Adaletle ilgili hadis ve açıklaması
Bu rivayetler zayıf bile olsa, adaleti teşvik ettiğinden bir sakıncası olmaz. Çünkü adalet farzdır ve bu farzın önemi, sadece kişiyi değil, bütün toplumu ilgilendirmektedir.
İbadetin sevabı, eda eden kimseye aittir. Adalet ise, tüm insanlara faydalı olur. Bu açıdan ayrı bir değeri vardır. Ancak bu sevabın, nafile ibadetlere göre olduğunu unutmamak gerekir.
Diğer taraftan, bu ve buna benzer rivayetler, nafile ibadetlerin -haşa- değersiz olduğunu göstermek için değil, üzerinde durulan konuya daha çok önem verilmesi gerektiğini bildirmek içindir. Böylece, bir farzın, sünnet bile olsa nafile ibadetlerden ne kadar önemli olduğu vurgulanmaktır. Bu konu adalet gibi toplumun tamamını ilgilendiren bir farz olursa, önemi daha da artmakta ve verilecek sevap da ona göre olmaktadır.
Allah, adaletle hükmetmeyi emreder:
”Muhakkak Allah, adalet ve ihsanla emreder.’‘ (Nahl Suresi, 16/90)
- “adalet” kelimesinin anlamını araştırarak adaletle ilgili bir ayet meali yazınız.
- İslam’da sosyal adaleti sağlayan ibadetler sizce hangileridir?
- Peygamberimizin Veda Hutbesini inceleyerek evrensel insan hakları ve sosyal adaletle ilgili ilkeler çıkarınız.
- Sabır ve adalet erdemleri, insanın ahlaki gelişime nasıl katkı sağlar? Belirtiniz.
- Peygamberimizin (s.a.v.) adalete verdiği önemi bir örnekle açıklayınız.
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
Bu söz, adaletin ve doğru bir yönetimin, ibadetten daha değerli ve hayırlı olduğunu vurgulayan bir öğüttür. İslam düşüncesinde, adaletli olmak, toplumu düzene sokmak ve hakları gözetmek büyük bir erdem olarak kabul edilir. Burada, bir saat ya da bir gün boyunca adaletle hükmetmenin, bir yıl ya da altmış yıl süresince yapılan ibadetlerden daha değerli olduğu ifade ediliyor.
Bu öğüt, adaletin hem bireyler hem de toplumlar için sağladığı faydalara dikkat çekerken, aynı zamanda ibadetlerin de önemli olduğunu ancak adaletin daha temel ve öncelikli bir sorumluluk olduğunu anlatır.
Bu cümle adaletin ibadetten bile daha üstün bir değer olduğunu vurgulayan, İslâm kültüründe çok yaygın bir hikmetli söz / hadis rivayeti olarak aktarılır.
Anlamı kısaca
Adaletle verilen kısa bir hüküm,
kişisel olarak yapılan uzun yıllar süren nafile ibadetlerden daha hayırlıdır.
Neyi anlatır?
Adalet, sadece bireyi değil toplumu ayakta tutar.
Bir hâkimin, yöneticinin veya sorumluluk sahibi birinin adaletli davranması,
zulmü engeller, hak sahibini korur ve büyük bir hayra vesile olur.
Nafile ibadet kişisel sevap kazandırır;
adalet ise hem bireysel hem toplumsal fayda sağlar.
Bu yüzden İslâm düşüncesinde:
Adalet = ibadetin özü
Zulüm = ibadeti bile boşa çıkaran bir kötülük olarak görülür.
Rivayetle ilgili not
Bu söz:
“Bir saat adaletle hükmetmek…”
“Bir gün adaletle hükmetmek…”
“Bir sene / altmış sene nafile ibadetten hayırlıdır”
gibi farklı lafızlarla aktarılmıştır. Kaynaklarda hadis olarak rivayet edildiği belirtilir; ancak bazı âlimler senedi konusunda ihtiyatlı davranmış, bazıları ise mânâ olarak sahih kabul etmiştir. Bu yüzden çoğu zaman hikmetli bir söz olarak anılır.