tutum Geliştirme:
Anne ve babalar, çocuklarına öğrenmenin önemini ve eğitimi sevdirmek konusunda örnek olmalıdırlar. Çocuklar, ailelerinden öğrenme konusunda nasıl bir yaklaşım sergilendiğini gözlemlerler. Anne ve babanın kitap okuma alışkanlıkları, öğrenmeye verdikleri değer ve çocuklarının eğitimine gösterdikleri ilgileri, çocukların eğitimine olan bakış açılarını etkiler.
3. Duygusal ve Sosyal Destek Sağlama:
Çocukların duygusal olarak sağlıklı bir şekilde büyümesi, onların başarılı bir eğitim hayatı sürdürmeleri için oldukça önemlidir. Anne ve babalar, çocuklarının duygusal ihtiyaçlarını anlayarak ve onlara destek vererek, güvenli ve sağlıklı bir öğrenme ortamı yaratabilirler. Çocukların zorlandığı, endişe duyduğu ya da başarısızlık hissettikleri durumlarda onlara cesaret vermek ve güven aşılamak çok önemlidir.
4. Okul Seçimi ve İlgili Kararların Alınması:
Anne ve babalar, çocuklarının okul hayatına başlangıçtan itibaren aktif bir şekilde dahil olmalıdırlar. Okul seçimi, eğitsel destek ve gerektiğinde ek ders ya da kurslar gibi kararlar anne ve babaların sorumluluğundadır. Ayrıca, okul ile işbirliği yapmak, öğretmenlerle düzenli iletişimde bulunmak, çocukların eğitim sürecine aktif bir şekilde katılmak anne ve babaların sorumluluğudur.
5. Disiplin ve Sorumluluk Aşılamak:
Eğitim sadece okulda alınan bilgilerle sınırlı değildir. Anne ve babalar, çocuklarına hayatın sorumluluklarını, çalışmanın değerini, öz disiplinin ve zaman yönetiminin önemini öğretmekle yükümlüdürler. Çocuklar, ev işlerine yardımcı olma, ders çalışırken sorumluluk almak gibi günlük yaşamda karşılaştıkları görevleri anne ve babalarından öğrenirler.
6. İletişim ve Kararların Ortaklaşa Alınması:
Anne ve babalar, çocuklarıyla açık ve dürüst bir iletişim kurmalıdırlar. Çocukların eğitim ve öğretim konusunda kendi düşüncelerini, endişelerini ya da isteklerini ifade edebilmeleri çok önemlidir. Eğitimle ilgili alınan kararlar, çocukların fikirlerinin de dikkate alınarak birlikte alınmalıdır. Bu, çocukların özgüvenini artırır ve karar alma süreçlerine katılımlarını teşvik eder.
7. Sosyal Çevre ve Örnek Olma:
Aile, bir çocuğun sosyal çevresi üzerinde büyük etkiye sahiptir. Çocukların sosyal ilişkilerinde anne ve babalar, örnek olurlar. Çocuklar, başkalarına karşı saygılı olmayı, yardımseverliği, dürüstlüğü ve adaleti ailelerinden öğrenirler. Aile içindeki ilişkiler de çocukların okulda ve toplumda nasıl davranacaklarını etkiler.
8. Sağlıklı Bir Çalışma Ortamı Sağlama:
Anne ve babalar, çocuklarının ders çalışabilmesi için uygun bir ortam yaratmakla sorumludurlar. Bu, sessiz bir çalışma alanı, gerekli materyallerin temin edilmesi, düzenli uyku alışkanlıkları ve sağlıklı beslenme gibi faktörleri içerir. Fiziksel ortam, çocuğun eğitim hayatında verimliliği artıran önemli bir unsurdur.
9. Zihinsel ve Fiziksel Sağlık:
Anne ve babalar, çocuklarının sadece zihinsel değil, aynı zamanda fiziksel sağlıklarını da gözetmelidir. Spor yapma alışkanlıkları, dengeli beslenme, yeterli uyku gibi alışkanlıklar, çocuğun genel gelişimini ve eğitimdeki başarısını doğrudan etkiler.
10. Çocuğun İhtiyaçlarına Uygun Eğitim:
Her çocuğun öğrenme tarzı ve hızına farklılık gösterebilir. Anne ve babalar, çocuklarının bireysel ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak onlara uygun destekler sunmalıdırlar. Bazı çocuklar görsel, bazıları ise işitsel öğrenme yöntemlerinden daha iyi faydalanabilirler. Çocukların güçlü yönlerini ve gelişim alanlarını anlayarak, onlara uygun eğitim yöntemleri uygulanmalıdır.
Sonuç olarak, çocukların eğitiminde anne ve babaların sorumluluğu büyük ve çok yönlüdür. Onlar sadece okula gönderme görevini yerine getiren değil, çocuklarının hayatına yön veren, onları anlayan ve her aşamada destek olan kişilerdir. Eğitim, sadece bilgi öğretmek değil, aynı zamanda çocukların sağlıklı bir şekilde büyümelerini, kendilerini geliştirmelerini ve topluma faydalı bireyler olarak yetişmelerini sağlamakla ilgilidir.